________________
- તા. ૧-૬-પર પ્યારીબાઈને દીક્ષા અપાતી કેમ અટકી ગઈ? આજે મુંબઈ શહેરના જૈન શ્વેતાંબર મૂર્તિપૂજક વિભાગમાં કર્યો, પણ તેમાં તેને કેઈએ કોઠું ન આપ્યું. તે પિતાની પુત્રીને દીક્ષા લેવા દેવાને કાઈ અજબ પવન વાવે છે. સાધુસંખ્યા જેમ પણ મળે, પણ તેની સ્થિતિ લગભગ પઢાવેલા પિપટ જેથી તેને બને તેમ વધારવી અને એ માટે મેગ્યતા—અયોગ્યતાના કોઈ પણ લાગી. ત્યારબાદ તે વિજયપ્રેમસૂરિજી પાસે દે, મહારાજશ્રીને ચોકકસ ધેરણ સિવાય જે માંગતું આવ્યું તેને દીક્ષા આપવી એવી
વિનવ્યા, આજીજી કરી, પણ મહારાજશ્રી તરફથી તે તેને લગભગ જેની ખ્યાતિ છે તેવા શ્રી વિજયરામચંદ્રસૂરિના વયોવૃદ્ધ ગુરૂ
આ જવાબ મળ્યો કે “તમારી દીકરીને તમે સમજાવી શકે તો શ્રી વિજય પ્રેમસૂરિ મુંબઈમાં છેલ્લા બાર માસથી બિરાજે છે. શરૂઆતના
લઈ જાઓ, ને સમજાવી શકે તે તેને દીક્ષા લેવા દ્યો દીક્ષાના ઉમેદવારના કેટલાએક મહીના દરમિયાન તેમના તરફથી દીક્ષા વિષયક કઈ
સાંસારિક શું સંગે છે તે અમારે વિચારવાનું નથી. અમારી
પાસે તે જે પચખાણવ્રત લેવા આવે તેને પચખાણશત આપવું આ પ્રવૃત્તિ સાંભળવામાં આવતી નહોતી. પણ છેલ્લા બે ત્રણ મહીનાથી
એ જ અમારું કામ છે. તેના બાળકનું શું થાય તે અમારે જવાનું તેમણે આ પ્રવૃત્તિ બહુ જોરશોરથી શરૂ કરી દીધી છે. લગભગ
નથી. અને ધારો કે કઈ બાળકની માં બાળકને પાંચ છ મહીનાનો - બે માસ પહેલાં એક મોટી ઉમરની બહેન સાથે પ્રિયંવદા નામની
મૂકીને મરી જાય છે તે તેનું શું થાય છે? તે બાળક જેમ મોટું ૧૪ વર્ષની છોકરીને દીક્ષિત બનાવવા તેઓ તૈયાર થયા હતા. થાય છે તેમ આ બાળક પણ મેટું થશે” ઈત્યાદિ. આ જવાબ પણ સદભાગ્યે અમદાવાદની : જાણીતી એ સ્ત્રીસંસ્થાઓએ કાર્ટની અને દલીલ સામે અસહાય અને અનભિજ્ઞ બાપ શું ઉત્તર આપે ? મદદથી એ છોકરીને અહિં આવતી અટકાવી અને કોર્ટે બીજો આખરે નિરાશ થઈને એ જ રાત્રે આ યારીબાઈને પિતા શા. હુકમ થતાં સુધી એ છોકરીને દીક્ષા નહિ આપવાને તેના માબાપને ચુનીલાલ છોગાભાઇએ મુંબઈના સકળ સંધ જેગ નીચેની વિનંતિ હુકમ ફરમાવ્યો. ગઈ ૧૬ મી તારીખે શેઠ શ્રી જીવતલાલ પરતાપસીના છાપેલ પત્રિકાદ્વારા બહાર પાડી:ભત્રીજા ભાઈ ઇન્દ્રવદનને તેમણે મેટી ધામધુમપૂર્વક દીક્ષા આપી હતી. “ આથી સર્વ જૈન સંઘ અને સાધુ મુનિ મહારાજને મારી
