Page Text
________________
કુદિત થતુ જ માં
ની ક્યાસ કવનચરિના કી વાવ
વનરેખા
અનુભવવાપણું ન રહે
પ્રવાસવર્ણને અને 2
આ લખાણ વિપુલ છે. આ
૧૦ર
પ્રબુદ્ધ જેની
તા. ૧૫–૧–પર દળદાર પુસ્તક તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તેની પ્રસ્તાવના સુપ્રસિદ્ધ અને તેમને રસમય બને તેવી ભાષામાં અને બને તેટલી સંક્ષેપમાં વિદ્વાન શ્રી રામનારાયણ પાઠકે લખી છે, જેમાં શ્રી મેધાણીની સર્વતો- રજુ કરવામાં આવી છે. મેટા ટાઈપમાં બધું મુદ્રિત થયેલું હેઈને મુખી સર્જકપ્રતિભાનું અને સોરઠી સંસ્કૃતિની તેમની અનન્ય ઉપાસ- સાધારણ કટિને વાંચક સહેલાઈથી વાંચી શકે એવી આ પુસ્તકની નાનું સુભગ દર્શન તેમણે કરાવ્યું છે. પ્રતિષ્ઠિત સાહિત્યકાર શ્રી ઉમાશંકર રચના છે. આ જીવનચરિત્રની વિશેષતા એ છે કે ભગવાન મહાજોષીએ મેધાણીના પુસ્તકમાંથી વિવિધ વાનગીઓ વીણીને આ વરની ક્યા સાથે જોડાયેલ સર્વ દૈવી ચમત્કારને બાજુએ રાખીને પુસ્તકનું સફળતાપૂર્વક સંપાદન કર્યું" છે અને સ્વ. ની જીવનરેખા એક લકત્તર પુરૂષ તરીકે ભગવાન મહાવીર કેવા હતા તેનું ખા. પણ ટૂંકાણમાં આલેખી છે,
પુસ્તમાં સુન્દર નિરૂપણ કરવામાં આવ્યું છે. ભગવાન મહાવીર કોણ - શ્રી મેઘાણીએ પચીસ વર્ષો સુધી સારસ્વત સેવા અનેક રૂપે કરી હતા, કેવા હતા તે વિષેનું કૌતુક ધરાવર લેકેને ટુંકામાં સારી: છે. મુખ્યત્વે તે તેઓ સોરઠી જીવનના સાહિત્યકાર હતા. સૈકાઓથી સમજણ આપે એવું આ પુસ્તક છે. આખા પુસ્તકમાં એક છે. લોકકંઠમાં પૂરાયેલી સોરઠી સંસ્કૃતિને એને અનુરૂપ જેમદાર, ઊર્મિ- ક્ષતિઓ નજર ઉપર તરી આવે છે. પાનું ૧૩૬ ઉપર એમ જણાવવામાં. પ્રધાન અને રંગીલી ભાષાશૈલીમાં રજૂ કરી સાહિત્યધારા ચિરંજીવ દેહ આવ્યું છે કે “અને એ કર્મના ક્ષય માટે સાચા મુનિએ પચિ મહાવ્રતએમણે આપ્યો. સોરઠી લોકસાહિત્યના ઢાળમાં, પ્રચલિત માનસને પ્રાણાતિપાત, મૃષાવાદ, અદત્તાદાન, મિથુન, પરિગ્રહ, પૂરેપૂરા પાળવા . સહજ એવી ઉર્મિઓ, કલ્પનાઓ, ભાવનાઓ અને વિચાર આદિમ જઈએ.” આ પાંચ મહાવ્રતે તે ઉપર જણાવ્યા છે તે નથી, પણ ન રસ પૂર્યો. કૈક ખાંભીઓ અને કથાઓ, ડુંગરમાળાઓ તે પ્રત્યેકમથી વિરમણ એ છે. આ ભુલ સમજણુફેરની નથી, પણ અને દુહા-સોરાઓને પિતાની કવિતામાં અમર કર્યા. સરળ, સુબોધ સરતચુકની છે. બીજું ભગવાન મહાવીરે જે સંખ્યાબંધ ઉપવાસ અને લેભેય શૈલીમાં ગાંધીયુગની ભાવનાઓને ઝીલતી કવિતાઓ કર્યા હતા તેને પાનું ૧૫૬ માં સુધાવૃત્તિ ઉપરના અદ્ભુત વિજય. રચી. રાષ્ટ્રીયભાવનાઓ આલેખતી એમની કવિતાઓએ તે એમને તરીકે વર્ણવવામાં આવેલ છે. ઉપવાસ એ જરૂરી સુધાવૃત્તિનું દમન રાષ્ટ્રીય શાયરનું બિરુદ પણ અપાવ્યું. અસલી ખાનદાનીના અવશેષે છે પક્ષધાવૃત્તિને વિજય નથી. સુધાકૃત્તિને વિજય તેને કહેવાય
