Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16

SR No.: 525937
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1952
Total Pages: 204
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 19 MB

Page 67

::
*".
"
*
A
રાજ મહાવીર
પાંચ વર્ષ માટે પ્રતિક છે
અને કોઈ પણ જ
“તા. ૧૫-૪-પર
! પ્રબુદ્ધઃ જૈન ", આ વૈશાલીમાં આજથી ૨૫૦૦ વર્ષ પહેલાં પ્રજાસત્તાક ગણુ- શિક્ષણવિષયક-અનુભવને આ પુસ્તિકામાં નીચે આપે છે. આ | રાજ્ય પ્રવર્તતું હતું. આ સ્થળમાં ભગવાન બુધે અનેક ચાતુર્માસ, સંસ્થાને ઉદ્ભવે, કેમ થયા તેને ખ્યાલ આપતાં અન્યત્ર જણાવવામાં ન
ની. તેઓ ખબ આવ્યું છે કે “૧૮૪૪ ના જુનમાં મંડળની પ્રવૃત્તિઓની શરૂઆત કરી પ્રશંસા કરી હતી. આ વર્ષે તા. ૭-૯-૫૨ ના રોજ મહાવીર- બાળ દિન
મહાવીર બાળમંદિર સ્વરૂપે જ્યારે થઈ ત્યારે ભાઈશ્રી અમૃતલાલ ભરૂચંદ જન્મના દિવસે ઉજવાયેલા વૈશાલી મહોત્સવમાં માન્યુવર શ્રી. કનૈયાલાલ શાહે પાંચ ઘુષ માટે પ્રતિવર્ષે રૂા. પ૦૦૦) સુધી જે કાંઈ ખેટ', માણેકલાલ મુનશીએ પ્રમુખસ્થાનેથી પ્રવચન કરતાં જણાવ્યું કે'આવે તે પુરી કરવાની ખાત્રી આપી હતી અને કોઈ પણ જાતની
ઉપકારક વૃત્તિનું ભાન કરાવ્યા સિવાય, કહ્યા પ્રમાણે એમણે એ સર્વ કાંઈ હિંદમાં અને હિંદ સર્વકાંઈમાં’:: એવી - એકતાની બાબત પિતાને સક્રિય સહકાર ચાલુ રાખે છે. પાછલાં પાંચ છ . ભાવના જે આપણે નહિ કેળવીએ તે આપણે મળેલી, આઝાદી વર્ષમાં આશરે રૂ. ૩૫૦૦૦ જેવી મેટી રકમની ભેટ એમણે સંસ્થાને ગુમાવી દઈશું. આપણે આપણું સાંકડા કેવળ વ્યકિતલક્ષી માનસને આપી છે. સંસ્થાને ઉગમ અને વિકાસ એમની જ સહદયતાને આભારી પલટાવીને તેમાં સમસ્ત હિંદને વ્યાપતી, સમષ્ટિલક્ષી ચેતનાની છે એમ કહીએ તે કશીજ અતિશયોક્તિ નથી. એમણે જે કાંઈ પ્રતિષ્ઠા કરવી જોઈએ, અને હિંદથી માંડીને દુનિયા સુધી અને રકમ આપી છે એના કરતાં એમણે જે રીતે એ રકમ આપી છે એ દુનિયાથી માંડીને સમસ્ત વિશ્વ સુધી અને તે માત્ર વિચાર અને વધારે મહત્વનું છે.” . .
વધારે મહત્વનું છે કે, :
. .
