________________
પ્રભુદ્ધ જૈન
પૂજનીય નથી, કારણ કે તે `વેશને લજવતા હોય છે. સાધુસ’મેલને પણ ઠરાવ કર્યાં છે કે જે સભામાં સાધુનુ પ્રમુખપદ હાય ‘ત્યાં જ સાધુ જઇ શકે. કારણ કે સાધુ અને ધૃસ્થ વચ્ચે માટું અંતર છે, "અને સુશ્રાવક તથ્ય વેવિડ બક વચ્ચે તા એથી પણમોટું અંતર રહેલુ છે.”
રેડીએ લાઉડસ્પીકર અંગે શાસ્ત્રીય મર્યાદા કઇ એ વિષે તેઓશ્રીએ જણુાવ્યું હતું કે લાઉડસ્પીકર વિજળીથી ચાલે છે, સે સે। પીટની ઉંચાઇ પરથી પાણીના ધોધ પડે છે. નીચે કરતા ચક્કા પર એ પાણી પડે છે, અને વિજળી ઉત્પન્ન થાય છે. એ કરતા ચનામાં કેટલા માછલાંઓના વિનાશ થતા હશે, એના વિચાર કરે. અને એવી વિજળીથી લાઉડસ્પીકર ચાલે છે, માટે સાધુને માટે લાઉડસ્પીકર આદરણીય નથી.'
તેઓશ્રીએ ઉપસ દ્વારમાં જણાવ્યુ હતુ કે ઉન્માદે ચડે છે, ત્યારે તે ઉન્માગ ના પ્રચાર કરવા છેવટે તે સત્યના જય છે. જીનેશ્વર ભગવાનની
જ્યારે પણ આત્મા મંડી પડે છે, પણુ માત્તાને જય છે.”
- આ કૈંકરા વાંચતાં આ વ્યાખ્યાતાનું કેટલું કટ્ટર જુનવાણી માનસ છે તેના સહજમાં ખ્યાલ આવે તેમ છે. પણ અહિ પ્રશ્ન જીનવાણી માનસના કે સુધારક માનસને નથી. સાધુએ અસહાય દ્વારીરિક સ ચાંગામાં ડાળીમાં બેસી અત્ર તત્ર વિચરવુ` કે એકાન્તમાં એંસીને ધ્યાન કરવું અથવા તેા વ્યાખ્યાન આપતી વખતે ધ્વનિવર્ધક યુત્રના ઉપયોગ કરવા કે ન કરવા તે દરેકની મુનસીના પ્રશ્ન છે. દરેક પ્રવૃત્તિ સાથે કાઈને કાઇ- આરંભસમારંભનું—સુક્ષ્મ બાદર હિં'સાનું-તત્ત્વ જોડાયલુ જ રહેવાનું છે. ક્રાઇ એક વાત સ્વીકારે છે; અન્ય તે વિના ચલાવે છે. તે અને પેતે શું કરવું અને શુ ન કરી તેના નિણૅય લાભાલાભની દૃષ્ટિએ જ કરે છે. આ સામે કાઇને વધિ કે વિરાધ ન હાવા જોઈએ. પણ અહિ કાઇ પણ સમાહિચિન્તકના દિલમાં ખેદ કરાવે એવી જે વસ્તુ છે તે તે મુનિ ભાનુવિજ્યજીએ શરૂ કરેલા આચાર્ય શ્રી વિજ્યવલ્લભસૂરિને ભાળી જૈન જનતાના સમક્ષ એક પતીત, શિથિલાચારી, ઉન્મા ગામી, સુત્રઅપલાપી, પ્રમાદી, પાખડી સાધુ તરીકે આલેખવાના પ્રયાસ અને પ્રચાર છે.