વળી તા. ૨૮–૨–૫ર ના રોજ મુંબઈમાં એક મેટ જૂથદીક્ષા- વિનંતિ છે કે મારી પુત્રી પ્યારી બહેન, જેની ઉંમર ૧૮ વર્ષની મહોત્સવ ઉજવાશે, જેમાં એક સાથે નાની મોટી સાત વ્યકિતઓને છે તેનાં લગ્ન શ્રી જેઠમલજી હીરાચંદજી સાથે કર્યા છે. તેમને દીક્ષા આપવામાં આવનાર હતી. આ દીક્ષાના ઉમેદવારોની યાદીમાં ભાઈ સંતાનમાં એક બાળક લગભગ એક વર્ષને છે. શ્રી જેઠમલજીને જેઠમલજી હીરાચંદ નામને ૨૮ વર્ષની ઉમરને એક મારવાડી યુવક વૈરાગ્ય ભાવનાની રઢ લાગી હોઇ તેઓ દીક્ષા સ્વીકારવા ઉત્સુક બન્યા હતા અને પ્રારીબાઈ નામની તેની ૧૮ વર્ષની પત્ની હતી. આમાંથી છે અને તેમની સાચી વૈરાગ્ય ભાવના હોઈ તેમની આ દીક્ષામાં
પ્યારીબાઈને દીક્ષા આપવાનું બંધ રાખ્યાની તા. ૨૭-૫–૫ર ના કોઈપણ જાતનો વિરોધ ન કરતાં હું સંમત થાઉં છું. પરંતુ મારી રોજ એકાએક જાહેરાત કરવામાં આવી. આ બન્ને દંપતી દીક્ષા પુત્રી જે તદન ભેળી, અણસમજુ અને અજ્ઞાન છે જેને નવકારમંત્ર લેવાને ક્યા સોગમાં તૈયાર થયા અને તેમાંથી એકને દીક્ષા સિવાય કોઈપણ જાતને ધામક અભ્યાસ નથી તેને પણ દીક્ષા આપવાનું એકાએક કેમ બંધ રાખવામાં આવ્યું તેની વિગતે અંગીકાર કરવા માટે ભરમાવી દીધી છે અને મને તેની ખબર સામાજિક તેમ જ સાંપ્રદાયિક દૃષ્ટિએ બહુ જાણવા જેવી છે. આ મળતાં જ હું અહીં આવ્યો છું અને તેને દીક્ષા આપવામાં મારે વિગતો જે રીતે જાણવા મળી તે નીચે મુજબ છે--
સખ્ત વિરોધ છે. કારણ તેના દુધ પીતા બાળકનું છે. સહુ કોઈ - જેઠમલનું નાનપણથી ધાર્મિક ક્રિયાકાંડ તરફ ખૂબ વળણું
સમજી શકે છે કે એક વર્ષના બચ્ચાનું મા-બાપ વગરનું ઉછરવું હતું અને તેમાંથી તેના દિલમાં કાળક્રમે દીક્ષા લેવાની વૃત્તિ જાગી
બચ્ચાની જીંદગી માટે કેટલું ખતરનાક ગણાય ? મોટે ભાગે હતી. દીક્ષા લેવાના હેતુથી તે ૨૧ વર્ષની વયે ઘર છોડીને એકવાર બાળકનું જીવવું પણ અકુદરતી બની જાય છે, એની દીક્ષા જેઠ ભાગી ગયા હતા, પણ પછી તેના બાપના સમજાવવાથી તે ઘેર પાછા
સુદ ૫ ને ગુરૂવારે હાઈ મારી સકળ સંધને એક જ વિનંતિ છે કે આવ્યો હતો. ત્યારબાદ તેનું મન ગૃહસ્થાશ્રમ તરફ વળ્યું અને ૨૩
આ બચ્ચાની જીદગી ખાતર કઈ પણ જૈન સાધુ અથવા સંધ આ * વર્ષે તેણે સંસારમાં સ્થાયીપણે રહેવાની પોતાના સાસરાને પુરી
કામમાં સાથ ન આપે અને એને ઠેકાણે ઠેકાણે સભાઓ દ્વારા ખાત્રી આપીને પ્યારીબાઈ નામની તેર વર્ષની કન્યા માથે લગ્ન કર્યું.
