________________
તા. ૧૫-૧૧-૧ર.
નાના વાતાવરણને સાકાર જગતભરમાં શાન્તિ કેમ અને કયારે પથરાય ? પ્રતિકાર શ્રેહુ છે, પણ જેને માટે એ શકય ન હોય તેણે કાયર તો . ત્યા એકબર માસની બીજી તારીખે ચીનના અન્ય શહેર પેકીંગમાં એશી- જ ૧૩ : ભાઈ દેશોની એક શાન્તિપરિષદ ભરવામાં આવી હતી. આ પરિષદમાં ગુજરાતમાં આ કારણ કય', મલાયા, વિધટનામ વગર જે આરાયા તરફથી પુષyફય શ્રી રવિશંકર મહારાજ, કવિવર શ્રી ઉમાશંકર જોષી, સાહિત્યકાર દશે પિતાના સ્વાતંત્ર્ય માટે હિંમતથી લડી રહ્યા છે તેમને પ્રત્યે
થશવ-તશુકલ અને શ્રી મનહરલાલે પ્રતિનિધિ તરીકે ભાગ લીધો હતો. મારું દય સમભાવથી ઉભરાય છે. કારિયા, મલાયા અને વિયેટનામને આ પરિષદના પ્રારંભમાંથી રવિશંકર મહારાજે તંદુ છતાં અર્થાંભરે એવું એક નિદેષ શાતિપરાયણ લે કે ઉપર જે અમાનુષી અત્યાચાર ગુજારી નીચે મુજબ પ્રવચન કર્યું હતું:
રહ્યા છે તે માનવઇતિહાસનું એક શરમજનક પ્રકરણ છે. પિતાની સ્વતં. આ પરિષદ ત્રણ રીતે મારી દૃષ્ટિએ મંગલમય છે. એક તો
ત્રતા, એકતા અને ગૌરવ માટે વિદેશી આક્રમણુકારોનો સામનો કરી એનું ઉદઘાટન એ મંગલમય દિને થયું છે કે જે જગતના મહાન
રહેલા એશિયાઈ દેશાને શાંતિપ્રિય પ્રજાજનોને હું ધન્યવાદ આપું છું. શાન્તિસ્થાપકેમાંના એક એવા મહાત્મા ગાંધીને જન્મદિવસ હતો. "
ખાસ કરીને કારિયાની યાતનાઓને જોઈને આક્રમણકારે પ્રત્યે મારું બીજું જે ભૂમિમાં આ પરિષદ મળી રહે છે તે મંગલભમિ છે.
દિલ સમસમી રહ્યું છે, કોરિયાની પ્રા એક અને અવિભાજ્ય છે. સત્તાઅહીં મહાન નેતા માસે તુંગની સરદારી હેઠળ નુતન ચીનની
કાંક્ષી યુદ્ધખેરાએ આજે જે કે કેરિયાની એકતામાં ફાચર નાખી પ્રજા નિશ્ચય અને ખંતથી તમામ આપત્તિઓની સામે હિંમતભેર
છે તે પણ દુનિયાની કોઈ પણ સત્તા ઉત્તર અને દક્ષિણ કોરિયાને સુઝી રહી છે; અને શ્રમના મહતની સ્થાપના કરીને છેડા સમયમાં
વિખુટા રાખી શકશે નહિં. એટલે એક એવો વિશ્વવ્યાપી પ્રજામત એણે જે સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરી છે તે સારી દુનિયાને ઓછામાં ઓછું
8 આપણે કેળવવું જોઈએ, કે જેથી અમેરિકાને કરિયામાંથી પિતાનું એશિયાની પ્રજાને પ્રેરણા આપ્યા વિના રહેશે નહી. ત્રીજી વસ્તુ એ કે, આ
પ્રજાને પ્રેરણા આપ્યા વિના રહી નવા. મા લg , સિત્ય પાછું ખેચવું જ પડે અને કોરિયાની ધરતી ઉપર ચીનના આપણે એક અત્યંત મંગલ કાર્ય માટે મળી રહ્યા છીએ. આપણે શપતિ વિયંસેવાની હાજરીની જરૂર ન રહે.
