Page Text
________________
નું
કરી
તા. ૧૫-૨-૫૨ .
' (અનુસંધાન પાના ૧૭૪ નું ચાલુ) -
દાસઃ મેટી શેની? પાંચ માસની છે. ... દાસ આવે છે. વાજશ્રવને જોતાં જ તંતુ ભયથી વાકય વાજશ્રવાઃ (શંભુને, હસીને–પ્રસન્નતાથી): આજે પાંચ : * અધૂરું મૂકે છે. ઉત્સાહમગ્ન ગૌતમ. વાજશ્રવાની નજર માસની છે તે કાલે પાંચ વરસની થશે. પધારે, વિપ્રશ્રેષ્ઠ ! 'હજી આ બાળકે ઉપર પડતી નથી. .
. [દાસ, ને તેની પાછળ માથું ખંજવાળતે શંભુ જાય છે. , વાજશ્રવા : (આનંદથી) વિપ્રવર્ય: ભૃગુ, આજ તે હું" " (ધમકાવવાના આશયથી) નચિકેતા, છોકરા, તને– ;
મારું સર્વસ્વ દાનમાં આપી દઉં છું–પરિણામે મને સર્વોત્તમ સ્વર્ગ- નચિકેતા (આનંદમાં આવી જઈ, વચ્ચેથી) હા પિતાજી, .. લેકમાં વાસ મળશે. ચાલો હવે દનમિશ્ર, તમારે વારે. મને કોને આપે છે?
: ", T વાજશ્રવા પિતાના આસન પર બેસે છે. જમીન પર બેઠેલા વાજશ્રવા (એની આંખે એકદમ ફાટી જાય છે); બ્રાહ્મણોમાંથી એક ઊભે થાય છે.
તને?— તને? જા તને આપ્યું મને- દાસ, આપણી કાળી ગૌ આ વિકએને આપજે. . " બધાંઃ (ભયથી) યમને મૃત્યુને? . દાસ : કઈ કાળી? લંગડી કે પૂછડી વિનાની?
ગુસ્સામાં ને ગુસ્સામાં વાજશ્રવા પર્ણકુટીની અંદર ચાલ્યા જાય છે. જે * વાજશ્રવાઃ લંગડી. ' . ' . ' ' ', નચિકેતા : (લાગણીથી, અર્ધસ્વગત)' યમને? યમને?
એનમિશ્ર : (અર્ધસ્વગત ) એક જ પગે લંગડી હોય મારા પિતા મને યમદેવને આપે છે ? મારું મરણ ઈચ્છે છે? તે સારું. ( જતાં જતાં) નહિ તે મારે ઊંચકીને લઈ જવી પડશે. પિતાના જ્યેષ્ઠ પુત્રનું મરણ, હું એમને વહાલે પણ બહુ હતા. " [ આગળ દાસ અને પાછળ એદનમિશ્ર જાય છે. '' બહુ ભણે નથી તોયે હું ધર્મઅધર્મ સમજું છું. માત્ર શ્રધ્ધાથીયે
કે નચિકેતા: (શ્વેતકેતુને ) આ અનર્થ કરવા કરતાં તો મને પરમ સત્ય સમજાય છે એમ લેકે માને છે; એટલે તે ' ? 'પિતાજી આપણને દાનમાં આપી દે તે સારું'. એમ કર્યા સિવાય એ મને સર્વ પુત્રોથી વિશેષ ચાહતા. માતા અને પિતાજી બંનેને
એ દુર્ગતિમાંથી બચવાના નથી. ( વિમાસણમાં પડે છે. જરા હું સહુથી લાડો પુત્ર છું, અને પિતા મને યમને આપે છે ?' નકકી, - અચકાય છે. પણ દૃઢ નિર્ણય કરીને આગળ આવે છે. તું એની ક્રોધના આવેગમાં પિતા આમ બોલી ગયા જણાય છે. પણ, હું કે પાછળ પાછળ ઘસડાય છે. ). પિતાજી- , ''
યમરાજના ધામમાં જવા તૈયાર થઈશ ત્યારે મને જરૂર રોકશે. ' વાજશ્રવા : ( વેતકેતુને ભેટતાં, ઉમળકાથી) આ બેટા ' ' તકેતુ : કે તે તે સારું ને ભાઈ ?, , , ..' ' કેમ આટલે વિલંબ થયે, વત્સ ?
.
. નચિકેતા: ભાઈ, સારું તે ખરું—પણ એ વચનભંગ ન. ' - નચિકેતા રસ્તામાં વરસાદનું તોફાન થયું એટલે અમે કહેવાય ?' અને એમ કરતાં તે આપ્યું દાન પાછું લીધાનું દત્ત રોટે. આ - મડા પડયા. (ક્ષેભ પામે છે, ક્ષે તજીને) પિતાજી, આજ આપ [ ધીમે ધીમે ડગ ભરતે ગૌતમ અંદરથી બહાર આવે છે,
સર્વતિ યજ્ઞ કરી સર્વસ્વ દાનમાં આપી દે છે, ને હું પ્રણું તમારે એનું શરીર આગળ જેવું ટટાર રહ્યું નથી. એનું મેં પડી ગયું ..' જ છું. તે મને કાને આપે છે ? .