સઘાડાના
આ આખું પ્રકરણ વિશેષ દુઃખદ તે એ કારણે છે કે વિજયવલ્લભસૂરિ અને મુનિ ભાવિજયજી એક જ શ્રીમદ્ વિજ્યાન સરિના શિષ્યર્પારવારમાંના છે. તેમના ગુરૂ-પર પરાના અધને સાંસારિક રીતે વર્ણવવે હાય તે તેઓ કાકા ભત્રીજા લેખાય. આ રીતે જે આચાય મહારાજ ભાનુવિજ્યજીને વનીય, આદરીય ગણાય તે જ આચાર્ય મહારાજની વિરૂધ્ધ આવા અપલાપ કરતા ભાનુવિજ્યજીમાં ધૃતાની પણ પરાકાષ્ટાનું અત્યંત શોચનીય દૃષ્ટાન્ત આપણને જોવા મળે છે.
'' વેબર મૂર્તિપુજક સમાજના આગેવાનની ફરજ છે કે તેઓએ એકત્ર થઈને આ સાધુની સાન ઠેકાણે લાવવી જોઇએ. તેમને જેમ તેમ ખેલતા અટકાવવા જોઇએ. જૈન સમાજમાં, કુસ જગાનારી આ પ્રવૃત્તિને સર્વર અન્ત લાવવા જોઈએ. શ્રી ભાનુવિજ્યજીને ભાન નથી કે ' જન્મ સુલેહ શાન્તિ અને સમભાવ પ્રવર્તે છે ત્યાં તે આવાં વ્યાખ્યાનાથી ઝેર વેરનાં ખીજરાપી રહ્યા છે, પરસ્પર વિખવાદની અાગ સળગાવી રહ્યા છે. અને સત્તર ઉપાય થવા લટે છે. જૈન સમાજને સ્પર્શતી બાબતે સંબધમાં પાતે જે કાંઇ વિચાર ધરાવતા ય તે વિચા૨ા તેઓ જરૂર રજુ કરી શકે છે, પણ વિચારા રજુ કરવાના બહાને જેમને અનેક નરનારીએ ઉંડા ભક્તિ ભાવથી જોઇ રહ્યા છે અને જેએ એમની જૈક ઉમ્મર, લાંબા કાળનું નિર્મળ ચારિત્ર્ય, અનેકવિધ સેવા, અને પ્રગતિશીલ . વલણને લીધે માત્ર જૈન સમાજના એક વિભાગનું જ નહિ પણ આખા જૈન સમાજનું ગૌરવસ્થાન બની રહેલ છે તેવી એક વિશિષ્ટ વ્યક્તિ સામે આક્ષેપક વાણીપ્રવાહ વહાવીને કલેશમય વાતાવરણુ પેદા કરે અને તે સમાજની શાન્તિતે જોખમમાં મૂકે તે કામ પણ
'ના
રીતે
નિભાવી ન જ શકાય.
તા. ૧-૧૦શ્રી ધીરજલાલ ધનજીભાઇ શાહને અભિનન્દન
શ્રી ધીરજલાલ ધનજીભાઇ શાહ જેમને અમે ધીરૂભાઇના નામથી ગાળખીએ છીએ તેએ તાજેતરમાં ગુજરાતી સાહિત્ય પરિ ષાના મંત્રી તરીકે ચૂંટાયા છે. આ માટે તે આપણા સના અભિનદનના અધિકારી છે. શ્રી ધીરૂભાઇ અમદાવાદની સાહિત્યસભાના મંત્રી છે અને અમદાવાદની અનેક સાહિત્યક તેમજ સામા જિક પ્રવૃત્તિ સાથે સંકળાયેલા છે. ઉત્તર પ્રદેશના ગવનર માન્યવર કનૈયાલાલ માણેકલાલ મુનશી સાથે તેમને પ્રીતિપાત્ર સ્વજન સમા સબધ છે. પહેલાં તેઓ મોટા ભાગે અમદાવાદ રહેતા હતા. હવે છેલ્લા વરસ દોઢ વરસથી તેમનું રહેવાનું