Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1952 Year 13 Ank 17 to 24 and Year 14 Ank 01 to 16

SR No.: 525937
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1952
Total Pages: 204
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 19 MB

Page 169

તો ૧૫-૧૦-પર
પ્રબુદ્ધ જન
- રાગ
સામ્યવાદી પક્ષને તે ચૂંટણી પહેલાં કઈ હિસાબ નહોતું લેખતું તે બાબતમાં ઉત્તર પ્રદેશના ગવર્નર માન્યવર શ્રી કનૈયાલાલ મુનશીએ ' પક્ષને ખાસ કરીને દક્ષિણ હિંદમાં બહુ મહત્વની સફળતા મળી. આ પિતાના એક પાક્ષિક પત્રમાં એક જાત અનુભવ ટાંકીને આપણે ઘટનાએ બંને પક્ષના આગેવાનોની આંખ ઉઘાડી અને એકમેકની કયાં જઈ રહ્યા છીએ તે વિષે દિલની વેદના બહુ સચોટ રીતે નજીક આવવાની સરળતા કરી આપી અને Where there is a cવ્યકત કરી છે. તેઓ જણાવે છે કે – -will, there is a way-જયાં ચિત્તની અનુકુળતા ઉભી થાય છે “એક દિવસ અને એક ફિલ્મ જોવા માટે આમંત્રણ મળ્યું અને
ત્ય જોડાણને માર્ગ નીકળે જ છે. સમાજવાદી પક્ષ અને કૃષક મજુર મને થીએટરમાં જ લાકમાનસની નિતિક ધૃતિને જોખમાવતા અનિષ્ટ પ્રજા પક્ષના અદ્યતન વિલીનીકરણની આ પૂર્વભૂમિકા છે. ભાવિના પડછાયાને વિવિધ સ્વરૂપે ખ્યાલ આવ્યો અને એક પ્રકારની
સાથે ચાલતાં હોય તેમાંથી જુદા પડવું એ જયાં સ્વભાવ થઈ પુજારી અનુભવવા લાગ્યો. આ અનિષ્ટ તે સારતીય સિનેમા છે અને પડયે છે અને તે કારણને લીધે જે દેશમાં પક્ષમાંથી પિટા પક્ષો અને તે આપણું જીવનમાં પેસી રહ્યો છે. આ એટલા માટે લખતે નથી સંપ્રદાયમાંથી પેટા સંપ્રદાયો ઉભા થતાં વાર લાગતી નથી ત્યાં બે કે અને સિનેમા મર્મને નથી. દેવદા સ, અમૃતમંથન, અછૂતકન્યા, - અગત્યના રાજકારણું પક્ષે એકત્ર થાય-એકમેકમાં વિસર્જિત થઈ રામરાજ્ય અને કેટલાંક બીજે મિત્રોને હું ચાહતે આ છું. મારી " જાય, એ જરૂર આનંદદાયક-આવકારદાયક લેખાવું જોઈએ. આ સંમીલા. કેટલીક વાર્તાઓમાંથી સળ ચલચિત્રો બનાવવામાં આવ્યાં છે. મેં - નથી એક વખતના કેસના આગેવાન કાર્યકર્તાઓ પણ પાછળથી કેટલાક સારી રીતે ફતેહગંદ નીવડેલા સીનેરીઓ પણ લખ્યા છે. જે કેગ્રેિસની કાર્યવાહીથી અસંતુષ્ટ બનેલા અને સમયને જુદે જુદે ગાળે કેટલાક નિર્માતાઓ, ઉદ્યોગમાં નાણું રોકનારાઓ, અને કલાકારોના કેગ્રેિસથી છુટા પડેલા અને બે ફાંટામાં કંટાયલા રાષ્ટ્રસેવકે આજે સારા પરિચયમાં હું આવ્યો છું, તેઓ બધા સંરકારી શિક્ષિત લોકો “ પાછળ એક પક્ષના છત્ર નીચે એકત્ર થાય છે. આની કોગ્રેસની કાર્ય છે, પણ મેં જે ચલચિત્ર જોયું તે સોના વર્તમાન વહેણને વયકત વાહી અને કેગ્રેિસ સરકારના વહીવટી તંત્ર ઉપર જરૂર આવકારદાયક કરતું હતું અને તેની અધોગતિની પરાકાષ્ટાને લાક્ષણિક ખ્યાલ અસર પડશે એવી આશા રહે છે.