સખ્ત વિરોધ દર્શાવી બાળકના અંતરના આશીર્વાદ મેળવં” ' એક વર્ષ પહેલાં તેને એક બાળક પ્રાપ્ત થયું. ત્યારબાદ કુટુંબમાં
- આ વિનંતિએ ચેતરફ ખળભળાટ પેદા કર્યો. મારવાડી
સમાજ ઉકળી ઉઠયો. તા. ૨૭-૫–પર ના રોજ રાત્રીના આઠ વાગે કાંઈક કલેશનું નિમિત્ત ઉભું થયેલું કહેવામાં આવે છે. આ દરમિ
લાલબાગમાં દીક્ષા લેવા ઈચ્છતા ઉમેદવારને અભિનન્દન આપવાની •ાન આજથી સાત મહિના પહેલાં તેણે ઉપધાનવહન કર્યા અને
સભા મળી તેમાં આ બાઈને અપાતી દીક્ષા સામે ઉગ્ર વિરોધ છે તેમાંથી પાછો પહેલાંને દીક્ષાને સંસ્કાર તેના દિલમાં જાગૃત અને ખુબ ધમાલ તથા મારામારી થઈ. તા. ર૯-૫-૫ર ના રોજ થયે અને ઉત્તરોત્તર દ્રઢીભૂત થત ૨હ્યો. અને ઉપર જણાવ્યું તે જાયેલા દીક્ષા મહોત્સવમાં તે.ફાન થશે અને આજ સુધીમાં મેળમુજબ તા. ૨૯––પર ના રોજ તેણે શ્રી વિજ્ય પ્રેમસૂરિ પાસે દીક્ષા વેલી પ્રતિષ્ટા ધૂળમાં મળી જશે એમ આચાર્ય મહારાજને જ્ય લેવી એમ નકકી કરવામાં આવ્યું. તા. ૧૭–૧–પર સુધી તે લાગે અને પરિણામે એ બાઈને દીક્ષા આપવાનું બંધ રાખવામાં એશ્લે જ દીક્ષા લેવાનું હતું અને તે દીક્ષા લે તે તેની પત્ની આવ્યું. આ દીક્ષાકુરીની જાહેરાત કરતી જેઠમલના પિતા અને અને બાળકનું શું કરવું, અથવા તે તેમના માટે શું આર્થિક પ્યારીબાઈના સસરા ની હીરાચંદ રૂપાજી તરફથી તા. ૨૮-૫-પરના વ્યવસ્થા કરવી એ સંબંધમાં કુટુંબમાં અંદર અંદર વાટાઘાટ ચાલતી રેજે બહાર પાડવામાં આવેલી પત્રિકામાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે હતી. ત્યાર પછી એકાએક શું બન્યું તેની બહારના કોઈને ખબર “પૂ. પા. શ્રી આચાર્ય મહારાજ સાથે વાતચિત કરતાં તેઓએ ન પડી, પણ તે બાઈ પણ જેઠમલની સાથે જ દીક્ષા લેવાની છે શાસનની હેલન થાય તેવા સંગમાં હારીબહેનની દીક્ષા થાય છે એવી વાત બહાર આવી.
એ ઈચ્છવાજોગ નથી એમ જણાયું.” : - પ્યારીબાઈના દીક્ષા લેવાના વિચારની તેના પિતાને ઘણી મોડી ,
આ આખી ઘટનાની વિગતો ઉપરથી આપણી સામે કેટલાક
પ્રશ્નો ઉપસ્થિત થાય છે. ખબર પડી અને જેવી ખબર પડી કે તરત જ પિતાને ગામથી
વા ' એક તો જેઠમલની વૈરાગ્યવૃત્તિ કેટલી ચંચળ છે અને
તજિ સવારના મુંબઈ આવી દીક્ષા લેવાની ધુન સિવાય તેનામાં બીજી કશી ગ્યતા નથી. આવા પહોંચ્યા. આવતાંવેંત ભાઈ જેઠમલને તથા તેના માતાપિતાને અસ્થિર મનના યુવાને સાધુસંસ્થાને શું ઉજાળવાના હતા અને મળ્યા અને જેઠમલ વૈરાગ્યવાસિત હાઈને દીક્ષા લે તે ભલે લે પણ સમાજનું શું કલ્યાણ સાધવાના હતા? યારીબાઈને દીક્ષા ન આપવા માટે સમજાવવા તેણે ખૂબ પ્રયત્ન બીજું પ્યારીબાઈની દીક્ષા લેવાના વિચાર પાછળ કઈ
કે
ના પાયા +