________________
I
-
વનઉપયેગી પર ધ્યાન આપતી લડાઈ
તા. ૧-૫-પર
પ્રબુદ્ધ જૈન મહિમા ગાઓ છો એગ્ય પરિસ્થિતિ નિર્માણ કરી દે એટલે ચોગ્ય
' “મંદીનું રહસ્ય ગુણોનો ઉદય થશે જ. માટે પરિસ્થિતિને બદલે, ને તે પણ જલદીમાં જલદી અને ગમે તે રીતે બદલે. મને રિાની જાળ
'
!
( “જૈન જગત ”માંથી સાભાર ઉધૃત અને અનુવાદિત ) ગૂંથતા ન બેસે. મનુષ્યનું મન જે છે તે છે. તે કઈ રીતે પશુનું ચીની કીમત લડાઈના પ્રારંભથી જે વધતી પાલી તે મન થવાનું નથી અને કલ્પનાના દેવ જેવું બનાવી શકાતું નથી. વધતી જ રહી. આ વર્ષના પ્રારંભ સુધી એ ક્રમમાં કશે પણ ફેરતે પોતાની મર્યાદામાં જ રહે છે. પરિસ્થિતિ સુધરે તે થોડું ઘણું ફાર થયા નહોતા. લડાઈના વખતમાં ચીજોના ભાવ હમેશા વધે સુધરશે અને બગડે તે થેડ ઘણુ બગડશે. તેની ચિંતા ન કરો. છે. કારણ કે આમ જનતાની જરૂરિયાતની ચીજોનું ઉત્પાદન લડાઈની સમાજરચનાને બદલવા હિંસા કરવી પડે માટે “સદગુણ મરી ગયે ચીજોના ઉત્પાદનને કારણે ઘટતું જાય છે. અને જરૂરિયાતની ચીજોરે " કહીને રવા ન બેસો. ખરાબ રચનાતા નાશ થયો એટલું જ ના દામ ઉત્પાદનના અભાવ દરમિયાન વધતા જાય છે. લડાઈ સમાપ્ત સમજે, તે માટે કરવી પડેલી હિંસા સામાન્ય હિંસા ન ગણાય. તે થયા પછી ધીરે ધીરે પરિસ્થિતિમાં ફેરફાર થતું જાય છે. અને તે એક ઉ*ચી કક્ષાની હિંસા કહેવાય, તેવી હિંસાને એક સદગુણ જ દરેક દેશમાં આવશ્યક ચીજોના ઉત્પાદન તરફ ધ્યાન આપવામાં સમજ જોઈએ, આ સમજશે તે તમારા ગ્ય ગુણવિકાસ થશે.’ આવે છે. આને લીધે આવશ્યક ચીજોનું ઉત્પાદન વધતું જાય છે.
અને કીંમત ઘટતી જાય છે. (અપૂર્ણ)
વિનોબા ભાવે
આ લડાઈ બંધ થયાને છ સાત વર્ષ થયાં, તે પણું જીવન સત્તા અને સેવા
ઉપયોગી વસ્તુઓની ઉણપ આજ સુધી ચાલુ રહી હતી. આનું એક
કારણ તે એ હતું કે લડાઈમાં આ વખતે જે ભયાનક વિનાશ ઉત્તર પ્રદેશની યાત્રા કરતાં દેવરિયામાં સાંજના પ્રાર્થના
થયો હતો એની પૂરવણ કરતાં વખત લાગે. વળી કોરિયાની સભામાં પ્રવચન કરતાં અંતમાં વિનોબાએ કહ્યું કે “મેં ઘણી
લડાઈના કારણે તથા : આંતરરાષ્ટ્રીય વાતાવરણમાં ગરમી વાર કહ્યું છે કે સત્તા મારફતે ૫ણું સેવા થઈ શકે છે, પરંતુ ક્રાંતિ- આવવાને લીધે જીવનઉપયોગી ચીજોની અપેક્ષાએ લડાઈને સામાન . કારી સેવા થઈ શકતી નથી. આજે હું ચૂંટણીમાં જે હાર્યા છે કે
ઉત્પન્ન કરવા પાછળ કેટલાક લેકિને ધ્યાન આપવું પડયું જેને જીત્યા છે તેમને બધાને એક બીજી વાત કહી દેવા ઈચ્છું છું. જે લીધે મંદી આવવામાં વિલંબ થયે. જ્યારે કોરિયાની લડાઈ - હારી ગયા છે, તેમણે તે સેવામાં લાગી જ જવું જોઈએ. પણ આગળ વધવાની સંભાવના રહી નહિ ત્યારે જીવનઉપયેાગી જેઓ ક્યા છે, તેમણે શું કરવું ? તેઓ પણ સેવામાં લાગી ચીજોના ઉત્પાદન તરફ સૌ કોઈનું ધ્યાન ખેંચાયું. જાય. જેઓ જીત્યા છે કે જેઓ હાર્યા છે તેઓ ઘણાખરા એવા ખ્યાલના છે કે સેવા વિના સત્તા પ્રાપ્ત નથી થતી અને સત્તા વિના જીવનઉપયોગી ચીજો તરફ ધ્યાન ખેંચાવાનું એટલા, માટે સેવાનાં કામ થાય નહીં. થવું તે એમ જ જોઈએ કે સત્તા પણ જરૂરી હતું કે આવશ્યક ચીજોની તંગીને લીધે લગભગ બધા દેશસેવાને માટે છે, ત્યાં લોકેએ એમ માન્યું કે સત્તા વિના આપણે ને પુષ્કળ ત્રાસ સહન કરવું પડ્યું હતું અને તેને લીધે આમસેવા કરી શકીએ નહીં તે પછી. સેવાને માટે સત્તાસેવાને માટે જનતામાં અસંતોષ વધતું જતું હતું. આ રીતે તે લાંબા વખત સનું કહેતાં કહેતાં સત્તાને માટે સેવા, સત્તાને માટે સેવા, એમ સુધી અસંતોષ વધતે રહે એ કોઈ પણ દેશને પરવડે તેમ નહોતું.' થઈ જાય છે. એટલે કે છેવટે સત્તા આપણી મુખ્ય દેવી બની જાય ભારતમાં જનતાની સરકાર સ્થપાઈ હતી તે પણ આન્તરરાષ્ટ્રીય છે. અને તેની પાસે પહોંચવાને માટે કારણ કે આપણો સેવા દેવીને કારણેને લીધે જીવનઉપયોગી ચીજોની તંગી દૂર થઈ શકી નહોતી. ટાળી શકતા નથી તેથી તેની ઉપાસના કરીએ છીએ-મહાદેવની અને પ્રજાને ઓછામાં ઓછું કરા પડે એ હૈતથી નિયંત્રણ પાસે જેમ નંદીને ખુશ કર્યા વિના પહોંચી શકતા નથી, એ પ્રમાણે મૂક્વામાં આવ્યા તેમજ બહારથી ચીજો મંગાવવામાં આવી તે આજ સેવા નંદી, બની ગઈ છે, અને સત્તા મહાદેવ; આથી, શુદ્ધ' પણ ચીજની તંગી મટાડવામાં સરકાર સફળ થઈ ન શકી. આમ સેવા થઈ શકતી નથી. એક પક્ષને બીજા પક્ષના સંબંધમાં એ શંકા. છતાં પણ લડાઈનું જોખમ ઓછું થયું એટલે. લડાઈને ઉપગી . રહે છે કે આ સેવા, તે કરે છે, પણ સત્તા ચાહતા હશે. અને પછી સામાન વધારવાને બદલે ' જીવનઉપયોગી સામાને વધારે પ્રમાણમાં
એક પક્ષ બીજા પક્ષ સાથે સહયોગ કરતા નથી. જે કામે બધાં તૈયાર થવા લાગ્યા. આ રીતે બધી જગ્યાએ ચીજોનું ઉત્પાદન કે , મળીને એક સાથે કરવા. જેવાં હોય છે તે પણ થઈ શકતાં નથી, વધું એ આજની મેંદીનું મુખ્ય કારણું છે.
. • દરેકને બીજાની બાબતમાં એ ભય રહે છે કે જે અમે સામાવાળાને
' આ વખતે અહીંઆ મંદી આવવામાં અનેક બાબતે કારણભૂત સહગ લઈશું તે તેના પક્ષની પ્રતિષ્ઠા વધશે, અને તેથી સહયોગ બની 'આમાં સૌથી મહત્વની બાબત રૂપીયાની તંગી છે. જ્યાં ; અસંભવિત થઈ જાય છે. મારા ભાઈઓ, મારી તમને એ વિનંતી છે
સુધી માલ સ્ટોકમાં રાખવાની વ્યાપારીઓમાં શક્તિ હોય છે ત્યાં કે હવે સ્વરાજ્ય આવ્યા પછી તમે બધા એll-નિરપેક્ષ વૃત્તિયાં સુધી માલની તંગી ન હોય તે પણ કૃત્રિમ તેજી ટકાવી શકાય છે .. સેવાના કામમાં લાગી જાઓ. ''
' કેટલાક અંશમાં આ પણ થયું. કારણ કે પાછલાં બે વર્ષમાં ચીજોનું, આજે ગરીબ લો કે તમારા બધાના ચહેરા તરફ જોઈ રહ્યા છે / ઉત્પાદન તો વધ્યું હતું. તે પણ થોપારીએની લેબી મનોવૃત્તિએ * * કે તમે તેમની સેવાને માટે આવશો ? તેઓ સકિ પીવાળતી તથા નિયત્રંણું તેમ જ ખરીદનારાઓની અવિશ્વાસ મનાવૃત્તિઓ તર, એઈ રહ્યા છે. કાયમીવાળની તર, જે હવા છે. બાળ કૃત્રિમ તંગી ઉભી કરીને ભાવને નીચે પડવા દીધા , નહી. આમ ટોપીવાળાની તરફ પણ જોઈ રહ્યા છે, અને ગેરવા રંગવાળાની છતાં પણ જેમ જેમ લેાકાની પાસે લડાઈના જમાનામાં કમાયલું ' તરફ પણ જોઈ રહ્યા છે. ભાઈએ, એ માટે તમને લોકોને મોરી તથા કાળા બજારનું ધન ધીમે ધીમે ઘટતું ગયું તેમ તેમ તેની ) વિનંતી છે કે તમે આવે, કારણ કે આ કામ જે "મારા એકલાથી માલ સંગ્રહ કરવાની શકિત ઘટતી ગઈએમ છતાં પણ જયાં સુધી પાંચ વર્ષમાં બની શકશે, અને ડ, લહિયાના સહયોગથી રાણસે બેકા તરફથી માલ ઉપર રકમે મળતી ગઈ ત્યાં સુધી વ્યાપારીઓ વરસમાં બની શકશે, તે ગેસવાળાઓની મદદથી સે વરસમાં બેંકમાંથી રકમ લઈને માલ ભરતા રહ્યા. બની શકશે. અને બધાની મદદથી પાંચ વરસમાં જ પૂર્ણ થઈ આ રીતે જીવન માટે આવશ્યક એવી ચીજોને બહોળા નંકાને શકશે.*".
* * ( ‘હરિજન બંધુ' માંથી) માટે સંગ્રહ કર એ છે કે સમાજદ્રોહ' હતું, એમ છતાં પણું
સેવા
શર્ટ
ના