Page Text
________________
૧૨૮ :
તા. ૧૫-૧૨-પર
કે “ આ વિજ્ઞાનના યુગમાં હિંસાને માટે કોઈ સ્થાન નથી.
“રત્નદીપ’ વિષે મારે કશું નથી કહેવું. મારી જવાબદારી વિજ્ઞાન અને હિંસાના મેળથી સર્વનાશ થશે. તેથી જો તમે વિજ્ઞા- હવે પુરી થઈ. એના પર ન્યાય આપો એ તમારું કામ છે. લોકોને નને વધારવા ઈચ્છતા હો, તે અહિંસાનો રસ્તો લેવો પડશે. પિતાના ગમશે તે મને ખૂબ આનંદ થશે. અને નહિ ગમે તે મને થશે કે જીવનને ઉન્નત, વ્યાપક અને વિશાળ બનાવવાને માટે વિજ્ઞાન ખૂબ હજી કયાંક મારામાં અધુરપ છે. પણ મુંબઈ વિ. સ્થળોએ વધવું જોઈએ. વિજ્ઞાન અને અહિંસાના મેળથી આપણે આ પૃથ્વી “રત્નદીપને ઠીક આવકાર મળે છે. એટલે મારે નિરાશ થવાનું પર સ્વર્ગ લાવી શકીશું. આજે દુનિયામાં જેટલી અહિંસાવૃત્તિ છે, કંઈ કારણ નથી. આપણે જેને બુદ્ધિશાળી કહી શકીએ તેવા વર્ગો તેટલી પહેલાં કદી નહતી. આજે બાળક પણ અહિંસાની વાત કરે તથા આમજનતાએ આ ચિત્રને ઠીક આવકાર આપે છે. ઘણું છે. આજે હરકોઈ વિચારે છે કે અહિંસાથી બધા પ્રશ્નોનો ઉકેલ વખતથી હું માનતો આવ્યો છું કે વાંક આપણુ લેકાનો નથી થઈ શકે કે નહીં. પહેલાં તે આપણે હિંસાનું થોડું સ્થાન' માની પણ સીને-ઉત્પાદકે જ દોષીત છે. તેમણે સીને-ઉત્પાએ પિતાનું જ લીધું હતું. તેથી હવે એ એક મહાન યુગ આવી રહ્યો છે, દષ્ટિબિંદુ બદલવાની જરૂર છે. આજે હું એના પર તમને થોડું જેને તમે અને હું બનાવનારા છીએ. પ્રતિદિન મારી પર જમીનના કહેવા ઈચ્છું છું. વરસાદ થાય છે, તે કેટલો આનંદ થાય છે ! દાન આપનારને કેણું કૌસા પાછળ આપણે ગાંડાતુર થઈ, ગયા છીએ. પૈસા ભેગા પ્રેરણા આપી રહ્યું છે ? આ હિંદરતાનની ધમભાવના છે, તે તેમને કરવાની ધુનમાં આપણે ઘણું પાયાના સત્ય વિસારે પાડી ચૂકયા પ્રેરણું આપી રહી છે.
છીએ. સીનેમા એ કાંઈ બેય નથી, એ તે એય પર પહોંચવાનું “ડવર્ડ બ્લેકવાળાઓએ લોકોને સાવધાન કર્યા છે કે
સાધન માત્ર છે. રંજન એ જ જે કામોનો પ્રધાને હેતુ હોત, તે તો - બાબાના મેહમાં ફસાશે નહીં. પણ શું તેઓ એમ સાવધ કરવા
સી–ઉત્પાદકોને શીરે કશી જ જવાબદારી ન રહેત જે કે લેને . ઈચ્છે છે કે જેમને જમીન મળી રહી છે, તેમને તેઓ એમ સમજાવશે
મોટો ભાગ તે રંજન અર્થે જ ચિત્ર જોતા હોય છે. પણ રંજન કે, જમીન લેશો નહીં ? અથવા જે જમીન આપી રહ્યા છે, તેમને શું
એ કાંઈ ફીમોનો આખરી અને એકલે હેતુ નથી. બહુ જનસમાજની એમ સમજાવશે કે જમીન આપે નહીં ? આ લોંકાએ એવા જ મોકા
સુખવૃદ્ધિમાં આ રંજનથી વધારે ન કરી શકાતો હોય તે મારે આજ સુધી ખેયા છે. સ્વતંત્રતાની લડતમાં સામ્યવાદીઓએ સાથ
મન એની કડી જેટલી પણ કિંમત નથી. આ ધરણે મુલ્યાંકન ન આપ્યો અને એક ઘણે મોટે મેક છે. તેથી હું તેમને સાવધ
કરીએ –મારા મત પ્રમાણે તે એ જ સાચું ધોરણ છે અને કરું છું કે આ વખતે મોકે ખોતા નહીં; મારા અદેલનમાં સહયોગ
કલાવિકાસના બધા પ્રયત્નનું આ નિકપ પર જ મુલ્યાંકન થવું આપજો. પણ આ લાકોએ પોતાનાં દિલ અને દિમાગના દરવાજા
ઘટે-આપણી ઘણી ખરી ફીમે અપાર ખામીભરી લાગશે. જે બંધ કર્યા છે. આ વિજ્ઞાનના યુગમાં તે દરવાજા સદૈવ ખુલ્લા
નને નામે ક્ષણીક અને રોગીષ્ટ ઉશ્કેરાટ પેદા કરી. સુખ વધારવું રાખવા જોઈએ. , : જે ભૂમિ પર ભગવાન બુધ્ધ કાર્યથી લેકેને ધર્મ સમ."
તે દૂર રહ્યું પણ કેટલીએ દુ:ખવૃદ્ધિ કરી રહ્યાં છીએ, ,, જાવ્યો, તે જ ભૂમિ પર હું પણ કારૂણ્યથી તમને ધર્મવિચાર
સુખી થવું એટલે શું ? માનસશાસ્ત્રમાં જણાવ્યા પ્રમાણે સુખી સમજાવવા આવ્યો છું. ભાઈઓ, આ ભૂમિ પર એક નો ધમ '
થવું એટલે આ વિરાટ પ્રકૃત્તિમાં જે કંઈ વિરોધાભાસ હોય તેમાંથી ફેલાઈ રહ્યો છે, તેને હું નિમિત્ત બની રહ્યો છું. તમે પણ
સંવાદ રચો. અને પ્રકૃત્તિ તો આપણી અંદર અને બહાર એમ
બને ઠેકાણે વસે છે. આ અકળ વિરોધાભાસમાંથી આપણે કશુંક ન બની જાઓ.” ', '
, "
સમતોલપણુ શોધી કાઢવું જોઈએ. બહારની પ્રકૃતિના તત્ત્વનું અમુકોમ ઔરંગાબાદ, ગયા, ૧૦–1–'પર ' દા. મું.
