Page Text
________________
WEST
=
મરના છુપાયમ એક
તા. ૧૫-૧૦-પર
૧૦૨ જૈન સાધુસાધ્વીઓને
વાત એટલા માટે અને એમને માટે કહી રહ્યો છું કે આજના
જગતને સાધુ માર્ગદર્શદાની ઘણી જરૂર છે અને જે સાધુ ઓ ધરમૂળને હમણાં હમણું જૈન સાધુ-સાધ્વીઓ સામાજિક કામમાં પિતાને ફેરફાર કરવા ઈચ્છે છે! ફાળે શી રીતે આપી શકે તે માટે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શન માગતા પત્રે સાધુસાધ્વીએ ! તમેએ જયારથી સંન્યાસને મહાપંથે પ્રયાણું અને સમાચારે મને વારંવાર મળ્યા કરે છે. આમ તે સમોન આદયું, ત્યારથી તમે વિશ્વનાં બન્યાં છે. વિશ્વનું આજનું દર્દ એકાંતવાસ પછી મેં નિવેદન બહાર પાડ્યું અને જે માગે લીધે મૂડીની ઉપાસના છે. એને ઉકેલા નીતિની ઉપાસનામાં છે. માટે ત્યારથી લાગતાવળગતા કેટલાક સાધુ બે ઝંપલાવવા આતુર હતા. હું મૂડીદારોની હૂંફ છે. પૈસાથી જ ચાલતી અને પૈસા વગર થંભી હંમેશ એમ માનતો આવ્યો છું ને માનું છું કે એકાએક સાહસ જતી કહેવાતી ધર્મક્રિયાઓ ભલે અટકી જાય, પણ પૈસાદાર નીતિને બેવા કરતાં સહજભાવે જેટલું થાય છે તેટલું નકકર અને સ્થાયી માર્ગે ચાલવાની ઇચ્છાથી તમારી પાસે આવે તે જ તેમને સહકાર " બની શકે છે. સમાજને સાથે લઈને જે વ્યક્તિને ચાલવાનું હોય છે . નહીં તે એ સહકાર વિના ચલાવી લે. એટલું જ નહીં, તેમની
તેણે તે આ બાબતમાં વળી વધુ કાળજી રાખવાની છે. જૈનદર્શનને પ્રતિષ્ઠાને સમાજમાં તેડી પાડો. આ સૌથી મહત્વની વાત ભૂલીને - હું જે રીતે જોઉં છું, તે રીતે મને લાગ્યું છે કે તેમાં બધાં દષ્ટિ. જો રાહતનાં કામવાળી સેવામાં પડયાં, તે તમે છેક રૂબી ગયાં બિંદુઓને સમજીને સમાવવાની વાતની સાથેસાથ આખા સમાજને સમજજો. તમને શ્રાણુતપરવી મહાવીરે ભ્રમર જેવી આદર્શ શિક્ષાત્ત સાથે લઈને ચાલવાની વાત મુખ્ય છે. આથી જ વિશ્વને માર્ગદર્શન શીખવી છે. અને પગપાળા પ્રવાસની ઉત્તમ બક્ષીસ આપી છે. આ - માપવાની એમાં ગુરુચાવી છે. અમુક પોષાક ધારણ કરે કે અમુક છે અણુમૂલી ભેટે તમને સાચા સમાજ સં૫ર્ક માં ઘણી મદદ કરશે.
સંપ્રદાયમાં રહે તે જ જૈન એવું પણ કંઈ નથી. જેના જીવનમાં તમારી કુદરત પ્રત્યેની શ્રદ્ધામાં અખૂટ બળ સિંચશે. મેં જ્યારે આ * આદર્શ અને વ્યવહાર વચ્ચે વધુ સુમેળ હોય તે જૈન. શ્રીમદ્ રાજચંદ્રને પંથમાં પગ મૂકો ત્યારે એક માનવીએ મને કહેલું: “વાણિયાએથી : ગાંધીજી ઉપર જમ્બર પ્રભાવ આ કારણે જ પડયે હતે.
