________________
THIS ક
રી
. આ
1 જ 5 ' aase
SHRIક કાર
HE
.
પ્રબુદ્ધ જીવન
: તા. ૧૫-૫-પ૭ :
આ સસ્વરપોર્ટ : : - 3 ( પૃથ્વી સૂકત )
, " પ્રવક્તા –પણ ત્યાં તે...બુધ્ધિને પાંગળી કરી લે, અંતરનાં - “પૃથિવિ! તારું મધ્ય જે નાભિ તારી,
- ઊંડાણમાંથી એક આદેશ આવ્ય- '‘તારી તનુથી શકિતઓ ઉદ્દભવી જે, . ' અવાજ: ૨-“તારે આ કામ ઉઠાવવું જ પડશે...આ કામ અહિંસાનું, તેમાં મૂકી શુધ અમને કરેને...... "
પ્રભુની કરૂણાનું છે...આજે જ્યારે અહિંસાની પરીક્ષાની : ભૂમિ માતા પુત્ર હું પૃથ્વી કે,
ઘડી આવી છે ત્યારે તું શું પાછો હશે ? . : : પિતા, પર્જન્મે અમને ભરી દે !” , પ્રવકતા:-પ્રભુની આ પ્રેરણા તથા અહિંસા પરની શ્રધ્ધાએ તેમને
( અથર્વવેદ : રામનારાયણ પાઠક–શેષ’) . આગળ ધકેલ્યા...નમ્ર અને નિમિત્તમાત્ર બની તેઓ - પ્રવક્તા:–અને તેમના ચિત્ત પર એક ચિત્ર ખડું થયું-ધરણિને
ગરીબો માટે ભૂમિનું દાન માગતા ચાલ્યા– . ખેડતા પહેલાં, એનું પૂજન કરી રહેલા ખેડૂતનું. એ
(છાયા દસ્ય) . ઉચ્ચારી રહ્યો હત–
ગાન. (‘દાન દે’ : મિશ્ર ખેમટે) ( છાયા દસ્ય )
દાન દે રે દાન દે, ઓ રે માનવ-મહાન! ધરતીનું દાન દે. છે ખેડુત --- “હે માતા ! આજથી તારૂં હું ખેડાણ કરું છું, હવેથી અગન-ગગન, નીર–સમીર, બંધન ના કોઈને,
હું તારે આશરે છું, હવેથી તું જ મારું રક્ષણ કરજે...!” બંધિત બસ ભેમ કરે, કંદન આ જોઈને, પ્રવક્તા : જગતભરમાં કયાંય નથી તેવી ધરતીને “માતા” ગણતી
| ઈશરૂપ પંચભૂતે જેવાને દાન દે, ભારતની આ ભાવના...! “માતા ભૂમિઃ પુત્રોSહમ
ઓ રે માનવ-મહાન! ધરતીનું દાન દો! " : પૃથિવ્યા..તેમને લાગ્યું કે
ધાવ્યું જેનું રે દૂધ, દાસી એને ગણી, 'વિનેબ: “બસ આખાયે જીવનના મૂળમાં રહેલી ભૂમિ એ આપણું ખાધું જેનું રે લૂણ, હાંસી એ માતની; માતા છે...એના પર માલિકી ન હોય...માણસ આજ
જુગજૂનાં પાપે આ ધેવાને દાન દે, તેને દાસી બનાવી રહ્યો છે એ જ દુઃખનું, વિષમતાનું
ઓ રે માનવ-મહાન!'ધરતીનું દાન દો. 'હિંસાનું મૂળ છે...”
પ્રવકતા:-અને આમ વિનોબા તેમના થેપ સાથીઓ સાથે તેલપ્રવક્તા:–અહીંથી પરિસ્થિતિના ઉકેલની તેમને આશા દેખાઈ અને
ગણામાં આ શાંતિયાત્રા કરી રહ્યા–પગે ઘૂમતાં ! તેમની સમૂહગાન ન‘પ્રગટી ભૂમિદાનની ગંગા’: માલકૌસ, ભીમપલાસ-કેરવા)
પાછળ પાછળ આવી ભૂમિક્રાન્તિની ગંગાધારા-પિતાને પ્રગટી ભૂમિદાનની ગંગા,
વિરાટ પટ પાથરતી, જળહૈયાને રસાળ કરતી અને ધરણીને પ્રગટી ભૂમિદીનની ગંગા.