; ' :: ' : . * * * ; કલ્પનાથી નહિ પણ વ્યકિતગત અને સમષ્ટિગત જીવનમાં ક્રમશઃ * *
" . ઉપર જણાવેલી. આર્થિક મદદ કરવાની દરખાસ્ત કરતી વખતે પલટ નિપજાવે તેવા શ્રેય સાધક નિરધારપૂર્વક તે ચેતનાને વિસ્તારવી ;
, તેમણે કહેલા ઉદ્દગારો પણ આજના ધનવાન દાતાઓએ ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ. માત્ર આપણી પિતાની જાત સાથે જ નહિ પણ વિશ્વવ્યાપી ' '
જેવા છે. તે વખતે તેમણે જણાવેલું કે “મારે તે પ્રવેગ પાછળ જ . સાથે એકરૂપ એવા જીવનને વધારે ને વધાર' આપણે રકમ ખર્ચવી છે. મોટી મૂડી ભેગી કરી વ્યાજમાંથી. સંસ્થા ચલાવત અખત્યાર કરવું જોઈએ. માત્ર સિધ્ધાન્ત કે. માન્યતા છે
: માન વાની કલ્પના અને જરાયે ગમતી નથી. મૂડીમાંથીજ આપણે પાંચ ' તરીકે નહિ. પણું સતત સંવેદન , અને તથા પ્રકારના જીવન વિષે અખતરે કરીએ, અને એ દરમિયાન આપણી સંસ્થા સાંચે*. વડે આપણામાં સર્વને તેમ જ ઈશ્વરમાં સર્વને આપણે જોતાં
આશાપુદપૂરવાર થશે તે સમાજ એને ઉપાડી લેશે. કદામનિષ્ફળ ની અનુભવતાં શિખવું જોઈએ. એમ થશે ત્યારે જ એક અને અખંડ,
પૂરવાર થઈશું, છતાંયેઃ પ્રમાણીકપણે આપણે પ્રયોગ કર્યો હશે તે ભારત, એક અને અખંડ દુનિયા, અનુપમ એ નવો યુગ: અને
છે અને મને મારી રકમ શ્રી પડવાનું જરાયે દુઃખ નહિ થાય. તે દિવસે છે છે. અપૂર્વ એવા નવજીવનને અરૂણોદય આપણને પ્રાપ્ત થશે, અને તે
છે અને મારી ચિન્તા એટલી જ હશે કે તમારી યુવાનીનાં. પાંચ વર્ષ નકામાં જ છે. ત્યારે જે લેકેત્તર મહાપુરૂષે વૈશાલીની ધરતી ઉપર વિચર્યા હતા ,
11 ગયાં. શરત કહો તે શરત: અને મહેચ્છા કહો તે તે પણ મારી છે ' તેમનું જીત્યું સાર્થક થયુ લેખાશે. બુધ્ધ અને મહાવીર જેવાતીર્થ કરે.
કરીના બે માંગણી છે કે (૧) સંસ્થા સાથે. મારૂં કયાંય નામ ન જોડવું સંદેશ હતો કે “જે આત્મતત્વમાંથી નિઃશ્રેયસની અભીપ્સા ઉભી થાય છે કે
છે અને (૨) મને ક્યાંય જાહેર સભામાં ભાષણ કરવા ઊભે ન કરવો. આ તે જ આત્મતત્વની ફુરણ આપણા માનસમાં ક્રાતિ પેદા કરી શકે છે,
5 અમેરૂભાઈશ્રી અમૃતલાલગભરૂકંદ શાહને અને ભાઈ પુનમચંદને ' તેને વિશ્વવ્યાપીદર્બનાવી શકે છે, વૈનના દર્શનને વિશાળ બનાવી શકે જ છે. આ તીર્થકરોએ કોત્તર પુરૂષ-સંકીર્ણ વ્યકિતલક્ષી માનેસનાં ન
સેનું અને સુગંધ જે સુયોગ શરૂ થયું અને એક નાના સરખા બાળ . છે. બંધનેને સ્વપુરુષાર્થ વડે ભેદી નાખતી દિકકાલાતીત ચેતનાના મંદિરમાંથી ક્રમશ એક પછી એક : અનેક શિક્ષણ--પ્રવૃત્તિઓ જન્મ ' " પ્રાપ્તિ દ્વારા અને નહિ કે સંયુક્ત રાજ્ય-સંસ્થાદ્વારા શઅસામગ્રી - પામવા લાગી. બાળ મંદિરને પ્રારંભ કર્યાને ત્રણ વર્ષ થયાં અને કુમાર