આપતું હતું. તત્કાળ આ નવા પક્ષની નીતિ બેધારી તરવારે લડવા જેવી
એક રખડતી દરબાર વગરની છોકરી કે જેને એક રાજ જે રહી એક બાજુએ આ પક્ષ કોંગ્રેસ પક્ષના સરકારી તંત્રના પહેરવેશ પરથી હિં ૬ હતા તેણે દત્તક લીધી હતી તે પુખ્તવયે ચાલુ સખ્ત વિરોધ કરતો રહેશે અને કોગ્રેસ સરકારને પ્રતિષ્ઠાભ્રષ્ટ
પહોંચે છે. શરીર પરથી ત્રીસ વર્ષની દેખાતી એવી આ નિરાધાર 'કેમ કરવી, સત્તાભ્રષ્ટ કેમ કરવી એ લય ઉપર તેના સવ પ્રવૃનિ છોકરી છે જેને રાજકુમારી તરીકે ઉછેરવામાં આવી તે સેળ વરસની *કેન્દ્રિત થશે. બીજી બાજુએ સામ્યવાદી પક્ષને આગળ વધો એ મધુર યુવતીના પાઠ ઉજવે છે, પણ એમ એની મધુરતા, આકર્ષણ
અટકાવે એની પણ તેણે સતત ચેક કરવાની રહેશે. આ સામ, કે શરમાળપણું કંઈ જોવા મળતું નથી. એ વિદેશી ઢબે ઘડરવારી - વાદી પક્ષને કુધી શકાશે તો તે હિંદના.
રાણામાં બે મખ પક્ષે કરે છે અને ચારે તરફ દોડે છે. પણ એમાં એ પોતાની વયે ઢાંકવાને - રહેશે. એક કેગ્રેિસ અને બીજો “પ્રજા સોશીયાલીસ્ટ પાર્ટી,' પણ
ખાતર સવારી કરતી દેખાય છે. એક જ મીનદારનો છોકરો કે જેની સામ્યવાદને રૂંધવાનું આજના સંયોગોમાં શક્ય નથી લાગતું અને
ઉંમર પણ ત્રીસ વરસની છે એ પેલી રાજ કન્યા પ્રત્યે આકર્ષાય છે. ધારો કે સામ્યવાદી પક્ષનું પ્રભુત્વ વધતું ચાલે, તે એ આશા
તે પણ ઉધ્ધત, રખડુ અને રીતભાત વગરના માણસની જેમ વર્તે અસ્થાને નહિ લેખાય કે સમયાન્તરે આ ન પક્ષ અને
પણ 2
છે.
છે. તેઓ પરસ્પર પ્રેમ કરતાં હોય એમ બતાવવામાં આવે છે. પણ કેગ્રિસ એકમેકમાં સમાવિષ્ટ બને. કારણ કે વાસ્તવિક રીતે વિચારીએ
મેકમાં સમાવિષ્ટ અને કારણ કે વાસ્તવિક રીતે વિચારે એમાં કશ આકર્ષણ, સૌષ્ટવ કે ગીર દેખાતાં નથી. તેમની પ્રેમતે જો કિરપલાણીજી અને અશક મહેતા એક થઈ શકયા તો ચેષ્ટાઓ હારીરસં૫ર્ક સાધવા માટે બેશરમ છૂટછાટ સમી છે. ' તે ઉભય અને પંડિત જવાહરલાલ નહેરૂને અલગ રાખે તેવી
“વાસ્તવિક જીવનમાં આવું શોધવું તે ખરેખર મુશ્કેલ છે, પ્રત્યેકની વિચારસરસિ-ideology- માં કોઈ મહત્વની બાબત
કદાચ ખરાબ ઉછેર પામેલામાં આમ જોવા મળે. અને તે પ્રેમ ક્રીડાઓ રહેતી જ નથી. આજે શરૂ થયેલા સંમીલનનું -merger-નું આખરે
પણ ઉચ્ચ કક્ષાની અખાડાની વિવિધ રસત મુમતા જેવી છે. તેઓ આ જ સ્વાભાવિક પરિણામ આવવું જોઈએ એમ ઘણા વિચારને
