Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16

SR No.: 525942
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1957
Total Pages: 250
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 27 MB

Page 137

1 1 2
- -
તા. ૧-૭-૧૭
પ્રબુદ્ધ જીવન
૪૮ કે ,
!
દષ્ટિએ અને બીજી રીતે મદદગાર થનાર કેટલીક મહાનુભાવ વ્યક્તિઓ રાજનૈતિક પુરૂષનું વર્ણન રામાયણ કે મહાભારતમાં વાંચવા મળે છે. તેમ જ ઉદાર–ચેતા સંસ્થાઓ સુધ્ધાં આ વર્ગમાં આવે છે. આની આવા એક તત્વજ્ઞાની છતાં રાજનૈતિક પુરૂષનું ઠે. રાધાકૃષ્ણનમાં માત્ર નામવાર યાદી સંભળાવું તેય તે લાંબો વખત લે. વિદ્યોપાસનામાં આપણને સાક્ષાત્ દર્શન થાય છે. તેઓ દુનિયામાં જ્યાં જ્યાં ગયા છે - ભલે હું કેન્દ્રસ્થાને હોઉં, પણ ઉપર સૂચવેલ સહાયકવર્ગની મને મદદ, ત્યાં ત્યાં તેમણે હંમેશા માનવતાની વાત આગળ ધરી છે. હિંદમાં પણ મળી ન હતી તે મારે ખાતે વિદ્યોપાસનાને નામે ચૂત્ય જ રહેત. તેથી જ્યાં જ્યાં ગયા ત્યાં ત્યાં તેમણે લોકોના હૈયામાં રહેલી ઉચ્ચ ભાવના બહાર પ્રસ્તુત સત્કારને અંગત નહિ પણ વિદ્યોપાસનાને સત્કાર લેખનાર હું લાવવા કોશિષ કરી છે. તેમને હું કયા શબ્દોમાં આભાર માનું ? આપઆ સત્કારને યશ, એ નિરપેક્ષ સહાયકવર્ગને ફાળે જાય છે એવી માંના ઘણાયે નહિ જાણતા હોય કે તેમણે પિતાને કેટલાએક વખતથી હાર્દિકે કબુલાત કરું એ જ અત્યારે મારે માટે એમના પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા સ્વીકારેલે નિયમ બાજુએ મૂકીને અહિં આવવાનું સ્વીકાર્યું છે. આપ દર્શાવવાની એકમાત્ર તક છે.
સર્વ અને સન્માનસમિતિ વતી તેમને હું હૃદયપૂર્વક આભાર માનું છું. બીજો વર્ગ પ્રસ્તુત આજનની કલ્પના કરી તેને સાકાર હમણુ પંડિતજીએ કહ્યું કે આ સન્માન વૈયક્તિક નથી પણ કરનારાઓને છે. મારાં બધાં લખાણો મારી પાસે જ ન હતાં. એની વિદ્યાનું છે, દેવી સરસ્વતીનું છે. એ તદ્દન સાચું છે કે આ સન્માન પૂરી યાદી પણ મારી પાસે ન હતી. કયા વિષયનું કશું લખાણ કયારે તેમણે કેવળ નિસ્પૃહ ભાવે એક નિમિત બનીને હિંદુસ્તાનના હજારો લખાયું અને તે અત્યારે કયાં સુલભ છે એ બધું સમગ્રપણે મારે લાખે જ્ઞાત-અજ્ઞાત વિદ્યોપાસની વતી સ્વીકાર્યું છે. આપ સૌની માટે અજ્ઞાત હતું. એવી અસ્તવ્યસ્ત સ્થિતિમાં જેમણે એ લખાણ- વતી તેમને પણ હું આભાર માનું છું.
એકત્ર તેમ જ સંકલિત કરી અસાધારણ શ્રમ, ત્વરા અને કાળજીથી અને આ પ્રસંગે જે સાથીઓને આ વિચાર છુ અને આટલું • ત્રણ ભાગમાં સર્વસુલભ કર્યો તેમના પ્રત્યે તે માત્ર મારું જ નહિ મેટું આયોજન કર્યું તેમને હું કેમ ભુલી શકું ? સૌથી પ્રથમ તે પણ ઉત્કટ જિજ્ઞાસુવર્ગનું ય મને કૃતજ્ઞતા અનુભવ્યા સિવાય રહી શકે પંડિતજીમાં રહેલું હીર શોધી કાઢીને આ સન્માન એજના ઉભી કરવામાં તેમ છે જ નહિ.
