Prabuddha Jivan 1957 Year 18 Ank 17 to 24 and Year 19 Ank 01 to 16

SR No.: 525942
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1957
Total Pages: 250
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 27 MB

Page 122

= "
ક " ',
'ના
.'
પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧૫-૬-૫૭
મીણબત્તીની તેણે આશા રાખવાની હોતી નથી તેમ જ બુદ્ધિને પ્રકાશ- જ્યાં સુધી અહંભાવથી પ્રેરાઈને માનવી બહારની વસ્તુઓમાંથી પણું તેને ઉપયોગી થઈ શકે એ સંભવિત નથી. પ્રવાસના છેડે આનંદ અને તૃપ્તિ શોધતો રહે છે ત્યાં સુધી ગરીબ પૈસાદાર સૌ કોઈ મહાન પ્રકાશને ઉદય થવાનો છે, ઉર્ધ્વ ચેતનાની જાગૃતિ થવાની છે માટે જીવન સુખ અને દુઃખથી વ્યાકુળ રહે છે. તે જીવન મહત્યા
એવી શ્રદ્ધા ધારણ કરીને તેણે દૃઢતાપૂર્વક આગળને આગળ વધતા કાંક્ષાથી તેમ જ ઈન્દ્રિયજન્ય ભોગપભેગ, પરસ્પર હરીફાઈ, સત્તાની ' રહેવાનું છે.
ઘેલછા અથવા તે સંચિત બનતાં કેવળ કતૃત્વશૂન્ય બને છે એવું * પિતાના ભક્તિયોગથી જીવનના રહસ્યને પ્રાપ્ત કર્યું છે એવા ધન મેળવવાની પડાપડીથી પ્રેરિત હોય છે. એ તે જ્યારે માનવી આ છે 'સિદ્ધ પુરૂ-ગૃતત્વવાદીઓમીસ્ટીકસ–જેમાં પાકયા ન હોય એવા બધાથી કંટાળે છે અને દુનિયાની આત્મઘાતક મહિનીની પકડ ઢીલી
એક પણ ધર્મ નથી. તેમને જે સત્યને સાક્ષાત્કાર થયો હોય છે તે પડે છે ત્યારે માનવી મનમાં સાચી ઇચ્છા-ના-તૃષા–જાગે છે અને સત્યને તેઓ વ્યક્ત કરતા હોય છે.
આ રીતે જાગૃત બનેલા આત્મામાં પિતાનો ઉદ્ધાર સાધવાની લગની . સુફીવાદ વિષે વિવરણ કરવાની કોઈ જરૂર નથી. આ વિષય ઉપર પેદા થાય છે. પર્શીયન ભાષામાં તેમ જ બીજી ભાષાઓમાં અનેક ગ્રંથો લખાયા છે. ' એમ કહેવાય છે કે અબદુલ્લા અણસારીના એક પૂર્વજ ઈસ્લા\ તે વસ્તુતઃ કઈ એક વાદ નથી. તે એક જીવનપદ્ધતિ છે. બુદ્ધિ અને જેમના પગબરના દરબારમાં હતા અને તેમના ઘોડાઓની સંભાળ લેવાની તર્કની બહારના પ્રદેશને એ વિષય છે. તે સમજાવી શકાય તેમ નથી. જવાબદારી તેમના શિરે હતી, અને પાછળથી કાઈસના પુત્ર અસફ માત્ર અનુભવગમ્ય તેનું દર્શન છે. જેમાં પારદર્શક સ્પષ્ટતા નથી એવા સાથે તેઓ હેરત આવ્યા હતા. તેમના પિતા અબુ મનસુર મહમદ મનના આભાસે ઉપરથી ફુરેલું મારું પિતાનું વિવેચન અણસારીની અણસારી હેરતના સ્થાયી નિવાસી બન્યા હતા. સીધી સાદી અને સ્પષ્ટ વાણી ઉપર લાદું એ કરતાં તેને પિતાને જે હીજરી સંવત ૩૬ અથવા તે ઈસ્વીસન ૧૦૦૫ માં કઈ કહેવાનું છે તે સીધે સીધું કહેવા દઉં એ વધારે ઈચ્છવાયોગ્ય છે. મને શુક્રવારના સંધ્યા ટાણે અબ્દુલ્લા અણસારીને જન્મ થયો હતો. નવ ખાત્રી છે કે જેઓ સત્યશોધના રહસ્યમય માર્ગ ઉપર વિચરી રહ્યા
વર્ષની ઉમ્મરે તેમણે અસાધારણ બુદ્ધિકૌશલ્યનું દર્શન કરાવ્યું હતું
અને ધર્મ તથા તત્વજ્ઞાન વિષે જે કાંઈ જાણવા જેવું હતું તે સર્વ : . છે તેમને તેનાં વચનામાંથી પૂરતી વિચારસામગ્રી મળી રહેશે.