પરસ્પર અથડાય છે, ધકકામુકી કરે છે, એકબીજાને પછાડી નાંખે છે લાગે છે. એ શુભ પરિસ્થિતિ ઉભી થાય તે પછી તે મને એકબીજાની અખિમી રેતી ઉડાડે છે. ટૂંકમાં આઠ વરસના આખરે બે વિકલ્પ વચ્ચે જ પસંદગી કરવાની રહ_ગાંધીન છોકરો છોકરી કરતાં હોય અને જે આનંદ પામવા જેમ લાગે છે અને કાર્લ માકર્સની છાયાવાળે અને લોકશાહીને સ્વીકાર
બધું એ બને કરે છે, પણ પુખ્ત વયને માટે તો આ ભારે ત્રાસ સમાજવાદ કે લેનીન, ટેલીન અને માસેની છાયાવાળે અને દાયક
દાયક ગુણય–સિવાય કે એવી કઈક ક્ષણે એવી બાલીશતામાં કંઈ સરમુખત્યારશાહીને સ્વીકારતે સામ્યવાદ. આમાંથી પ્રા કયે માર્ગ
એક સરી પડે. અને સંસ્કારી રીતે ઉછરેલા પુરૂષ અને સ્ત્રીઓ વચ્ચે એવા •સ્વીકારશે તેને આધાર લેકશાસનને માનનાર પક્ષ કેવું રાયતંત્ર સંબંધી સામાન્ય હોય એમ કદી માની શકાય જ નહિ. ' અને કેવી આર્થિક પરિસ્થિતિ પિતાના હકુમતકાળ દરમિયાન પેદા કરે
પાછળથી એ પુરૂષ રાજકુમારીના નિવાસખંડમાં રીતભાઈ છે તેના ઉપર રહેશે પ્રજા મુખી અને આબાદ હશે કે જેના હાથમાં
આ રિખવનાર શિક્ષક તરીકે પ્રવેશ કરે છે. એને પહેરઘ પરદેશી અને સત્તા સૂત્રો હતા તેના હાથમાં કાયમ રહેશે. એમ નહિ હોય તો પછી ઉદિ
0 હાસ્યાસ્પદ રીતે દાઢી ઉગાડેલા ઉસ્તાદ જેવો લાગે છે. તે પેલી સ્ત્રીને
' પ્રજામાનસને સામ્યવાદ તરફ ઘસડાતું કેઈ અટકાવી નહિ શકે.
જે રીતભાત શિખવે છે તે અમેરિકન વિદ્યાથીની રીતભાત જેવી હોય
છે. શિક્ષક કેવળ વિદુષક જેવો લાગે છે. સ્ત્રી જયારે ઘોડેસવારી આજકાલનાં વિષયલંપટતા પ્રેરતાં ચિત્રપટો પ્રત્યે
કરતી નથી હોતી ત્યારે ચીતરી ચડે એવી કંઈક રીતે કપડા પહેરે છે. શ્રી મુનશીને પુણ્યપ્રકોપ
ફરી પાછા મહેલમાં તેઓ અખાડાની વિવિધ પ્રકારની રમતો જેવી આજે ચેતરફ જે હલકી કોટિના ચિત્રપટે દેશભરમાં રજુ પ્રેમ ક્રીડા શરૂ કરી દે છે. થઈ રહ્યા છે. અને પ્રજામાનસમાં વિષયેલાલસા, વિલાસપરાયણતા “એ આખી ફીલમ, એનાં એક એક દ્રષ્યો એટલા હાંસીપાત્ર અને સાથે હિંસા, ગુન્હાખેરી અને ચોરી લુંટફાટની વૃત્તિને ઉતેજી હતી કે એનું Èઈ વર્ણન કરી શકે એમ નથી. હું એ વધુ વાર રહ્યા છે તે સામે સર સેનાધિપતિ કેરિયા અને મદ્રાસના મુખ્ય જોઈ શકો નહિ અને ઘણું દુ:ખ મને અધેથી ત્યાંથી ચાલી નીકળે. સચિવે ચક્રવતી રાજગોપાલાચાર્ય પોકાર કરી રહ્યા છે અને ઉગતી લેટોને મારી યાદદાસ્ત પરથી ટકતાં કહું તે સામાન્ય રીતે પ્રજાને તે અનિષ્ટપૂર્ણ બદીથી બચવાને ચેતાવી રહ્યા છે. આ જ માણસો સુંદર વસ્તુઓ જોઈ સુંદર વિચારે છૂપર ચડે છે; સુંદર