ચેતતા રહે ” શ્રીમcલઇએ પણ કહ્યું. આ વાણિયોને નહીં* આટલી પ્રસ્તાવના પછી હું સીધે મૂળ વિષય ઉપર આવું. પણ વીરનો ધર્મ છે.” વાત ખરેખર છે. વાણિયા એટલે માત્ર " આ દેશમાં આઝાદી આવ્યા પહેલાં જેટલી જરૂર હતી, તેના કરતાં વાણિજય કરનારા નહીં પણ પૈસામાં લાલુપી બની જાય, ન્યાય અને "ઘણી વધુ જરૂર સાધુસંતોને માર્ગદર્શનની આજે ઊભી થઈ છે. નીતિને નેવે મૂકનારા મૂડીદારો માટેની આ વાત છે. આ ધર્મોપદેશકને અનુયાયી દેશ હોવાથી દંભી વેશધારીનું સાંભળે
આટલી ભૂમિકા તૈયાર થયા પછી તમે ગામડે ગામડે ઘૂમજે. છે તો સાચાનું તો સાંભળે. તેમાં શી નવાઈ છે? જૈન સાધુયાત્રીઓને
પડે પડે ફરી વળજો. તમને ઠેરઠેર વિકાસભૂખ્યાં જિજ્ઞાસુ ભાંડુ. માટે તે બે રીતે આની ઉત્તમ તક છે: (૧) તેઓ બચપણથી જ એના ટોળાએ પડશે. એમને તમે એટલી ખાતરી કરાવી દે કે ત્યાગ. તપથી ટેવાયેલાં છે. (૨) વિસાની જરૂર જ ન પડે તેવી તેમની તમારી પાસે શ્રમની, ભૂમિમાતાની, પશુધનની અનર્ગળ સંપત્તિ - આચારપ્રણાલી છે. ઉપરાંત પણ એક વિશેષ વાત એ છે કે સમાજના વેરાયેલી પડી છે. તમારે સૌમાં અનંત શક્તિના ફૂવારાઓ ઉછળતીનાના મેટા સઘળા પ્રશ્નો સીધી કે આડકતરા તેમને વહેલામાં વહેલા કરતા .
ચેતના પડેલી છે. જી, હાથથી હાથ મેળા, કામે લાગે. અનાજ, સ્પર્શે છે. આથી જ તેઓ જે વાત બેલે છે, તેનું આચરણ તેમના જ
ઘી-દૂધ અને ચીજવસ્તુઓથી દેશને છલકાવી મૂકે. મેટેરાંઓને વિનય પિતાનામ, આસપાસના સમુદાયમાં અને પિતાના કહેવાતા વર્તુળમાં
કલા “gયા કરે, નાનેરાંઓને ન્યાય આપે. આજ સુધી તમે મૂડીવાળાઓ સામે
છે તેઓ નથી જોતાં ત્યારે તેમની વ્યથા ઘણી વધી જાય છે. છેલ્લાં કેટ- સાં સાં હવે મધવાળાં'તારી સામે જે આખલગી એડ. લાંય વર્ષોથી મને એમ લાગતું હતું, તેમ બીજાંઓનાં સંવેદનો પણ
એની તમે દયા યારાતાં હતાં, હવે તેમાં તમારી આગળ શ્રમની મૂડી જોયાં છે કે તેમને હવે અજનું નિષ્ક્રિય અને રૂઢ કર્મકાંડવાળું જીવન
માગવા આવશે; તમે એમને તે સુખેથી આપજે. જગતના સ્ત્રીઓ, આમવા થઇ પડ્યું છે. જે વર્તુળને સંબોધવાનું હોય છે, તે વસ્તુળની પરો. નાનાં મોટાં માપણે સૌ એક જ મહાજાતિને ઝુલિગા છીએ. -ગુલામી કરવી હવે તેમને અકારી થઈ પડી છે. માત્ર ગ્રામોફોનની
આમથિી હરિકેશમુનિ અને મેતાર્યમુનિ જેવાં ગીજમાં રહેલાં રક માફક બેલવાનું હવે ઘણુઓને ગમતું નથી. સાથેસાથ સમા
રને સાંપડી રહેશે. જની ઘરેથી લગાર જુદે ચીલે ચાલ્યાં કે રૂઢિચુસ્ત સમાજને કડવો
સત્વ બહાર નીકળશે, તમે એનાં નિમિત્ત બનશે. અબળાઓને પ્રત્યાઘાત સહવાની પણ તેમનામાં શક્તિ કે જોઈએ તેટલે આત્મ
સબળ બનાવી શકશો. દરિદ્રીઓને શ્રીસંપન્ન કરી શકશે. ઉઘોગમય વિશ્વાસ નથી. પરિણામે બાવાનાં બેય બગડે' જેવી સ્થિતિમાં ખદ
અને સહકારમય વાતાવરણ ફેલાવી શકશે. સમાનતાને સાચે સ્વાદ બદવું પડે છે.