તેઓ જાણતા હતા. ૧૪ વર્ષની ઉમ્મરે તેઓ વિદ્વાનોની મંડળીમાં - એક મોટા ફિલસુફે કહ્યું છે –
બેસતા હતા અને તેમની વચ્ચે ચર્ચાતા બધા વિષયની ચર્ચામાં તેઓ _(છંદ: મિશ્રોપજાતિ)
ખૂબ રસપૂર્વક ભાગ લેતા હતા. અનેક ભવના અનુભવના પરિપાક
રૂપ જે શક્તિઓ આત્માં લઈ આવે છે તે ભારે આશ્ચર્યજનક હોય આ વિશ્વને જાણી શકાય જ્યારે
છે. અબ્દુલ્લા અણસારી જન્મથી જ મહાજ્ઞાની હતા. તેમને જ્ઞાનની એને તિરસ્કારથી અવગણયે,
કઈ શોધ કરવાની નહોતી તેમ જ નવેસરથી કેાઈ જ્ઞાન મેળવવાનું ને ઈશને જાણી શકાય જયારે જ '
નહોતું. એમ કહેવાય છે કે તેમને એક લાખ પશયન ગ્લૅકે મોઢે એના જ પ્રેમે નિજ સૌ વિલાયે.
હતા અને અરેબિકમાં ૬૦૦૦ શ્લેકે તેમણે પિતે રચ્યા હતા. પર્સી
ચન ભાષામાં તેમના લખેલા ચાર ગ્રંથો છે જેને આજે પણ આદર - એમ લાગે છે કે દરેક યુગમાં અને દરેક કાળમાં એવા સિદ્ધ - + પુરૂષે પાકતા રહ્યા છે કે જે ધર્મમાં રહેલા સત્યોના સાક્ષી હોય છે, ગ્રંથ. તબકત–ઉલ-સુરીઆઃ સુફીવાદને લગત ગ્રંથ, ઝ-ઉલ-આફિનઃ - જેઓ પોતે જાણે છે તે જ કહે છે, અને શિષ્યભાવે અનુસરવા
સન્તોને લગતે ગ્રંથ, કિતાબૂ–ઈ–ઈસરાર –રહસ્ય ગ્રંથ. માંગતા લેકને પિતાના જ્ઞાનના-અનુભવના–ભાગીદાર બનાવવાને સદા
- તેમણે પિતાની આસપાસ નિષ્ઠાવાન અનુયાયીઓનું મંડળ ઉભું
કર્યું હતું અને આ મંડળ સિલસિલા–ઈ–અણસારીના નામથી ઓળતત્પર હોય છે. ડાહ્યા અને ભણેલા લેખાતા લેક તેમ જ દરેક સંપ્ર- ખાતું હતું. આજ સુધી પણ તેની પરંપરા વિદ્યમાન છે. એમ દાયના ધર્મગુરૂઓ મીસ્ટીકસની જ્ઞાનપ્રાપ્તિની સીધી પદ્ધતિઓને સ્વીકારી જાણવા મળે છે. શકતા નથી સમજી શકતા નથી. પંડિતે આવી સત્યજ્ઞાન ધરાવતી નીચેની પંક્તિઓમાં તેમણે ભૌતિક જીવનમાંથી આધ્યાત્મિક વ્યકિતઓને “મીસ્ટીકસ ગૂઢતત્વવાદી–ના નામથી ઓળખે છે. કારણ જીવનમાં કરેલા સંક્રમણનું સુન્દર નિરૂપણ છે :કે તેઓ જે કહે છે તે બુદ્ધિથી પર હોય છે અને તેને બુદ્ધિના
( છંદ મિત્રોપજાતિ). - પ્રદેશમાં લાવી શકાતું નથી. પિતપોતાની મહત્વાકાંક્ષાની સાધના પાછળ
મેં ફૅટ અવ્યકતમહિંથી થાતાં મુકામ કીધે, ૬ પડેલાદુનિયાની દૃષ્ટિએ ડાહ્યા લેખાતા–લેકે આ મીસ્ટીકસની. ભાન
