Page Text
________________
':
'
'
' પ્રબુદ્ધ જૈન
- તા. ૧૫-૨ પર જે પ્રકારના શેષણને ઉપરની વિચારણામાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યું ૯૦૦૦નકલ જાય છે અને તેમાં બીજા ૭૦૦૦ ગ્રાહકોની સંખ્યા છે તેવું શાષણે ત્યાં અસ્તિત્વ ધરાવતું માલુમ પડતું નથી. વળી વધે તે ત્રણે સામયિકાને ખર્ચ નીકળી રહે. અંગ્રેજી હરિજનની sષરના વથાનમાં. એ પણ સૂચન રહેલું છે કે, આ પ્રકારની પદ્ધતિ જવાબદારી તો સર્વ સેવા સાથે ઉપાડી લીધી છે. ત્રણ પત્રોમાં સ્વીકારીને હિંદ માટે પણ ઉપર જણાવેલા દેશે માફક શેષણના
ના હરિજનબંધુની સૌથી વધારે નકલ ખપે છે તેને સ્વાશ્રયી ભાગી જવાનું જોખમ રહેલું છે. આ કલ્પના પણ. અસ્થાને છે. બનાવવા માટે ૨૦૦૦ થી ૨૫૦૦ કરતા વધારે ગ્રાહકે ન જોઈએ કારણ કે એક બળળોન પ્રજા અન્ય નબળી પ્રજાનું અથવા તે એક એમ અનુમાન થાય છે. જેઓ હરિજનપત્રો ચાલુ રહે એમ ઈ છે તેમના બળવાન વગ અન્ય નબળા વર્ગોનું શોષણ કરે એ પરિસ્થિતિને માટે ગુજરાતી 'હરિજનબંધુની આટલી ગ્રાહકસંખ્યા વધારી આપવી આજે દિન પ્રતિદિન અન્ન આવી રહ્યો છે અને શેષણવિહીન સમાજ, મુશ્કેલ નથી. પણ આ કામ એક પખવાડીઆ કે મહીને દિવસમાં નિમાઁણ કરવા તરફ આજના સમાજશિપીઓ પગલાં માંડી રહ્યા છે, થઈ ન શકે.' જે નવજીવન પ્રકાશન મંદિરના ટ્રસ્ટીઓએ માત્ર " અને એ હીલચાલમાં હિંદ "અતિ મહત્વનો ફાળો આપશે એવી હિદે બાટના જ કારણે હરિજન બંધ કરવાને નિર્ણય કર્યો હોય તે અખત્યાર કરેલી રાજ્યનીતિ છે અને એતરફ, હિંદ વિષે એવી આશા સેવાઈ રહી છે. .
ખાસ કરીને ગુજરાતી હરિજનબંધુ બીજા છ મહીના સુધી ચાલુ .' ' ' , '; , ,
રાખવા તેમને આગ્રહપૂર્વક વિનંતિ છે. તે દરમિયાન તે પત્રના , . | હરિજનપત્રો ,
, , , , , , સંચાલકોએ તેમ જ તે પત્ર વિષે મમતા ધરાવતા અનેક ભાઈબહેનોએ હરિજન ફેબ્રુઆરીની આખરમાં બંધ થવા વકી છે એવા હરિજનબંધની ગ્રાહક સંખ્યા વધારવા માટે જરૂરી સર્વ પ્રય ને દીલ - તા. ૧-૨-૫૨' ના પ્રબુધ્ધ જૈનના અંકમાં ખબર આપવામાં આવ્યા ને કરી છવા જોઈએ. આ પ્રયત્ન માટે તે જ અવકાશ રહે છે કે જો
અને તરતમાં જે તા. ૨-૨-૫૨ ના હરિજનબંધુમાં એ ખબરનું. - : સમર્થન કરતી જાહેરાત જોવામાં આવી. - એ જાહેરાતના તાજા કલમ 'હિંદી હરિજન સેવક આજની પેટને ખ્યાલ કરતાં અને ખાટા હરિજનબંધુ તત્કાળ બંધ કરવાનો નિર્ણય ટ્રસ્ટીઓ મેકુફ રાખે.
, થી એ પણ વિશેષ જાણવા મળ્યું કે વર્ધાના શ્રી સવ" " સેવા સંઘ ખાઇને તે અમે એક પણ પત્ર નહિ ચેલાવીએ એવે ટ્રસ્ટીઓને તરફથી અંગ્રેજી. હરિજન ચાલુ રાખવામાં આવશે. ગાંધીજીની નીતિ : કે “ખેટ ખાઈને પત્ર ન ચલાવવાં, આ નીતિ ગાંધીનિષ્ઠા ધરાવતા
આગ્રહ જોતાં હાલ તુરત બંધ કરવું જ રહ્યું, સિવાય કે હિંદી નવજીવન પ્રકાશન મંદિરના ટ્રસ્ટીઓને અક્ષરશ: અમલમાં મૂકવા-.