માણી શકશે અને બીજાઓ માણી શકે તેવી સ્થિતિ ઉપજાવી શકશે. આ બધાને સૌથી પ્રથમ ઉપાય તે નૈતિક હિંમત છે. જે
ત્યારે જ તમને લાગશે કે અમે એ પચીસમા તીર્થંકરરૂપ અંધભક્તિ પોતાને લાગે તે સમાજ આગળ ખુલ્લંખુલ્લા કહી દેવું. આટલી અને સામવેગનું બધિરને સહેજ સહજમ મેળવી લીધુ છે. નિતિક હિંમતની સાથે સાથે અતિરિક શુદ્ધિ એટલી જ વધારવી. પ્રથમ
અટલું લખ્યા પછી પણ આમ તે લાગશે કે આમાંથી સ્પષ્ટ પ્રથમ તો સમાજ જાગળ ઉઘાડા થતાંની સાથે જમ્બર વિરોધ ઊઠશે.
માર્ગદર્શન ન મળ્યું, પરંતુ મારા અનુભવથી મને જણાયું છે કે વિગતે પિતાનાં ગાતાંઓની શ્રદ્ધા તૂટશે અને ઘડીભર તે જગતમાં જાણે
તે પછી મળી જ રહે છે, માત્ર પ્રથમ જરૂર પડે છે. સ્પષ્ટ સમજની. કોઈ પિતાનું નથી તેમ લાગશે; પરંતુ તેથી જરા પણ ગભરાવાની
ગણુધરાએ એથી જ કર્યું છે: “પઢમં નાણું તઓ દયા.' આજનું જ્ઞાન જરૂર નથી. વેતપલટ કરવાની કે સંપ્રદાય બદલવાની પણ જરૂર નથી. એટલે શ્રમજીવીઓને સાથ અને એમાંથી પેદા થતું ચારિત્ર્ય “વિશ્વવસલ્યઆટલો બધો વિરોધ ઊઠે ત્યારે બહુ ચર્ચાબાજીમાં પડવાની જરૂર માંથી સભાસદ ઉથત એટલે નીતિમય સમાજ..પર્મ કૃપાળુ દેવાધિદેવ, નથી. અભ્યાસ કરતાં ચિંતન વધારવાની અને ચારિત્ર્યશુદ્ધિમાં સતત આ આપણા
આ આપણા સૌના મહા પ્રમાણમાં સદૈવ પ્રકાશ પાથરે ! જાગ્રત રહી પ્રગતિ કરવાની જરૂર છે. થોડેક વખત આમ ટકી રહે
“સંતબાલા વાથી વિરોધ વંટોળિયો શાંત થશે અને સંભવ છે કે પ્રતિકૂળતા
મેઘાણી સ્મૃતિગ્રંથ રૂપમાં ફેરવાઈ પણ જાય ! જો કે આજે તે નાનામાં નાના વર્તુળનું મેઘાણી સ્મૃતિગ્રંથ પ્રકાશક :-મેધાણી" સ્મારક સમિતિ, શાનસ પણ બદલાયું છે. દુનિયાના વાતાવરણની અસર રિથતિચુસ્તાને જન્મભૂમિ ભવન, ઘોઘા સ્ટ્રીટ, મુંબછે. ૧. ( કિમત ૧૨-૦-૦ ) પણ થવા લાગી છે. મને લીધે બ૬ વડવું નહીં પડે, એમ છતાં ગુજરાતને સંથથે સાહિત્યકાર છે. શ્રી ઝવેરચંદ મેઘાણીના તૈયારી તે મૃત્યુ સુધીની રાખવી જોઇએ. આ હું જાતે અનુભવની સ્મારક તરીકે શ્રી મેઘાણી સ્મારક સમિતિ તરફથી ૭૬૬ પાન,નું એક
| SR No. | 525937 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1952 |
| Total Pages | 204 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 19 MB |