Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16

SR No.: 525937
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1952
Total Pages: 204
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 19 MB

Page 39

મારા પર
નો
.
તા. ૧-૩-૫૨
' ' ,
, પ્રબુદ્ધ જૈન
.
.
.
' '
સાવ
કરીને તે તે પ્રદેશનું
સરિ ધરણ
કેટલાક સમાચાર અને નોંધ ચૂંટણીએ પિદા કરેલી રાજકીય પરિસ્થિતિનું તારણ પર્યાયવાચી શબ્દ હોય એમ આજ સુધીનું સામ્યવાદ વિષે આપણે
ભારતની વિરાટે ચૂંટણીનું કાર્ય હવે લગભગ પૂરું થવા આવ્યું અનુભવ કહે છે. . છે અને તેનાં પરિણામ બહાર પડી ચુક્યાં છે. ચૂંટણી થવા ' આ ઉપરાંત કોંગ્રેસ. અહિંસક રાજનીતિને વરેલી છે અને આ પહેલાં હિંદની રાજકીય પરિસ્થિતિનું જે ચિત્ર આપણી આંખ સામે બંધારણીય માગે આમ પ્રજાને સૂર્યોદય સાધવાને મનેરથ, સેવે હતું તેના કરતાં ચૂંટણી બાદ આપણી આંખ સામે ઉભું થતું ચિત્ર છે. સામ્યવાદી પક્ષ હિંસક રાજયનીતિમાં માને છે અને બંધારણીય , કાંઈક જુદા પ્રકારનું છે. હવે આપણે માનું નક્કી કરવા માટે માર્ગે પ્રજાને આગળ લઈ જવામાં તેને કોઈ શ્રધ્ધા નથી. હિંદનો આ તફાવતનાં તત્વોને યથાસ્વરૂપે ધ્યાનમાં લેવા ધટે છે. સામ્યવાદી પક્ષ મદ્રાસ કે કોચીન–ત્રાવણકોર બાજુ બીજા કેટલાક
પ્રજાજનો ઉપર કોંગ્રેસનું પ્રભુત્વ સારા પ્રમાણમાં છે એ ચૂંટણી : પન્ના સાથે જોડાણ કરીને તે તે પ્રદેશનું રાજકીય સૂત્ર હાથમાં પહેલાં પણ લાગતું હતું અને આજનાં પરિણામેએ એ જ હકી-લવાના પ્રયત્ન કરી રહેલ છે અને સંગાધીન વેતસી વૃત્તિ ધ રણ છે
ત' કરીને અહિંસાને આગળ ધરી રહેલ છે અને બંધારણની અંદર કતનું સમર્થન કર્યું છે. ચૂંટણી પહેલાં સામાન્યતઃ એવી માન્યતા
- રહીને તથા મધ્યવર્તી કેન્દ્ર સાથે મેળ મેળવીને રાજ્યવહીવટ : હતી કે કેગ્રેસને બાદ કરતાં બીનકેમી રાજકીય પક્ષેમાં સમાજવાદી ૬
ન ચલાવવાની વાતો કરે છે. પણ તે પક્ષને આજ સુધીને ઇતિહાસ - પક્ષનું સૌથી વધારે પ્રભુત્વ વહે છે અને સામ્યવાદી પક્ષને આ લાલ
થી અને માનસિક ભૂમિકા ધ્યાનમાં લેતાં સામ્યવાદી પક્ષની આવી વાત , દેશમાં હજુ કાઈ મહત્ત્વનું સ્થાન નથી. હિંદુ મહાસભા પક્ષની
શી સ્થિતિ છે તે વિષે બે મત પ્રવર્તતા હતા ચૂંટણીનાં પરિણામ માં શ્રધ્ધાને કોઈ અવકાશ દેખાતો નથી, 'આ સંબંધમાં જુદી જ પરિસ્થિતિ રજા કરે છે. સમાજવાદી પક્ષની' કોગ્રેસ અને સામ્યવાદી પક્ષ વચ્ચેના તફાવતને વિચાર કરતાં ધ્યાન"