અગ્ર ભાગ ભજવનાર શ્રી પરમાનંદભાઈને હું હાર્દિક અભિનન્દન આપું - “મને ભેટ અપાયેલ રકમમાં જેણે જેણે ફાળો આપ્યું છે તે . પરમાનંદભાઈ ઝવેરાતના વ્યાપારમાં કેટલા સફળ યા નિષ્ફળ થયા બધાંયે ખરી રીતે તે મારા નિમિ-તે સરસ્વતીને જ આરાધી છે છે તે વિષે હું કાંઈ નથી જાણું, પણ માનવી-રત્નને મુલવવામાં એમને ફાળો આપવાની જે પ્રેરણા થઈ તેને હું સારસ્વત પ્રેરણા જ તેઓ એક કુશળ ઝવેરી પુરવાર થયા છે, અને તે રનમાં રહેલું લેખું છું. તેમને હું આ સ્થળે હાર્દિક આભાર માનું છું. હીર, નુર, તેજ પરમાનંદભાઈની આંખે આગળથી કદિ ખર્યું નથી.
“આજના સમારંભમાં ડું રાધાકૃષ્ણન, કાકા કાલેલકર, શ્રી. પરમાનંદભાઈ ચીમનભાઈ અને બીજા અનેક સાથીઓએ જે મહેનત મોરારજીભાઈ અને શ્રી. ઢેબરભાઈ જેવા દિલ્હીથી પધાર્યા છે. બીજા લઇને એક વિશુધ્ધ આત્માને, એક પુરૂષાર્થી પુરૂષને, એક અકિંચન કેટલાક સ્નેહીઓ કલકત્તા ને મદ્રાસ જેવા દૂર સ્થાનથી પણ આવ્યા વ્યકિતને, એક આજીવન જ્ઞાને પાસના કરનાર રૂષિને સન્માનવા જે છે, અને એ ઉપરાંત સંખ્યાબંધ ભાઈબહેને અહીંથી પણ ઉપસ્થિત અથાગ પરિશ્રમ કર્યો છે તેમને પણ આપ સૌની વતી આભાર માનું થયાં છે. આ સૂચવે છે કે ભારતના સંસ્કારી હૃદયમાં સારસ્વત ઉપા- છું. આવી રીતે અનેક વ્યવસાયમાંથી અવકાશ કાઢી અહિં આ સનાનું શું સ્થાન છે. એ બધાએ મને એવા સ્નેહથી નવરાવ્યા છેપ્રસંગે ઉપસ્થિત થવા બદલ મુ. શ્રી મોરારજીભાઈ તથા કાકાસાહેબ કે તેમને આભાર શબ્દમાં વ્યક્ત થઈ જ ન શકે.”
કાલેલકરને તેમ જ અમારે નિમંત્રણને માન આપી આટલી તકલીફે કોંગ્રેસ પ્રમુખ શ્રી ઢેબરભાઈએ કરેલું આભારનિવેદન
લઈ અહિં આવવા બદલ તેમ જ અમારા કાર્યક્રમને સફળ બનાવવા
બદલ આપ સર્વને હું અન્તઃકરણ પૂર્વક આભાર માનું છું.” ' ત્યાર બાદ કોંગ્રેસ–પ્રમુખ શ્રી ઉછરંગરાય ઢેબરે ડો. રાધાકૃષ્ણન
ત્યાર બાદ શ્રી મોરારજીભાઈએ સન્માનસમારોહના અધ્યક્ષ ડૅ. તેમ જ અન્ય વ્યક્તિઓનો નીચે મુજબ આભાર માન્ય –
રાધાકૃષ્ણનનું હારતોરાથી બહુમાન કર્યુંઅન્તમાં બહેન કિશોરી પરીખે , “હું તે આપની માફક એક શ્રોતાજન બનીને આવ્યા હતા અને
‘જનગણ મન અધિનાયક જય હે ભારત ભાગ્યવિધાતા” બુલંદ સ્વરે ગંગાયમુનાના સંગમ માફક અહિં જાયેલા ડો. રાધાકૃષ્ણનને અને
ગાયું, અને સભાજનોએ શિસ્તબધ્ધ ઉભા રહીને અપૂર્વ શાન્તિપૂર્વક પંડિત સુખલાલજીને પવિત્ર સંગમ જોવા અને તેમાં નહાવા માટે
સાંભળ્યું. રાષ્ટ્રગીત પુરૂં થતાં સભા વિસર્જિત થઈ, પણ કિશોરી બહેનના આવ્યો હતે. પણ એના બદલે મિત્રોએ મને ઓલવાની ફરજ પાડી
| તીણ મધુર સ્વરને રણકાર સૌ કોઈના કાનમાં કંઈ સમય સુધી છે અને આભારનિવેદન કરવા હું આપની સમક્ષ ઉપસ્થિત થયેલ છું.