ની અને સારા જગતની શાંતિ માટે, મળી રહ્યા છીએ. જે બહાના હેઠળ એશિયાઈ વિસ્તારોમાં આજે આક્રમક એક હિન્દી તરીકે સ્વાભાવિક રીતે આજે મને અમારા સત્તાઓ નિર્દોષ પ્રજાજનો પર વિનાશ વરસાવી રહી છે તે પાય રાષ્ટ્રપિતા ગાંધીજીનું સ્મરણ થાય છે. જીવનના છેલ્લા શ્વાસ સુધી વિનાના અને જુઠા છે એ વાત સાવ ઉઘાડી પડી ગઈ છે. જગતની કાયમી શાંતિ માટે એ ઝંખતા હતા. એમના વિચાર અને તમામ પ્રજાઓને પિતપેલાનું શાંતિમય સ્વતંત્ર જીવન જીવઆચારના કેન્દ્રમાં શાંતિ જ હતી. ખાટા દેશાભિમાનથી કે સંકુચિત વાને હક્ક છે એ હકીકત કાયમને માટે દઢતાથી સ્થાપવાની જરૂર છે. રાષ્ટ્રવાદથી એમણે કયારેય પણ પોતાના દયેયને દુષિત થવા દીધું જે દષ્ટ અને પ્રજાના આ કીમતી અધિકાએ દત નથી. એ કહેતા હતા કે દુનિયાની વરતુઓ સમાજની સહિયારી કાશિષ કરે તેમનો પ્રતિકાર કરે જોઈએ અને તેમને પરાસ્ત કરવા છે, અને માણસજાતે એની ન્યાયી વહેંચણી કરીને એ ભોગવવાની જોઈએ. દુનિયામાં સર્વત્ર પ્રજાઓને અનિષ્ટને પ્રતિકાર કરવાની છે. મૂઠીભર માણસોને કે એકાદ રાષ્ટ્રને એના પર ઇજા ન હોવો અને અનિષ્ટ પર વિજય મેળવવાની તાલીમ આપવી જોઈએ; અને જોઈએ. આ ગેય તેઓ અહિંસાથી સિદ્ધ કરવા માગતા હતા; કેમ દુનિયાને શાંતિપ્રિય, પ્રામાણિક અને શ્રમજીવી લે છે માટે સલામ કે તમામ પ્રકારના યુદ્ધ અને હિંસાની નાબુદી તેઓ ઈચછતા હતા. બનાવવી જોઈએ.
ગાંધીજીના જગતશતિના વિચારો અમારા પ્રધાનમંત્રી પ. પિતાની પૂરી તાકાતથી માણસ જ્ઞાનપૂર્વક શ્રમ કરે અને આખા જવાહરલાલ નહેરૂ પણ ધરાવે છે અને જગતશતિની વક્ષા માટે સતત સમૃજિ ને દષ્ટ્રિમાં રાખીને એના ફળને ઉપભોગ કરે, અપૂર્વક પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે.
જીવવાની અને પિતાની મહેન ના ફળને કંઇ લૂંટવા આવે તે હિતી આબાલવૃદ્ધ આમજનતા શાંતિ જ ચાહે છે અને યુદ્ધને એને પ્રતિકાર કરવાની આખા સમાજને તાલીમ આપવાથી કાયમી તિરરકારે છે. હું માનું છું કે દરેક દેશમાં આમજનતા તે શાનિત જગત-શાતિને પાયે રચી શકાશે. માટે જ તલસે છે..