પ્રેમી જનસમુદાય હરિજન સેવકની ગ્રાહકસંખ્યા લગભગ ૬૦૦૦, ' યોગ્ય લાગી છે અને તે જ નીતિ ગાંધીનિષ્ટ ધરાવતા આ સર્વ
A s સુધી લઈ જવા માટે કટિબધ્ધ થાય અને ટ્રસ્ટીઓને આ સંબધે સેવા સંધને ઉપેક્ષણીય લાગી છે. કારણ કે અમુક બેટ સિવાય તે
આમ આ સિવાય પણ ધીરજ ધારણ કરવા સમજાવી શકે.
" અ ગ્રેજી હરિજન પણ આજે જે રીતે પ્રગટ કરવામાં આવે છે તે
હું એ જણવાની જરૂર નથી કે હરિજનપત્રો બંધ કરવાના રીતે પ્રગટ થઈ શકે તેમ છે જ નહિ એ દીવા જેવું સ્પષ્ટ છે. સમાચાર ગાંધીપ્રેમી , અનેક વર્તુળમાં સખ્ત આઘાત પહોંચાડશે.
આમ એક જ નીતિને એક બાજુએ અક્ષરશઃ અમલ અને બીજી છે અને આ . ખેટને ઉકેલ લાવો' અને ગ્રાહક સંખ્યા કેમ * ESS.. "બાજુએ અવગણના થતી જોઈને ભારે આશ્ચર્ય થાય છે. અને વધારવી તેની . અનેક ભાઈ બહેને ચિન્તા સેવી રહ્યા છે અને ' '
અમાં કાણું સાચું અને કહ્યું બેટું એવા વિભ્રમ પેદા થાય છે. '': અ દર અંદર આ પ્રશ્ન ખૂબ ચર્ચાઈ રહ્યા છે. આ ચિન્તા અને તે - હરિજનપત્રો ચલાવવા પાછળ ગયાં વર્ષે આવેલી બોટને ચર્ચાનું અમલી પરિણામ જે કાંઈક સંગઠ્ઠિત પ્રયત્ન કરવામાં આવે : Est.'' આંકડે પણ ઉત્તરોત્તર વધતા જતે જોઈને કાંઈક વિમય થાય છે. તે જ આવે અને તે માટે પુરતે સમય પણું જોઈએ જ. આશા ' ': ' પ્રબુદ્ધ જૈનમાં ૩૦૦૦૦ ની બેટને આંકડે એને અત્યુકિત થતી રાખીએ કે નવજીવન પ્રકાશન મંદિરના ટ્રસ્ટીઓ આ પરિસ્થિતિ, 1
ન હોય એમ બીતાં બીતાં પ્રગટ કરવામાં આવેલા.” તા. ૯-૧–પર. 'હરિજનપત્રોના બંધ થવાના સમાચારે પેદા કરે છે. અધાત અને કઈ
ના હરિજનબંધુમાં શ્રી. કિશોરલાલભાઈ ગત વર્ષની ખેટ રૂા.૪૬૦૨૦' પણ રીતે આ ત્રણે પત્રો અને વણ નહિં તે પછી બે પત્રે પણ જીવતા • હોવાનું જણાવે છે, જ્યારે નવજીવન પ્રકાશન મંદિરનાં વ્યવસ્થાપક ' રહે એવી અનેક ' ભાઈ બહેનની તીવ્ર ઈચ્છા-આ બધુ ધ્યાનમાં લેશે , ' ટ્રસ્ટી શ્રી. જીવણજી દેસાઈ જન્મભૂમિના એક ખબરપત્રીને તા. ૬--૫૨', અને પિતાના અત્યન્ત ટુંકી “નેટીસ”” આપતા-નર્ણયને અમલ', ' ની મુલાકાતમાં જણાવે છે કે “ગયા વર્ષે હરિજનપત્ર પાછળ કરવાંન હાલ તુરત મેકફ રાખશે.