ગુંજતો રહ્યો. ભારતમાં એવી થોડી વ્યકિતઓ છે કે જેમના સાનિધ્યમાં આપણને હમેશાં અવનવી પ્રેરણા મળે છે અને જેમના સાનિધ્યમાં
વિષય સૂચિ હવું એને આપણે જીવનના લહાવા સમાન ગણીએ છીએ. દાખલા પંડિત સુખલાલજીને શાનદાર સન્માન સમારંભ
૩૮ તરીકે આપણા રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્રબાબુ પાસે આપણે બેઠા હોઈએ તો પૂજ્ય પંડિતજીને આદર- અંજલિ
ગીતા પરીખ ૩૮ આપણે સંસ્કારસરિતામાં હાઈ રહ્યા હોઈએ એમ લાગે છે. પંડિતજી પ્રાર્થના : ' (આપણુ મહાઅમાત્ય નહેરૂ ) પાસે બેઠા હોઈએ તે આપણને શ્રી મોરારજીભાઈનું સ્વાગતપ્રવચન તેમની દ્વારા અગાધ માનવતાનાં દર્શન થાય છે. અને ડે. રાધાકૃષ્ણને સંદેશા વાચન પાસે બેઠા હોઈએ તે જાણે કે નાયાગરાના ધેધ રૂપે તેમના મોઢેથી સન્માન સમિતિના કાર્યનું સંક્ષેત નિવેદન સરસ્વતી વહી રહી હોય એમ આપણને લાગે છે. આવી જ એક વિભૂતિ સન્માન સમારંભ તથા સ્નેહસંમેલનનાં દો પં. સુખલાલજી છે જેમનું બહુમાન કરવા આજે આપણે અહિં કાકાસાહેબનું પ્રવચન
૪૫ એકઠા થયા છીએ. આ પછી છું .
ર્ડો. રાધાકૃષ્ણનનું પ્રવચન
સ્પ - “આપણું સૌભાગ્ય છે કે આવી એક અસાધારણ સન્માન સમા- પંડિત સુખલાલજીને પ્રત્યુત્તર રંભના પ્રમુખસ્થાન માટે આપણને ફી રાધાકૃષ્ણન જેવી એક વિશિષ્ટ કોગ્રેસપ્રમુખ શ્રી ઢેબરભાઈએ કરે
કોંગ્રેસ પ્રમુખ શ્રી ઢેબરભાઈએ કરેલું આભારનિવેદન
કે-૪૮ વ્યક્તિ પ્રાપ્ત થઈ છે. તેઓ હિટ હોવા છતાં, હિંદુસ્તાનની સંસ્કૃતિના
પંડિત સુખલાલજીના સન્માથે જાયેલું સ્નેહ સંમેલન ' ખ–૪૮ શુભેચ્છાના સંદેશાઓ ,
ધ-૪૮ પુરકતાં હોવા છતાં આખાયે દુનિયાને તેઓ આકર્ષી રહ્યા છે અને તેમ
દિ. બા. કૃષ્ણલાલ મોહનલાલ ઝવેરીને અંજલિ હીરા મહેતા ૫૦ નામાં એક મહીમાનવના આપણને દર્શન થાય છે. તત્વજ્ઞાની હોવા છતાં સન્માનનિધિના ફાળાની યાદી
", પૃષ્ટ
૫૦