________________
૧૧૪
પ્રબુદ્ધ જૈન
તા. ૧૫-૧૧-૧ર
લોકમાનસનું આ તે કેવું વૈચિત્ર્ય ?
કેટલાક ગાધી આપવું કેતાના
* શ્રી એસ. વીટન નામના એક અંગ્રેજી લેખકે Days with Benard shaw- અર્નાર્ડ શે સાથે ગાળેલા દિવસે'-એ મશાળાનું એક પુસ્તક લખેલું છે, તેમાં તેણે બર્નાર્ડ શોનાં સંસ્મરણે રજુ કર્યા છે. એ ઉપરાંત બર્નાર્ડ શે સંબંધે તેના જ યુગના લેકે પરસ્પર વિરૂદ્ધ કેવા અભિપ્રાય ધરાવતા હતા તે રજુ કરતી એક નોંધ લખી છે જેને નીચે અનુવાદ આપવામાં આવ્યે છે અને તે પછી એ જ ધરણે ગાંધીજી વિના પણ પ્રચલિત પર-પવિરોધી ખ્યાલ આવ્યક્ત કરવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવે છે. બર્નાર્ડ શે વિષે
અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા – કેટલાક આમ કહેતા હતા –
કે તે આપણને અજાયબી થાય એ હદ સુધી પોતાના સિદ્ધાંતને 'કે તેમના કથનને ગંભીરતાથી ગ્રહણું કરવું કે તેમની કોઈ વળગીને ચાલ્યા છે. ઉક્તિને વિરોધ કરવો એ મોટામાં મોટી બેવકુફી છે.
કેટલાક આમ કહેતા હતા – અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :
કે યૌવન શું તે તેણે કદિ જાણ્યું નથી. કે તે જે કંઇ કહે છે તે પુરી ગંભીરતાથી કહે છે અને અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :-- પિતાના કથનની ચર્ચા કરવી તેને ગમે છે.
કે તે તેવું વર્ષે પણ જુવાન છે. કેટલાક આમ કહેતા હતા :– .
. કેટલાક આમ કહેતા હતા :છે કે તે અભિમાન અને અહંકારથી ભરેલા છે.
કે તેમને કોઈ પ્રતિષ્ઠા કે સ્થાન નથી. અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :
અને કેટલાક આમ પણું કહેતા હતા:કે તે નમ્ર અને વિનીત છે.
કે આજે વિદ્યમાન મહાપુરૂષોમાં તેઓ સૌથી વધારે લાગવગ કેટલાક આમ કહેતા હતા :–
ધરાવતી વ્યકિત છે. કે તે ખુશામતી અને સ્વાથી લેકેથી જ ઘેરાયેલા રહે છે. કેટલાક , આમ કહેતા હતા :અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :
કે તેમને જાણવા એ મનની ભ્રમણા ભાંગવા બરાબર છે. કે અને શાણી ડાહી અને વિદ્વાન વ્યક્તિએ તેમના મિત્ર છે. અને કેટલીક આમ પણું કહેતા હતા :કેટલાક આમ કહેતા હતા –
કે તેમને જાણવા એ પ્રેરણું મેળવવા બરાબર છે. છે કે તેમને પૈસાને ખુબ લેભ છે અને પૈસાદારની જ પરવા કેટલાક આમ કહેતા હતા:કરે છે.
કે તેમના મૃત્યુ બાદ લોકે તેમને જદિર ભુલી જશે. અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :
અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :કે તે સાધુપુરૂષ છે અને સૌ કોઈ પ્રત્યે સમભાવ ધરાવે છે. કેિટલાક આમ કહેતા હતા :
ગાંધીજી વિશે કે તે કળાકારોને લુચ્ચા અને હરામખેર લે છે. '
કેટલાક આમ કહેતા હતા :અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :–
કે ગાંધીજી આમજનતાના પ્રતિનિધિ હતા. કે ઈશ્વર એક મહાન કળાકાર છે એમ તે માને છે.
અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :કેટલાક આમ કહેતા હતા :--
કે ગાંધીજી સ્થાપિત હિતેના-બુઝવા વર્ગના પ્રતિનિધિ હતા. કે લેકને ચીડવવાને અને રમુજ કરવાને તે ગમે તે બેલશે કેટલાક આમ કહેતા હતા :અને લખશે.
કે તેઓ સર્વધર્મ સમભાવની મૂર્તિ હતા.:અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :
અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :* તે વ્યાખ્યાનપીઠે અને રંગભૂમિને પિતાની ચોકકસ
કે તેઓ કદર હિંદુ હતા. માન્યતાઓ રજુ કરવા માટે ઉપયોગ કરે છે.
કેટલાક આમ કહેતા હતા :કેટલાક આમ કહેતા હતા :
છે કે તેઓ વિશ્વબંધુતવમાં માનતા હતા – 3 ને મમતાના કોઈ બંધનમાં માનતા નથી અને એકદમ અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :મનસ્વી છે,
કે તેઓ વર્ણવ્યવસ્થામાં માનતા હતા. અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા –
કેટલાક આમ કહેતા હતા – કે તે એક મોટા સભ્યતાપરાયણ નાગરિક છે.
કે તેઓ મુસલમાનેના મિત્ર હતા, હિંદુઓના દુશ્મન હતા કેટલાક આમ કહેતા હતા :–
અને કેટલાક આમ કહેતા હતા :કે તે નાસ્તિક છે.
કે તેઓ હિંદુઓના મિત્ર હતા અને મુસલમાનોના દુશ્મન હતા. અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :–
અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :– કે તે ગૂઢ તત્વજ્ઞાની અને ઊંડી ધાર્મિક વૃત્તિના છે.
કે તેઓ ઉભયના પરમ મિત્ર હતા.. . કેટલાક આમ કહેતા હતા :
કેટલાક આમ કહેતા હતા :કે તે તદ્દન બીનકેળવાયેલા છે.
કે તેઓ મહાન કાતિકાર હતા. અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :--
અને કેટલાક આમ કહેતા હતા :કે તે સર્વજ્ઞ છે.
કે તેઓ એક સાધારણ સુધારક હતા. કેટલાક આમ કહેતા હતા :--
અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા :- કે તે અનુદાર અને કંજુસ છે.
કે તેઓ ભૂતકાળના પુજારી હતા, જુનવાણું. માનસના હતા અને કેટલાક આમ પણ કહેતા હતા –
અને પૂર્વકાળની સમાજરચના ફરીથી પેદા કરવા માંગતા હતા. કે તે છૂટે હાથે આપે છે.
કેટલાક આમ કહેતા હતા :કેટલાંક આમ કહેતા હતા :— ,
કે તેઓ ભોળા સાધુપુરૂષ હતા કે તે કોઈ પણ સિદ્ધાંત વિનાના છે.
અને કેટલાક આમ પણું કહેતા હતા :