જ્યાં જયાં મટી જમાવટ છે એમ માનવામાં આવતું હતું ત્યાં ત્યાં ઉપર આવતો ત્રીજો મુદ્દો એ છે કે કમનસીબ રાજકીય સગોમાં હિંદના કરી તેને ભારે પરાજય થયો છે, એટલું જ નહિ પણ બીજા પ્રદેશોમાં ભાગલા પડયા અને પાકીસ્તાન નિર્માણ થયું. એ બાદ કરતાં અવશિષ્ટ પણ તે પક્ષના ઉમેદવારો મહત્વભર્યું સ્થાન પ્રાપ્ત કરી શક્યા દિને એકત્ર અને સુગ્રથિત રાખવું એ કોંગ્રેસનું ધ્યેય છે અને એ જ લાગતા નથી. બીજી બાજુએ દબાયલે, રૂંધાય, અને મેટા ભાગે દિશાએ કોંગ્રેસને સતત જાગૃત પ્રયત્ન છે. સામ્યવાદી પક્ષને મન આવી. ભૂગર્ભમાં રહીને કામ કરતા હોવા છતાં, સામ્યવાદી, પ્રક્ષે હિંદના એકતાનું કોઈ મહત્વ નથી. હજુ થોડા સમય પહેલાં તેના એક
ગી. આગેવાને માંગણી કરી હતી કે દરેક પ્રદેશને મધ્યવર્તી કેન્દ્રથી મરજીમાં '. દક્ષિણ વિભાગમાં-મદ્રાસ, કાચીન–ત્રાવણકોર તથા હૈદ્રાબાદમાં ચૂંટણી માં
'
ભાવ છુટી થવાની છૂટ હૈાવી' જેઈએ. અને આ *િ • ઠારા પિતાનું વધતું જતું પ્રભુત્વ, પુરવાર કરીને એક નવી જ
. . પરિસ્થિતિનું દર્શન કરાવ્યું છે..
,
" સામ્યવાદી પક્ષ માટે સ્વાભાવિક છે. કારણ કે તે પક્ષની દૃષ્ટિ
1. સાંપ્રદાયિક પ્રચારની છે, અને જે જે પ્રદેશ સામ્યવાદ સ્વીકારે તે - કોમવાદી રાજદ્વારી પક્ષની સ્થિતિનું અવલોકન કરતાં માલુમ
આપણાં અને ન સ્વીકારે તે પારકા-આમ તેઓ વિચારતા અને તે ઈક પડે છે કે રામરાજ્ય પરિષદના કે ડે. શ્યામાપ્રસાદ મુકરજીના જન સંઘ
વર્તતા હોય છે. આવું વળણ ધરાવતા પક્ષને - મને જાણે કે એક ના બહુ ઓછા ઉમેદવારો ચૂંટાઈ શકાય છે અને મુસલમાનોએ
'નાને ખંડ હોય તેવા વિશાળ ભારતની એકતા કે અખંડિતતાનું મોટા ભાગે કોંગ્રેસ સાથે રહેવામાં પિતાનું' હિત જોયું છે. અલબત્ત
સ્વાભાવિક રીતે કશું મહત્ત્વ હોઈ શકે જ નહિ, રાજસ્થાન અને એવા બીજા કેટલાક પ્રદેશમાં કેટલાક પ્રત્યાઘાતી
- આ રીતે વિચારતાં આખી પરિસ્થિતિ આપણી પાસે એ જવાબ તએ મોટા પ્રમાણમાં બેઠક મેળવી છે. અને એમાં કોમવાદી
માંગે છે કે હિંદને લેકશાહી જોઈએ છીએ કે સરમુખત્યારશાહી તએ પણ સારો એવો ભાગ ભજવ્યો છે; એમ છતાં પણ આ
, અહિંસક રાજ્યનીતિ જોઈએ છે કે હિંસક? બંધારણીય માર્ગ પરિણામોનું વધારે બારીકીથી અવલોકન કરતાં માલુમ પડે છે કે,
આગળ વધવું છે કે બીનબંધારણીય માર્ગે ? હિંદની એકતા સુરક્ષિત , આ શેઠ પાછળ જિાઓ, જમીનદારે, ગરાસદારે અને મુડીવાદીએ
રાખવી છે કે ખંડિત થવા દેવાનું જોખમ ખેડવું છે? સામ્યવાદી , આવા કેટલાએક પિત અસંતુષ્ટ હતા જ ધણા માટા માણસા , પક્ષને વધતે જાતે જુવાળ ધ્યાનમાં લઈને જે જે પક્ષે લેકશાસનના કામ કરી રહ્યાં છે