35' ' : રૂા. ૫૦૦૦૦૦ ની ખેટ' આવી છે અને આ વર્ષે તે એના કરતાં , શ્રી કીસનદાસ ભૂખણદાસનું દુઃખદ અવસાન [; પણ વધુ પ્રમાણમાં ગ્રાહકસંખ્યા ઘટતી હોવાથી વધુ બેટ આવવાનો
ગયા પખવાડીઆ દરમિયાન માલેગાંવવાસ | શેઠ કીસનદાસ E : સંભવ છે.” બીજી બાજુએ તા. ૯-૨–૫ર ના હરિજનબંધુમાં , S શ્રી. કિશોરલાલભાઈ જણાલે છે તે મુજબ અંગ્રેજી હરિજનની લગભગ
“ ભૂખણદાસનું. એકાએક હૃદય બંધ પડી જવા વિસાન થયું છે. ૨૫૦ નકલ, હિંદી હરિજન સેવકની પણું લગભગ ૨૫૦૦ નકલ
- તેઓ માલેગાંવના જાહેર જીવનના એક અગ્રગણું જ હતા અને
- ' મહારાષ્ટ્રના જૈન સમાજના એક જાણીતા આ હતા. જૈનેને - અને ગુજરાતી “હરિજનબંધુ"ની લગભગ ૪૦૦ નકલ—એમ ત્રણેની ;
. મૂ. વિંભાગમાં એકતા સ્થાપવા માટે તેમણે સારો પ્રયત્ન કર્યો : ' મળીને કુલ ૯૦૦૦ નકલ થાય છે. ગયા વર્ષે આથી થોડી વધુ , નકલો જતી હોવી જોઈએ એમ સમજીને આપણે હરિજનની
, હતા. તેમને સાડીઓને વ્યાપાર હતા અને એ છે પ્રમાણીક વ્યાપારી ;
૧ણ તેઓ જાના : કુલ ૧૦૦૦૦ નકલ જતી હોવી જોઇએ. 'એમ ધારીએ ' અને તે તરીકે તેમની બહુ ઉંચી 'શાખા હતી. કોંગ્રેસ
આ કાર્યકર્તા હતા. વર્ષોથી ખાદી પહેરતા હતા. સુચરિત સજજન ; EN'. પાછળ રૂ. ૫૦૦.૦૦ ની ભેંટ આવ્યાનું શ્રી, જીવણજી દેસાઈ જણાવે [ '' છે. જેમને આ પ્રકારના છાપાઓ કાઢવાને અનુભવે છે તેમને આટલી
તેમ આતી તરીકે તેમણે સારી પ્રતિષ્ઠા મેળવી હતી. જૈન ધર્મ વિશે તેમના
૬ ' મોટી બોટ એક વર્ષમાં આવ્યાનું જાણીને ભારે આશ્ચર્ય થાય છે.
+ ' દિલમાં ઉંડી શ્રધ્ધા હતી. ભગવાન મહાવીર વિષે તેઓ અપાર વળી આ પત્રેડની ભેટમાં કવિનિમયમાં અપાતી નકલાની સંખ્યા પ્રમાણમાં “ ભકિત', ધરાવતા હતા.. ભગવાન મહાવીરને પૂર્વભવનાં તેમજ * ઘણી અલ્પ હોવી જોઈએ એમ વિચારીએ છીએ, ત્યારે આ પણ તીથે કર તરીકેના ભવનાં રંગીન પિત્ર ચીતરાવીને તે ભવ્ય ચરિત્રને દર વધારે અચંબે પમાડે છે. આટલી મોટી ખોટ સ બધે નવજીવન પ્રકાશને.
- લગતે એક વિપુલ. ચિત્રસંગ્રહ જૈન સમાજ સમક્ષ રજુ કરવાને
અને એ રીતે ભગવાન મહાવીરની મહત્તાને છેતરફ પ્રચાર કરવાને, મંદિરના ટ્રસ્ટીઓએ જાહેર ખુલાસે કરવાની ખાસ જરૂર છે.
'તેઓ કેટલા સમયથી મને રથ સેવી રહ્યા હતા, તે દિશાએ ચિત્રકારોને આ પત્રો ચલાવવા પાછળ આવતી આખી બોટની જવાબદારી . Bળ :
આ માટેના જવાબદારી : રોકી ને તેમણે કેટલાંયે ચિત્ર તૈયાર કરાવ્યા હતા. અને તે પાછળ પિતાના માથે લેવાની વલ્લભવિદ્યાનગર , વાળા શ્રી. ભાઈલાલભાઈ પટેલે સારું એવું દ્રવ્ય પણું ખરચ્યું હતું, પણ કાળનું અણધાર્યું કહેણ : "
તેમ જ અન્ય વ્યક્તિઓએ પણ તૈયારી બતાવી છે, પણ આવી રીતે નવ- આવ્યું અને તેમનું કામ અધુરૂ રહ્યું, તે તે મનોરથ વણપૂર્યો રહ્યો. { " જીવન પ્રકાશન મંદિરના ટ્રસ્ટીએ હરિજન પત્રો ચલાવવાને તૈયાર તેમના સાથી અને સહકાર્યકર્તા શ્રી. બે (ચંદ હીરાચંદ તથા શ્રી. '
નથી, એમ શ્રી જીવનજી દેસાઈ જણાવે છે. સાથે સાથે આ પત્રોને મોતીલાલ વીરચંદ, કીસનદાસભાઈએ ધરું મૂલું કાર્ય પુરૂં કરે' '
ખોટ ન આવે એટલી ગ્રાહક સંખ્યા વધે તે જ હરિજનપત્રો ચાલુ એવી આપણે આશા રાખીએ. શ્રી. ‘સનદા-ભાઈના અવસાનથી - - રાખી શકાય એમ પણ તેઓ જણાવે છે. હરિજનબંધુમાં શ્રી જૈન સમાજે એક શ્રધ્ધાળુ, નમ્ર અને સુશીલ સેવક ગુમાવ્યો છે એ કિશોરલાલ મશરૂવાળા જણાવે છે તે મુજબ આજે ત્રણે પાની. કુલ હકીકતની સખેદ નેધ લેવામાં આવે . ' પરમાનંદ
:
: :
' ',..
| SR No. | 525937 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1952 |
| Total Pages | 204 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 19 MB |