આલેખતી અને સમાજના શોષિત જનની કહાણી રજુ કરતી કે જેના પરિણામે બીલકુલ સુધા ને લાગે અથવા તે ક્ષુધાનું દુઃખ નવલકથાઓ; કૌતુકપ્રેરક, અદ્ભુત રસિક, શૌર્યભરી નવલિકાઓ અને અનુભવવાપણું ન રહે. ઉપવાસ કરનારને ભૂખ નથી લાગતી એમ. નાટ આપ્યા. આ ઉપરાંત વિવેચન, પ્રવાસવર્ણને અને પત્રો રૂપે નથી તેમ ભુખ નહિ છીપાવ્યાનું દુઃખ નથી લાગતું તેમ પણ નથી. તેમનું લખાણ વિપુલ છે. આવા વિપુલ લખાણમાંથી ઉત્તમોત્તમ વળી ઉપવાસ એ માત્ર એક ઇન્દ્રિયનું દમન નથી, પણ પંચદ્રિય કતિઓ વીણી લઇ આ ગ્રંથમાં મૂકવામાં આવી છે. જેમાં કસુંબીને ધારણ કરતા એવા આખા શરીરનું દમન છે. આ રીતે ઉપવાસને રંગ છેલ્લો કટેરે’ અને ‘ઈનો લાડકવાયો' જેવી સ્વદેશ પ્રીતિ અને લગતું આખું નિરૂપણ સુધારવા જેવું છે.
પરમાનદ, માનવતા જગવતી પ• કવિતાઓ છે; માનવીના મનોરાજ્ય નિહાળતી. શ્રી. મણિલાલ મેમચંદ શાહ સ્મૃતિ ફંડ અને મને વ્યાપારના ઢાંકણે ઉઘાડીને રહસ્ય ઊકેલતી ૧૨ નવલિકાઓ
આ ફંડમાં આજ સુધીમાં એકઠી થયેલી રકમોની યાદી નીચે ઉપરાંત જુદી જુદી નવલકથાઓમાંથી ૧૦ હૃદયસ્પર્શી પ્રકરણો આ૫- મઅ છે. સ્વ. મણિભાઈના પરિચિત સ્વજને રહીએ સંબંધીઓને વામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત ઇતિહાસ, વન અને પ્રવાસે આલેખતા તમ વિન ડે આ
૧ નમ્ર વિજ્ઞપ્તિ કે આ માટે અમારા જાતે મળવા આવવાની રાહ ન
છે ગામારા જ ૯ નિબંધે છે, ગુજરાતના લોકસાહિત્ય પ્રગટાવનારા સંસ્કારોનું
જતાં પિતપોતાની ફાળાની રકમ રૂ. ૧૦૧ વિના વિલંબે મોકલી આપે. વિવેચન કરતાં ૬ લે છે. પ્રતાપી ભૂતકાળને તાદશ કરતી જોગીદાસ
મત્રીઓ, સ્મૃતિ ફંડ સમિતિ. ખુમાણ”, “કરિયાવર', શેત્રુંજીને કાંઠે વીગેરે લોકકથાઓ અને જેનાં
૩૪૦૪ આગળને સરવાળે ઉત્પત્તિસ્થાન અણુશેખ્યાં રહ્યાં છે છતાં વર્ષોથી લોકજીભે અને ૧૦૦૧ શ્રી. વીરચંદ પાનાચંદ ટ્રસ્ટ તરફથી લેકહેશે રમી રહ્યાં છે એવા “રાણકદેવડી”, “માનેતીની અખ', ૨૦૧ , મણિલાલ શામજી વિરાણી, જોબનિયાને રા' વગેરે ૨૨-સેકગીતે છે-આ રીતે મેધાણીનું અક્ષર- ૧૫૧ , મંગળદાસ ભાઈચંદ, કપડવંજ ધન આ પુસ્તકમાં સ્થાન પામ્યું છે.