છે - . .. આગ્રહી હોય, અહિંસક અને બંધારણીય માર્ગો , આગળ ચાલવા છે ' ' ' આમ સમય રસ્થિતિને વિચાર કરતાં આપણને ત્રણ માંગતા હોય અને હિંદને અખંડિત અને સુગ્રથિત રાખવા ઈચ્છતા : - અનુમાનો સાંપડે છે
, ' ' હોય તે સર્વ પક્ષોએ, કોંગ્રેસ આજે સૌથી વધારે બળવાન અને સ, આજે પણ દેશમાં સૌથી વધારે બળવાન એ અતિ વિપુલ જનસંખ્યા ઉપર પ્રભુત્વ ધરાવર્તે પક્ષ હોઈને, કોગ્રેસમાં , રાજકીય પક્ષ અને આમ પ્રજાએ આખા રાજયવહીવટની વિલીન થઈનેખરી રીતે કોંગ્રેસને નહિ પણ લેકશાહીના-democraery : . . જવાબદારી મધ્યમાં મજ ઘણા ખરા પ્રદેશમાં બીજા પાંચ વર્ષ માટે ના–મરચાને મજબુત બનાવવાની ખાસ જરૂર છે. આ બાબતમાં , ગ્રેસ ઉપર નાંખી છે.
'
જે આપણે માત્ર રહીશું અને ભિન્ન ભિન્ન પક્ષ માત્ર પોતપોતાના ' ' (૨) કોમવાદી પક્ષે તેમજ પહેલાંની સ્થિતિ પુનઃ જન્માવવાની અસ્તિત્વને ટકાવવાની અને કોંગ્રેસને નબળી પાડવાની ચિન્તામાં : " વૃત્તિવાળા સ્થાપિત હિતે પોતાની મુરાદ બર લાવવામાં જો કે નિષ્ફળ મશગુલ રહેશે તે પરિણામે સામ્યવાદી પક્ષને પજો દેશના અંગ :
' નાવાયા છેએમ છતાં પણ તે સંબંધમાં સતત જાગતા રહેવું પડે ઉપાંગે ઉપર વધારે ને વધારે કેલાતે જશે અને વ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્ય. . ? તેવા પ્રભવ હજુ પણ પ્રજાના કેટલાએક વર્ગો ઉપર તેઓ ધરાવે છે. અહિંસા તથા એકતા જેનું આપણે મન સર્વોદયની દૃષ્ટિએ બહાર
, , . ) ગ્રેસને આજે ખરેખર કોઈ હરીફ પક્ષ હોય તો તે 'મેટું મૂલ્ય છે તે આપણા હાથમાંથી જોતજોતામાં સરી જશે. '' 1 • : સમાજવાદી પક્ષ નહિ પણ સામ્યવાદી પક્ષ છે.' , ' , ' ' ' આ વિચારણાના' અનુષ ગમાં જે પક્ષ કેગ્રેસની સૌથી વધારે
' આ ત્રીજા મદાને પક્ષની પરિભાષાથી મુક્ત કરીને વિચારીએ નજીક છે, જેના આગેવાને હજુ ગઈ કાલ સુધી કોંગ્રેસ સંસ્થાના ? તો એમ કહી શકાય કે આજે પ્રજા સમક્ષ બે વિક૯૫ ઉભા થયા , આગેવાનો કાર્યકર્તાઓ હતા, અને જે કાંગ્રેસ પક્ષ જેટલેજ લેક
છે. એક લોકશાહી (Democracy), બીજો સરમુખત્યારશાહી શાહી-democracy-ઉપાસક હોવાને દાવો કરે છે તે , CTotalitarnim)ને. કોંગ્રેસ નિઃસંશયપણે લોકશાહીની પ્રતિનિધિ સમાજવાદી પક્ષના આગેવાન સૂત્રધારેને આજની રાજકારણી પરિ. ' છે. 'સામ્યવાદી પક્ષ અને સરમુખત્યારશાહી જાણે કે એકમેકના રિથતિને ઉપર જણાવેલા ધરણે ગંભીરપણે વિચાર કરવા વિનંતિ છે. હું
*
:
વાત...,
જ છે તે આપણા સમાજ અને સર્વોદયની