ભૌતિક અસ્તિતત્વની કુંજમાંહે; સાન ઠેકાણે હવા વિષે શંકા ધરાવતા હોય છે, કારણ કે આ લોકો
વનસ્પતિ ને ખનિજોનું વિશ્વ દિ છે જેનું બહુ મેટું મૂલ્ય આંકે છે તેની તેમની નજરમાં કઈ કિંમત જ
ત્યાંથી વટાવી વિકસતું મનસ હોતી નથી. આ મીસ્ટીકસના અભિપ્રાય મુજબ આ વ્યવહારૂ લેખાતા
મારૂં મને લૌ ગયું પ્રાણીઓના રાજ્ય; કાકા કે પડછાયા ખાતર પદાર્થોને ત્યાગ કરવાને ઉપદેશ આપતા હોય
વચ્ચે આગળ ત્યાંથી હું તે છે. ધર્મભાવનાને બદલે ચેકસ ક્રિયાકાંડને પ્રાધાન્ય આપતા ધર્મગુરૂઓ
ને માનવ-અતરના ટક રાઈ nિ - આ મીસ્ટીકસ ગણાતી વ્યક્તિઓના પ્રભાવથી દૂર ને દૂર ભાગતા હોય
તેજસ્વી ને નિર્મળ છીપમાં મેં છે. ઈશ્વરની આ ભક્તને-આ ગાંડી દુનિયામાં સાચા ડાહ્યા ગણવા
અસ્તિત્વનું માહરૂ બિન્દુ મૂકી ચગ્ય કેન–માત્ર તેઓ જ સમજી શકે છે જેઓ સત્યને અનુસર
મૌતિક રૂપે વિકસાવ્યું સુંદર; હોવાને સદા તત્પર હોય છે. .
r ને પ્રાર્થના-મંદિર આસપાસ દિલ ' ' મીસ્ટીકસ ખરતા તારા માફક વિચરતા હોય છે. જેઓ, પ્રકાશ ઘૂમે બહુ સત્પની સંગે. વિક ઝીલવાને તૈયાર હોય છે તેમને તેઓ પ્રકાશ આપે છે અને રખેને
એ સો લહીં આગળ હું વધી રહ્યો તેમના તેજમાં અંજાઈ ન જવાય એવા ભયથી જેઓ પિતાની આંખ : બંધ રાખે છે, તેમના દિલમાં બેચેની પેદા કરે છે. સામાન્યતઃ લેકોનું -
તેની કને દરવી જાયે તે પશે. આવી વ્યક્તિને ફાંસીએ ચઢાવે છે કે ક્રોસ ઉપર લટકાવે છે.
" , અને અહો દાસ બની લળી રહ્યો તા પણું અબદુલ્લા અણુસારી આ બન્ને આફતમાંથી સદ્દભાગ્યે બચી . હું દ્વાર એને સહું ત ઓસર્યું . છેગયા હતા. ચાલું રીત રીવાજ અને પરંપરાની સામે ઉગ્ર બનીને તેઓ
ઉગ્ર બનીને તેઓ ;
(વસંતતિલકા )
, આ કદિ ચાલ્યા નહોતા. એમ છતાં પણ સત્ય કે જે તેમને વરેલું હતું બિપિ અને જે તેમનાં વચનામૃતમાં વ્યકત થઈ રહ્યું હતું તે સત્ય સાથે
...તાદામ્ય એની સહ કેવું અપૂર્ણ માર્યું !
, શો તેમણે કદિ પણ બાંધ છેડ કરી નહોતી અનુપમ માધુર્ય અને ઉમદા, અરા હામ, સીમલા.' ' મૂળ અંગ્રેજી: સર જોગેન્દ્રસિંહ . સૌહાર્દથી ભરપુર એવું તેમનું જીવન હતું,
કે " ૧૧ માં સપ્ટેમ્બર, ૧૯૨૮, અનુવાદક : પરમાનંદ