ત્યાગની ભાવના ભગીરથ પુરૂષાર્થ જોઈએ
બીજી વાત એ કે બેગની નહિ પણ ત્યાગની ભાવના પર પરંતુ દરછા કરવા માત્રથી શક્તિ અવતરે નહિ. આપણે એને
આપણે ભાર છે માટે ભગીરથે પુરૂષાર્થ કરે પડશે. કાયમી જગતશક્તિની રચના
જોઈએ. આપણે ઊંડું વિચારીશું તો માલુ
પડશે કે આજે દુનિયાની શાંતિને ભંગ કરનારા તત્તે અમદ વિશ્વવ્યાપી સામાજિક ન્યાયની ભૂમિકા ઉપર જ થઈ શકે. સમાજને
ભેગની વાસનાથી પ્રેરાયેલાં છે. પૂછવાદી શેષણ દૂર થાય એની એક ભાગનું બીજા ભાગથી અને એક રાષ્ટ્રનું બીજ રાષ્ટ્રથી શોષણ
સાથોસાથ એની અંદર પડેલી અમર્યાદ ભોગની વાસના પણ નાબુદ થતું હોય ત્યાં સુધી શાન્તિ આવી ન શકે. શેષણને હરેક પ્રકારનો
થઈ Mય એ જરૂરી છે. એમ કરવાથી જ માનવજાતની શક્તિ અંત આવી જ જોઈએ અને ન્યાયી સમાજરચનાને ઉદય થવો
ભચમાં મુકનારાં તને નાશ થશે. જોઇએ. કેમ કે અસમાનતા અર્થાત્ બીજાની મહેનતના ફળની
એક સાદ ખેડુત કાર્યકર તરીકે મને જે થોડા વિચારે સુયા છે ગરી એ જ શક્તિ માટે પ્રખર ભયરૂપ છે. આપણે એ ના સમાજ મેં આપની સમક્ષ રા કર્યા છે. એની મેગ્યાાયતા આપ વિચારીને. જોઈએ છે કે જેમાં દરેક વ્યકિત સમાજ કલ્યાણ માટે , મથે અને
અંતે અમારા દેશમાં કેટલાયે સકાઓથી ગવાઈ રહેલા શત. પિતાનું માનવીબંધુઓ માટે પ્રાણ પાથરે.
મંત્ર પ્રત્યે એમાંની શાંતિવિષયક પુચિ ભાવનાઓ પ્રત્યે અને થોડાક સમયમાં શક્તિ વિષેના મારા વિચારે આપની સમક્ષ
ધ્યાન ખેંચીને પરિષદની સફળતા ઇચ્છું . પૂરેપૂરા ૬ જુ નહિ કરી શકે, પણ આખી દુનિયાની અનેક પ્રજાનું
ક આપણે સાથે રક્ષણ થાઓ. પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતી આ સંભવિત પરિષદ સમક્ષ એક બે વાતે
આપણે સાથે ઉપભેગ કરીએ. રજુ કરવાની ઈચ્છા થાય છે.
આપણે સાથે પુરૂષા શું કરીએ, અહિંસક પ્રતિકાર
આપણું જ્ઞાનોપાર્જન પ્રકાશક બનો. * નવા શક્તિમય જગતની રચના સામાજિક ન્યાયની ભૂમિકો
આપણે એકબીજાને વ ન કરીએ. ઉપર આપણે કરીએ ત્યારે આક્રમણના બધા જ્ઞાત પ્રકારોથી આપણે
૩૪ શાન્તિ: શાન્તિ: શાન્તિઃ દૂર રહેવું જોઈએ અને અહિંસક વ્યવહારના ક્ષેત્રને ઉત્તરોત્તર વિસ્તૃત કરવું જોઇએ; કેમકે હું માનું છું કે શાન્ત મનોભાવથી જ શક્તિ ॐ सह नाववतु, सह नौ भुनक्ता, सह वीर्य करवावहै, સિદ્ધ થઈ શકે. ગેરસમજ ન થાય એ માટે અહીં કહી લઉં કે તમામ
तेजस्वीनावधीतमस्तु, मा विद्विषावहै। આક્રમણને પ્રતિકાર તે થે જ જોઈએ. મારા મત પ્રમાણે અહિંસક ૬ શારિત, gif, શાgિ: