Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16

SR No.: 525937
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1952
Total Pages: 204
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 19 MB

Page 72

તા. ૧-૫-૫
પ્રબુદ્ધ જૈન ચલાવ્યેા છે, અને એ રીતે મુંબઇ પ્રાન્તના પ્રધાનમંડળે અન્ય પ્રાન્તના પ્રધાનમડળની અપેક્ષાએ એરસાહેબનુ જીવન સાદુ અને
યુવા પ્રતિષ્ટા મેળવી છે,
નામથી ઓળખાતા હતા તે ૭૯ વર્ષની ઉમ્મરે તા. ૨૨-૪-૫ર ના રાજ અવસાન પામ્યા. ભીલ ઉદ્યોગના વિષયમાં તેમની જેટલી કુશળતા બહું જ ઓછા ઉદ્યોગપતિ ધરાવતા હતા. મીલ ઓનર્સ એસેસીએશનના એ વાર તેઓ પ્રમુખ થયા હતા. એક ઉદ્યોગપતિ
સખી ગ્રહસ્થ તરીકે તેમણે પ્રાપ્ત કરી હતી. એકવીશ લાખ રુપીઆ હાય છે, તેમની સૌભ્યો રાગ છે. તેમની પ્રવાહબધ્ધ
આપીને તેમણે મુંબઇમાં એક મોટુ તિકાગૃહ બધાવી આપ્યું. હતુ, તેમણે કરેલી સખાવતા જે વાડીઆ ચેરીટીઝ ટ્રસ્ટના નામે ઓળખાય છે, તે એક કરોડ રૂપીઆ ઉપરાંતની અંકાય છે. કાલાળા ઉપર પારસી કામ માટે ખુશરૂ બાગ' નામની આલીશાન ઈમારત બાંધીને પારસી કામને તેમણે સદાની રૂણી બનાવી છે. તેમના નિકટ પરિચિત મિત્ર તેમના જીવનનું મૂલ્યાંકન કરતાં જણાવે છે કે “શ્રી. નેસ વાડીઆના અવસાન સાથે આપણા શહેરની પ્રગતિના સીમાચિહ્નરૂપ એક વિશિષ્ટ વ્યકિત આપણી વચ્ચેથી સદાને માટે અદૃશ્ય થાય છે. કારણ કે લગભગ અડધી સદી સુધીની તેમની એક બ્યાપારી તરીકેની ઉજ્જવળ કારકીર્દી સામાન્યત: સર્વ નાગરિકા માટે અને ખાસ કરીને વ્યાપારી સમુદાય માટે અદ્દભુત ઉદ્યોગકુશળતા અને નક્કર પ્રામાણિકતાના દ્રષ્ટાન્તરૂપ હતી, પોતાના વ્યાપારક્ષેત્રમાં અજોડ આગેવાનસમા શ્રી. નેસ વાડીએ લાંબા જીવન દરમિયાન અનેક વાવાઝોડાંના મકકમપણે સામને કર્યાં હતા અને તેમને સમગ્ર વનવ્યવહાર થાડાએક ચેસ સિધ્ધાન્તો ઉપર ડાયા હતા અને એ સિધ્ધાંન્તાના અનુપાલનમાંથી તેમણે ખૂબ ફાયદો ઉઠાવ્યા હતા. તમારા જે કોઈ પ્રશ્ન સહાય ડાંથી અભ્યાસ કરા, તમે જે પેદા કરી તે સરસમાં સરસ બને તે માટે તન તોડીને કામ ક્રરો. તમારા ગ્રાહકા સાથે બને તેટલા સારા વર્તાવ રાખેા. તેમને સંગીન સેવા આપે। અને વ્યાજબી નકાથી સંતેષ માને. ગમે તેવા સયેાગે ડ્રાય, કદિ પણ · નાખેરી તરફ નજર સરખી ન કરો.