૧૦૧ ,, એચ. ટી. શાહ શ્રી. ઉમાશંકરના શબ્દોમાં કહીએ તે “શ્રી મેઘાણી જે મહા- * ૧૦૧ જનના ખમીરથી પ્રજાઓ ઘડાય છે તેમના એક હતા. શૌર્યોધક * ૧૦૧ , રતીલાલ લલુભાઈ શાહ સાહિત્ય આપીને તેમણે ગુજરાતની પિચપ્રજાને મરદાનગીના વાલા ૧૦૧ - વૃજલાલ એડભાઈ દોશી થાય છે, બુલંદ સૂર વડે સુરત પૌરૂષને જગાડ્યું છે અને મુખ્યત્વે
, મેતીબહેન જીવરાજ, અમદાવાદ માનવતાને જ બિરદાવી છે. આ રીતે ગુજરાતની પ્રજાની સેવા મેવાણીએ * ૧૦૧
, મણિલાલ જેઠાલાલ, અમદાવાદ કરી છે. આ સ્મૃતિગ્રંથ રચીને એ સેવાની કદર કરવામાં આવી છે
હિંમતલાલ મણિયાર તે એક આનંદને વિષય છે.
- હંકમચંદ નરોતમદાસ શાહ, બેંગલેર સીટી
લવણુપ્રસાદ ફુલચંદ શાહ, પ્રત્યેક સંસ્કારી ગુજરાતી કુટુંબને અને સાહિત્યરસિક સ્ત્રી
પી. રતીલાલની કુ. પુરુષોને આ ગ્રંથ વસાવી લેવાની નમ્ર વિજ્ઞપ્તિ કરવામાં આવે છે.
છે હેમચંદ મેહનલાલ ઝવેરી તારાબહેન શાહ
અમૃતલાલ જેઠાલાલ શાહ શ્રમણ મહાવીર
, ફકીરચંદ એન. જિન, ભુસાવળ (શ્રમણ મહાવીર: લેખક: શ્રી શાતિલાલ શાહ, પ્રકાશક ૨૫ , કુંદનમલ સેભાગચંદ ફિરોદિયા શ્રી લક્ષ્મી પુરતક ભંડાર કરનાન્ડીઝ પુલ, ગાંધી માર્ગ, અમદાવાદ;
, મણિલાલ ખુશાલચંદ પરીખ કિંમત રૂ. ૧-૪-૦)
૫ , એ. એસ. પાટણકર - શ્રમણ મહાવીર” એ નામનાં તાજેતરમાં પ્રગટ થયેલા પુરત. * 'કમાં ભગવાન મહાવીરની જીવનકથા સમાન્ય માણસે સમજી શકે * આ નીશાનીવાળા નામેના પૈસા આવવા બાકી છે. - શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ માટે મુદ્રક પ્રકાશક : શ્રી પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા, ૪૫-૪૭ ધનજી સ્ટ્રીટ, મુંબઈ, 8
મુદ્રગુસ્થાન : ઉષા પ્રિન્ટરી લી. દેવકરણ મેનશન, પ્રિન્સેસ સ્ટ્રીટ, મુંબઈ, ૨...
૧૦૧
=
4
+
૦
૦
૦
મુકામાં
| SR No. | 525937 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1952 |
| Total Pages | 204 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 19 MB |