દ્વારા કે છાપાના પ્રચાર દ્વારા “વસુધૈવ કુટુંબકમની ભાવનાને મંદિરની શરૂઆત કરવામાં આવી. પછાત વર્ગમાં બે બાલવાડી પણ - સાક્ષાત્કાર કર્યો હતો. એ ઘટનાને આજે ૨૫૦૦ વર્ષ પસાર થયા શરૂ થઈ અને છાત્રાલયની પણું એજ દિવસોમાં શરૂઆત કરવામાં ! છે ને એમ છતાં પણ આપણી દૃષ્ટિ આજે પહેલાં જેટલી જ આવી. પાટણમાં આજે સૌથી ધ્યાન ખેંચે એવી આ શિક્ષણ સંસ્થા . સાંકડી અદૂરલક્ષી, આત્મઘાતી રહી છે. શ્રી કૃષ્ણના, બુધ્ધના ,
ન છે, મુંબઈ : સરકાર આ સંસ્થાને ઠીક પ્રમાણમાં આર્થિક સહાય. એ આ મહાવીરના, ઈશુ ખ્રિીરતના શહેદો આજે પણ કાળ ભેદીને આપણું- " છે . " કાન ઉપર પ્રતિધ્વનિત થયા કરે છે. આમ છતાં પણું આખી ના
આપે છે. શિક્ષણ પ્રદાન અને તે શુધ્ધ સેવાભાવથી આવું જીવનવ્રત માં આ દુનિયાની વાત તે બાજુએ રહી, પણ હિંદવ્યાપી એકતાની લઈ: એઠલા કેટલાક આશાસ્પદ ' શક્તિશાળી. યુવાન શિક્ષકનું એક છે [..બુદ્ધિને પણ શુ આપણામાં - ઉદય થયે છે ખરાં ?” , ' ' ' નાનું સરખું જાથ આ સંસ્થા છત્ર નીચે કામ કરી રહ્યું છે. આ
સંસ્થાના સુત્રધાએ માત્ર ઉજળાં વર્ગનાં બાળકોને વધારે ઉજળા રે મહાવીર જન્મ દિનને અનુલક્ષીને: વૈશાલી મહોત્સવ પ્રસંગે -
" બનાવવાનું કામ ઉપાડયું છે એમ નથી, પણ હરિજને વચ્ચે પણ - ઉચ્ચરાયેલા આ ઉગારે ભારે પ્રેરણાદાયી લાગે છે. . .
' ' તેમનું ખૂબ કામ ચાલી રહ્યું છે. હરિજને વચ્ચે કામ કરવાનું છે “વિકાસનાં વહેણ: કિલ્લોલ કેળવણી મંડળ. તેમજ તેમનાં બાળકોને સંકારવાનું કામ કેટલું વિકટ છે, તે
': પાટણ ખાતે શિક્ષણ પ્રવૃત્તિ ચલાવતા કિલેલ કેળવણી મંડળ કામમાં પડતાં સુધરેલાં ઉજળા, સમાજ' તરફથી, કેવી કેવી હું : તરફથી વિકાસનાં વહેણ' એ નામની એક નાની સરખી પુસ્તિકા મુશ્કેલી ઉભી કરવામાં આવે છે તેને પણ કેટલેક ખ્યાલ તેમના ' ' ડા સમય પહેલાં પ્રગટ કરવામાં આવી છે. આ પુસ્તિકામાં પ્રસ્તુત ‘વિકાસનાં વહેણ’માંથી આપણને મળે છે. આ સંસ્થાના ' આ સંસ્થાના કાર્યવાહકોએ પિતાની સંસ્થાને ઉત્તરોત્તર કેમ વિકાસ શ્રી રાધવજી : લેઉઆ પ્રમુખ છે. અને શ્રી પૂનમચંદ શાહ તથા કે, એ વિકાસ સાધતે સાધતે બાળકોના, વિદ્યાર્થીઓના તેમજ આ
મજ શ્રી ચંદ્રાબહેન પારેખ મંત્રીઓ છે. આ સંસ્થાના કાર્યકર્તાઓ માટે કે શિક્ષકોને લગતા કેવા કેવા પ્રશ્નો ઉપસ્થિત થતા રહ્યા અને તે તે
ભાગે જૈન છે અને તેઓ સાર્વજનિક શ્રેયની તમન્નાપૂર્વક આવું પ્રશ્નોનો નિકાલ કરતાં તેઓ ધીમે ધીમે નાની મોટી અનેક મુશ્કેલી એને વટાવીને કેમ આગળ વધતા ગયા તેનું બહુ સુન્દર અને ઉર્દૂ-
આવું સુન્દર કાર્ય કરી રહ્યા છે એ જૈન સમાજ માટે ભારે ગૌરવબેધક વિવરણ કરવામાં આવ્યું છે. તે સંસ્થાના મુખ્ય સંચાલક પ્રદ હકીકત છે. આવી સંસ્થા જે સમાજમાં કાર્ય કરી રહી છે : શ્રી પુનમચંદ શાહ છે. તેમણે પિતાના વિશાળ અને જીવનસ્પર્શ તેને મેટા આશીવાદરૂપ છે અને સર્વ પ્રકારના ઉરોજનને પાત્ર છે :
'
'*
*
*