તેના
અપ્રામાણિકતા તેમને મન મોટામાં મોટું પાપ હતું.. સાધારણુ માણસમાં હોય તે કરતાં ઘણી વધારે તેમનામાં સાદી સમજ હતી, પેતાના વિષયનું તે તલસ્પર્શી જ્ઞાન ધરાવતા હતા. તેમનામાં અથાક ઉધોગશીલતા હતી. કાઈ પણ પ્રશ્ન સબંધમાં નિય ઉપર આવતાં તેમને જરૂર વાર લાગતી; પણ એક વખત નિય લીધા બાદ પેાતાના હેતુ સિધ્ધ થાય ત્યાં સુધી તે પોતાના નિષ્ણુયના અમલ કરવા પાછળ મકકમપણે આગળ વધ્યે જતા. તેમનામાં ઉંડા લિંનું પ્રાકૃતિક માયાળુપણું હતું. અને તેથી, હું અવારનવાર કાઇ નાની મોટી ખબતમાં ઉશ્કેરાઈ જવાને તેમના કૃષ્ણ સ્વભાવ હાવા છતાં જે કાઈને તેમના સહવાસમાં આવવાનુ કે તેમની સાથે કામ કરવાનું નતુ તે સ તમને ખરા દિલથી ચાહવા માંડતા. તેમનામાં નિહાતો દ્વેષ કે મત્સર. દરેક શમાં તેમનું વ્યક્તિત્વ ઉચ્ચ કાર્ટિનુ હતુ, તે એક વીરપુરૂષને ભે એવી રીતનેા જીવનસ ગ્રામ ખેલ્યા હતા અને આ વિસામાં દેશને માટે અનુકરણ યોગ્ય લેખાય એવુ દૃષ્ટાન્તરૂપ જીવન તે
જીવી ગયા હતા."
કેવળ ન્યાયનીતિપૂર્વક જેમણે અઢળક ધન કમાઇ જાણ્યુ હતુ અને પોતાની કામ માટે તેમજ આમ જનતા માટે મેટામાં મેાટા દાના કરવામાં જેમણે જીવનની કૃતાર્થતા માની હતી તેવી આ જમાનામાં અતિ વિરલ વ્યક્તિ આપણા આદરનીસ પ્રકારે અધિકારી છે. એક આદર્શીલક્ષી અને પુરૂષાર્થભયું વન વીને તેમણે પોતાની કામને તેમ જ પોતાના દેશને વધારે ઉજળાં બનાવ્યાં છે. પતપ્રધાનપદેથી નિવૃત્ત થતા બાલાસાહેબ ખેર
નાલાસાહેબ ખેર મુબઈ પ્રાન્તના મહાઅમાત્યપદેથી નિવૃત્ત થયા છે. પાંચ વર્ષ સુધી તેમણે મુબઈ પ્રાન્તની અગણિત સેવા બજાવી છે. એમનુ સ્થાન હવે પછી ગમે તે વ્યક્તિ લેશે, પણ બાલાસાહેબની પ્રકૃતિમાં જે માધુર્ય છે અને વાણીમાં જે રસાળતા– સંસ્કારપ્રચુરતા છે.તે ભાગ્યે જ અન્ય વ્યકિંતમાં આપણને જોવા મળરો. આ રીતે ખાલાસાહેબખેરને મુંબઈ પ્રાન્તના પ્રજાજન કઇ સમય સુધી યાદ કરતા રહેશે. તેમણે પ્રધાનમંડળને પાંચ વર્ષ સુધી સુગ્રથિત રાખીને ભારે કુશળતાપૂર્વક પ્રાન્તના વહીવટ
જુદા જ પ્રકારના રણકાર ઉપર મુાઈની જનતા હંમેશાં સુધ રહી છે. 'ત્રિવર ભવભૂતિએ સાધુ પુરૂષના કેટલાંક લક્ષણા ઉત્તરસમ ચરિત નામના નાટકમાં વર્ણવ્યા છે જે નીચે મુજબ છેઃप्रियप्राया वृतिर्विनयमधुरो वांचि नियम प्रकृत्या कल्याणी मतिरनेवगीत: परिचयः। पुरो वा पश्चाद्वा तदिदमविपर्यासितरसं रहस्यं साधूनामनुपधि विशुध्धं विजयते ॥ સાધુ પુરૂષની વૃત્તિ સૌ કોઇને પ્રિય બનવાની હાય છે, તેમની વાણી વિનયથી મધુર હોય છે; તેમની મતિ સ્વભાવથી જ કયાણકારિણી હાય છે તેમના પરિચયથી દિકા લોકટીકાને પાત્ર બનતા નથી; પ્રારંભમાં કે પાછળથી તેમના પ્રકૃતિમાં કર્દિ પણ નાતે સર વિકાર કે ક્ષતિ જેવામાં આવતી નથી. સાધુપુરુષનું આવુ નિર્દોષ વિશુધ્ધ ચરિત્ર સદા વિજયને પામે છે.