ફળદ્રુપ બનાવતી...! તેલંગણામાંથી એ મધ્યપ્રાંતમાં પ્રચંડ ગંભીર વેગથી બનશે,
• આવી અને એને ઘૂઘવાટ ત્યાં ગૂંજી રહ્યો – ધરણિ સુવર્ણ-રંગા—પ્રગટી
" (મરાઠી ભૂદાન ગીત) જુગ જુગ સંચિત ટળી સમસ્યા,
ધર્મચક ફિરલે, પડતા એકાકી પાઉલે, ભગીરથની આ ફળી તપસ્યા,
વીર વિનોબા ભૂદાનાંચા ઘાષ કરીત ચાલલે. દીન, દુઃખી, સંસ્કાર-૫તિત આ,
એકાકી પાઉલા માંગુની લક્ષાવધિ ચાલલે, બનશે ભારત ચંગા–પ્રગટી
ધર્મચક્ર પ્રપંચ, પાખંડ, વ્હેમ, પુરાણા,
1. ખુલલી દહા દિશાંચી દારે, ફુલલે નવ તેજાને વારે, સ્વાર્થ શેષણ સ્વામી પણાનાં,
હસલે આનંદાને તારે, ડાળ ડાખરાં પથરાયેલાં,
, તૃણાતૃણાંતન કણાંકણુનુન, મંત્ર નવે ઉમલઉં, વહેશે બધા કઢંગા–પ્રગટી
પડતા એકાકી પાઉલે-ધર્મચક્ર) પાર્થિવ ના આ દૈવી સરિતા,
(વસંત બાપટ ) લાવે ઈશનું રાજ દયિતા,
પ્રવકતા :–એક પ્રભાતે વિનબાનું યાત્રાદળ ચાલ્યું જતું હતું. ત્યાં વિચાર, હૈયું, જીવન, બદલી,
તેઓ જમીન આપે છે એવું સાંભળીને દૂર દૂરથી સરતી સતયુગને સંગા-પ્રગટી
કેટલાક મજૂરો આવી કહેવા લાગ્યા
મજૂરે –“બાબા ! અમે માત્ર મજૂરી કરીને પેટ ભરીએ છીએ... પ્રવકતા –વિનોબાએ વર્ષો પહેલાં ગાંધીજીને લખેલું કે
અમારે ખેતી કરવી છે. અમને પણ થોડી જમીન વિનોબા –બાપૂ ! આજ મેં એક સ્વપ્ન જોયું–ઈશ્વર મારા હાથે
ન અપાવે ?” '' કોઈ મોટી સેવા લેનાર છે એવું ”
પ્રવકતા – વિનોબા બોલ્યા કે તમે જમીન તે લેશે, પણ આપશે શું? પ્રવકતા અને આ સ્વપ્ન પર બાપૂના ઉતરેલા આશીર્વાદ આજ મજૂરે :-“આપવા જેવું તે અમારા પાસે કશું નથી !”
તેને સાચું પાડવા જઈ રહ્યા હતા. પણ વળી ગંગાના ધિનેબા–“નથી કેમ ? ભગવાને આપેલા આ બે હાથ વડે માત્ર ઉગમની આ રાતે વિનેબાને ઊંધ ન આવી. બુધ્ધિ
લેવાનું જ નહીં, દેવાનું પણ કામ થવું જોઈએ. સંકલ્પ અને અંતરાત્મા વચ્ચે મંથન ચાલ્યું. બુધ્ધિ કહેતી હતી
કરે કે અમે પ્રમાણિકતાથી મજૂરી કરીશું. કૂવા, ખેતર, અવાજ:૧–“આખા ઇતિહાસમાં જે કદી નથી બન્યું તે આ રીતે,
રસ્તા વગેરે ખાદી આપી ગામને શ્રમદાન આપીશું અને ભૂમિનું વ્યાપકરૂપે દાન માગીને કરી શકાશે ? દેશભરનાં
ગામની સેવામાં પૂરી તાકાત લગાડીશું.” ભૂમિહીને પ્રશ્ન ઉકેલી શકાશે ? મને તુચ્છને લેકે પ્રવક્તા:-અહીંથી ઊભું થયું શ્રમદાન. ભૂમિદાન સાથે શ્રમદાનને જમીન જેવી પ્રિય ચીજનું દાન આપશે ? ના...ના...
ભેળવતી આ ભૂગંગા મધ્યપ્રાંત વટાવીને આવી ઉત્તરપ્રદેશમાં મારાથી આ કામ નહીં બની શકે.” તકી હતી કે ઝ અપૂર્ણ
પ્રતાપરાય ટેળિયા મુંબઈ જૈન યુવક સંધ માટે મુદ્રક પ્રકાશક : શ્રી પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા, ૪૫–૪૭ ધનજી સ્ટ્રીટ, મુંબઈ, ૩.
મુદ્રણસ્થાન : કચ્છી વીશા ઓશવાલ પ્રિન્ટીંગ પ્રેસ, મજીદ બંદર રોડ, મુંબઈ ૯. 2. નં. ૩૪૬૨૮