પૃથકકરણ કરીને આપણે તેના પર વિજય મેળવ્યો છે. પણ આપણી (હિંદી પરથી)
ભીતર રહેલી પ્રકૃત્તિને જાણી તેના પર વિજય મેળવવા બાકી છે. . આગ સાથે અડપલાં
આપણી ભીતર રહેલી પ્રકૃત્તિના અજાણબળ આપણી જાણ
બહાર આપણું દોરીસંચાલન કરી રહ્યાં છે. પરિણામ એ આવે છે *( રત્નદીપ’ નામના ચિત્રપટના ઉદ્દઘાટનપ્રસંગે ન્યુ થીએ.'' કે આપણે વાસ્તવીક જીવનથી દૂર પડી જઈએ છીએ. નિર્દોષ અને - ટર્સવાળા શ્રી દેવકી બાઝે દીલ્હી ખાતે ઈપીરીયલ હોટેલમાં તા. નિરુપદ્રવી રસ્તો હોય ત્યાં સુધી તે બધું બરાબર ચાલે છે. પણ * ૯-૮-૫૨ ના રોજ પ્રેસ-સેમીનાર સમક્ષ પેલા અંગ્રેજી વ્યાખ્યા- આપણે તે એક મહા બળવાન વેગ સાથે અડપલુ કરી રહ્યા
નને શ્રી ગિરીશ ભટ્ટે કરેલો અનુવાદ નીચે આપવામાં આવે છે છીએ. એનો અર્થ એ થયો કે આપણે અગ્ની સાથે રમત કરી - શ્રી દેવી બેઝની વનસમજ પૂબ દૂરદર્શી અને પારદર્શક છે. રહ્યા છીએ. અને આગ એક વાર બેકાબુ બની એટલે થઈ રહ્યું , તેમના કહેવા મુજબ આજ સમાજની સાથે ફીની નીગઠ ગાંઠ કટલીએ ઉપયોગી વસ્તુઓને વિસ થઈ જવાનાં. ' ' . બંધાઈ ગઈ છે. તેથી ફીની કક્ષા ઉંચી રહે તે સમાજની અત્યારની રંજનપ્રધાન કહેવાતી, આપણી ફીલ્મ આગ સાથે, સામાન્ય સપાટી ખૂબ ઉંચે ઉડી આવે અને એ કક્ષા આજે મોટા જીવનના મહાવેગ સાથે અડપલાં કરે છે. માનવૈઉર્મિઓના ભારેલા ભાગે જોવામાં આવે છે તેમ ઉતરતી જ જાય તે સમાજને વિધ્વસ
અગ્નિ પર ખરી કૂ કે મારી એક જાતની ભૂખ-હવસ: પેદા કરે થઈ જાય–આવા આપણા ચિન્તાજનક ભાવીનું તેમણે સુશ્રિષ્ટ
છે પણ આ ભૂખ બેટી છે. કૃત્રિમ રીતે ઉત્પન્ન કરેલી અને ભાષામાં સુન્દર નિરૂપણ કર્યું છે.
* તંત્રી ) અકુદરતી છે. થોડા ક્ષણીક સુખ પછી અપાર વેદના પ્રગટાવે છે. ' અહીં તમને બધાને મળી શકાયું તેથી ખૂબ આનંદ થાય છે. જીવનની આકરી. ઘમાલ અને કંટાળાથી થાકી માણસ 'મને લાગે છે કે દિલ્હીથી કલકત્તા સુધી મારો આ સફળ થયો. ચિત્રમાં જાય છે. અને એ ત્યાં શું જુવે છે ? રસીનેમાની પેરી . ખરું પૂછો તે હું અહીં મારા ચિત્ર “રત્નદીપ”ના ઉદ્ધાટન માટે ચાદર પર એક સાવ નવી, આકર્ષક અને રંગભરી દુનિયા ખડી નથી આવ્યો. એ તે પ્રસંગોપાત બની ગયું. મારે આજે તમને થાય છે. અને પરિણામે એને આ પ્રકારના સુખની ઝંખના થાય એક મહત્વની વાત કહેવાની છે. એ વાતનું મારે મન એટલું મહત્ત્વ છે. પણ એ સાવ અશકય હોય છે. આની તેના ચિત્ત પર ખૂબ છે કે “રત્નદીપ” જેવા કે રડ્યાખડ્યા ચિત્રની સંફળતા અસફળતાની - બુરી અસર થાય છે. ' અત્યારે મને કશી વિસાત નથી. મારે જે વાત કહેવાની છે તે તે ચિત્રની રંગભરી દુનિયા જોયા પછી તેને પોતાની સાચી સમગ્ર ફીમ-જગતને સ્પર્શે છે.'
(અનુસંધાન પાને ૧૩૪ જુઓ )
| SR No. | 525937 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1952 |
| Total Pages | 204 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 19 MB |