ખેરસાહેબના નિકટ પરિચયમાં આવેલ સૌ કાષ્ટ નિરપવાદ કબુલ કરશે કૈ ભવભૂતિએ સાધુ પુરૂષનાં ઉપર જણાવેલા સંવ લક્ષણા ખેરસાહેબમાં વિદ્યમાન છે. આવી માનવ વિભૂતિ ભાઈ પણ દેશના ગૌરવમાં વૃધ્ધિ કરે છે. મુબઇના વડા પ્રધાનપદેથી તેઓ નિવૃત્ત થાય છે, પણ મુંબઈવાસી તરીકે તે મટતા નથી, તે આપણી વચ્ચે આપણી જેવા થઇને રહેવાના છે. તેમની શકિતને તેમ જ કોયલક્ષી જીવનનિષ્ઠાનો, તેમના પ્રભુવભર્યા રસાળ પ્રવષનાના અને નાના મોટા પ્રસંગે સત્યનિષ્ટ અને તેમને ચિરાયુષ્ય અને સુદૃઢ આરેાગ્ય પ્રાપ્ત થાય એમ માર્ગદર્શનને આપણને લાભ મળતા રહે એમ આપણે ઇચ્છીએ આપણે પ્રાથી એ !.
-
મુંબઇના નવા મહાઅમાત્ય મેરાભાઈ
મુંબઇ પ્રાન્તના મહાઅમાત્યપદે તાજેતરમાં આફ્ત થયેલા શ્રી. મારારજીભાઇને આપણાં અભિનન્દન અને અનેક શુભેચ્છાઓ છે. પ્રતિભાશાળી વ્યક્તિત્વ છે અને નિશ્ચિત રીતે કામ લેવાની તાકાત સુદૃઢ ચારિત્ર્ય અને નિશ્વચળ મન એ તેમની વિશેષતા છે. તેમનામાં છે. તેમની સચ્ચાઈ વિષે એમત છે જ નહિ. બહારની કડક રીત લીધે તે પંડિત જવાહેરલાલ નહેરૂના પ્રીતિપાત્ર અને મુંબઇની ભાત પાછળ દિલ સાફ છે અને દેશ વિષે અનુપમ નિષ્ઠા છે અને પ્રજાના આદરપાત્ર બન્યા છે. તેમની મુખ્ય પ્રધાન તરીકેની કારકીર્દી. બધી રીતે ઉજ્જવળ અને અને લોકાને જરૂરી રાહત મેળવવામાં અનેક રીતે મદદરૂપ થાય, અને આજનું વહીવટીતંત્ર વધારે વિશુધ્ધ અને પ્રગતિશીલ અને એમ આપણે અત્તરથી ઇચ્છીએ, મુંબનુ` નવુ' પ્રધાનમંડળ
નવું પ્રધાનમંડળ નકકી કરતાં મેારારજીભાઈને જે તક્લીફ પડી છે એની વિગતે જાણતાં ચિત્તમાં ગ્લાનિ થાય છે. આપણા આગેવાતા અને તેને અનુસરનારા ધારાસભાના સભ્ય પ્રાન્તીયવાદથી કેટલા બધા લેપાયલા છે તેના આને લીધે કાંઇક ખ્યાલ આવે છે અને મન ખિન્ન બને છે. આખરે મારારજીભાઇ પોતાની ધારણા મુજબ નવ વ્યક્તિનુ પ્રધાનમડળ રચી શકયા તે માટે તેમને ધન્યવાદ ઘટે છે. આ પ્રધાન મડળમાં એકાદ પણ 'સન્નારીને 'સમીલિત કરવામાં આવી હત" તેા વધારે આનંદ થાત. આગળના પ્રધાનમડળમાંના શ્રી, દિનકરરાવ દેસ ને ચાલુ રાખવામાં આવ્યા છતાં તેમને પુરવાનુ ખાતુ ન સોંપતાં શિક્ષણ અને કાયદાનુ ખાતુ સોંપવામાં આવ્યું છે એ આશ્ચર્ય પેદા કરે છે. જો તેમની અન્નનીતિ મોરારજીભાઇને સ્વીકાય હતી તે તે. ખાતા ઉપર જ તેમને ( વધુ માટે જુએ પાનું ૭ મુ. )