છે, એની દાઢી “અસ્તવ્યસ્ત થઈ છે. જટા છૂટી ગઈ છે. એ જ [ વાજશ્રવા એની સામે રોષથી જુએ છે, પણ જવાબ આપતે કમરમાંથી સહેજ વાંકા વળીને ચાલે છે તે છે નથી. એની ઉપેક્ષા કરીને– ' .
- વાજશ્રવા : " નચિકેતા, મને માફ કર, બેટા ! ક્રોધમાં વાજશ્રવા : અધયું મહારાજ, હવે આપના વારે આપને ૬ ન બલવાનું માલા ગયા . '' * * ; , : “એકને સ્થાને એ ગૌ આપું છું. . . - - - - -
: નચિકેતા : આપણું કુળ વચનપાલક છે, બાપુજી. ..
વાજશ્રવાઃ તું સુખેથી અહીં રહે બેટા. તું જઈશ નહિ, [ દાસે આવે છે,
દાસ, જો, અશ્વયં શ્રી ભગુ આચાયને પેલી. ગમાણમાં છે. ને, તે બન્ને ગૌ આપ.'
. નચિકેતા : બાપુ, આપ આમ કહે છે ? . દાસઃ પેલી વસૂકી ગયેલી ?
' ' ' વાજશ્રવાઃ બેટા ક્રિોધમાં બેલાયેલાં વમન થોડાં પાળવાનાં . વાજશ્રવા રા મૌન સેવતા હોય તે?: ',
હોય ?
" . નચિકેતા: પિતાજી, આપણે વાજંચુ આમ કહીશું તે - ભુગુ : ( ) કાંઈ વાંધો નહિ . શાવિકને મળેલા ઘરડા
જગત કેમ ચાલશે ? આપણા કુળમાં પિતાનાં વચન પુત્ર પાળતે જ • બળદ ને સત્તરમા ભ, ના વાડા કરતાં વસૂકી ગયેલી બે ગાય કાંઈ બેટી નથી, '
આ છે; પછી ભલેને એ વન ગમે તે સ્થિતિમાં ઉચારાયાં. હાય !. ' . ' -
વાજવા.: પણ તારું મૃત્યુ થાપ[ દાસ અને જે ''ય છે. ' . .
- નચિકેતાઃ પાછો ફરી, વેતકેતુને ) યજ્ઞધર્મની
નચિકેતા : પિતાજી, માનવમાત્રને મેડું વહેલું મરવાનું જ છે
જ - ત્યાગનાં એ મહાધર્મની કવી અવહેલના થઈ રહી છે, જોયું?..
છે ને ? ( પાસેના થાળમાંથી જવને ખેઓ ઉપાડીને) જુએ : " - [ તત્ પિતાથી બીતે બીતે હકારમાં ડોકું હલાવે છે. '
- પિતાજી, આ જવ કેવા સુંદર અને તાજા દેખાય છે? પણ હમણાં - , .. (વાજશ્રવાને) પિતાજી, આપ મને કોને દાનમાં આપે છે ?
એને ના થઈ.. જશે. (એ ખેઓ યજ્ઞના અગ્નિમાં પધરાવે છે. A [ ગૌતમ વાજશ્રવા એકદમ કૃધ્ધ થઈ જાય છે.
- એમાં થોડો વિશેષ ભડકે થાય છે..) જોયુ ? માનવશરીરની પણ એના મેં પર
છે રતાશ આવી જાય છે. કપાળ પર કરચલી વળે છે, અને .
એ જ દશા થવાની છે. એવું શરીર જરા વહેલું" યમને ત્યાં ગયું ડાળ મેટા થઈ જાય છે. છતાં એ પરાણે ગુસ્સે ગળી જાય મારું
' કે મેડ, તેને હર્ષાશક શે ? ને પિતાજી, તમે ભૂલી જાય છે, કે ' છે, અને બૂમ મારે છે. -
, આપનું કલ્યાણું પણ હું યમગૃહે જાઉં તેમાં જ છે. ' , * વાજશ્રવા : દાસ 5
વાજશ્રવા: મારું કલ્યાણ ? તારા મરણુમાં મારું કલ્યાણ : ' [ દાસ પર્ણકુટીમાંથી કાર, આવે
' બેટા?' ' છેલ્લો દક્ષિણામાં આ ભૂવિઝ બાકી રહ્યા. એમને પિલી બાકી નચિકેતા : હા, પિતાજી. આપે યત્તમાં મારું દાન કર્યું છે. * . રહેલી વાછરડી આપ. 3 :
યજ્ઞનું દાન પૂર્ણ ન કરે તે યજ્ઞનું ફળ કઈ રીતે મળે ? : શંભુ: વાછરડી? -
- વાજશ્રવાઃ બેટા, તારા જેવા સર્વગુણુસંપન્નનું યજ્ઞમાં * વાજશ્રવા : એ પણ ય જ
- બલિદાન ! આ તે નરબલિ થશે. મારા સ્વાર્થ માટે હું પુત્રને શંભુઃ મેડી તે હશે?
હેમી દઉં
| SR No. | 525937 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1952 |
| Total Pages | 204 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 19 MB |