ધધા વ્યવસાયને કારણે માટા ભાગે મુંબઈમાં થાય છે. મુંબષ્ટ જૈન યુવક સંધની કાર્યવાહક સમિતિના તેઓ સભ્ય છે. તે સત્ર હરતક ચાલતા મણિલાલ મેાક્રમ શાહ સાર્વજનિક વાંચનાલય પુસ્તકાલયના તે મંત્રી છે. અમદાવાદમાં કેટલાંય વર્ષોથી ચાલતી અને ત્યાંના જૈન જૈનેતામાં અતિ લેાકપ્રિય બનેલી પર્યુષણ વ્યાખ્યાનમાળાના તે પ્રમુખ સૂત્રધાર છે. ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ જેવી સાહિત્યના ક્ષેત્રમાં અગ્રતમ લેખાતી સસ્થાના તેએ મંત્રી થાય તે તેમના અનેક સ્વજન અને મિત્રા માટે આનંદ અને ગૌરવના વિષય છે. આપણે ઇચ્છીએ કે અતિ મ ગતિએ ચાલતી આ સ ́સ્થામાં તેમની કુશળ યાજક શક્તિથી નવા પ્રાણુ આવે અને આ સ ંસ્થા સમસ્ત ગુજરાતના અક્ષરજીવનને સ્પતી એક ચેતનવન્તી સ`સ્થામાં રૂપાન્તર પામે.
પરમાનદ સ્વ. કિશારલાલ ઘૂ. મશરૂવાળા વિષે શાકપ્રસ્તાવ તા. ૨૩-૯-૫૨ મગળવારના રાજ મળેલી મુંબઈ જૈન યુવક સંધની કાČવાહક સમિતિની સભાએ શ્રી કિશારલાલ . મશવાળાના અવસાન સબંધે નીચે મુજબ ઠરાવ કર્યાં હતાઃ
વર્ષા ખાતે તા. ૯-૯-પરના રાજ નીપજેલા શ્રી કિશારલાલ ઘ. મશરૂવાળાના અવસાન વિષે આ સભા ઉંડા શાકની લાગણી વ્યક્ત કરે છે. તેઓ ગાંધીજીના અતિનિકટવર્તી સાથી હતા અને પોતાનું આખુ' જીવન દેશસેવાને તેમણે અણુ કર્યુ હતું. તેઓ મૌલિક વિચારક, પ્રખર ચિન્તક અને તત્વદર્શી સાધુપુરૂષ હતા. ગાંધીજીના અવસાન બાદ હરિજન પત્રાનું તેમણે સંપાદન સ્વીકાર્યું" હતું અને જીવનની આખર ડિ સુધી સભાળ્યું હતું અને ગાંધીજીના વારસાને વિશદ વિચારસરણી, નિડર નિષ્ણુ અને મન વાણી અને વનની એકરૂપતા વડે શેાભાળ્યુ હતુ. તેઓ સરકારના તેમજ પ્રજા ગણના એક અનુપમ માદક હતા. દમની સતત માંદગી વચ્ચે તેમણે કરેલી અનેકવિધ લેખનપ્રવૃત્તિ અને .નિર્માણુ કરેલું વિપુલ સાહિત્ય તેમના જીવનનની એક મહાન તપસ્યા હતી. તેમના અકાળ અવસાનથી મુંબઈ ગુજરાતનેજ નહિ પણ સમસ્ત હિંદને કંઇ કાળ સુધી ન પુરાય એવા ઍક સન્તસન્મિત્રની ખેાઢ પડી છે. તેમના આત્માને શાશ્વત શાન્તિ મળેા એવી આ સભા પ્રાથના કરે છે.” વિષય સૂચિ
પૃષ્ઠ
સ્વ. કોરલાલભાઈને શ્રી વિનાળા ભાવેની અશ્રુ સારતી ભાવાંજલિ,
પ્રકિણ નોંધ–હિંસા-અહિંસા વિચાર અને અદ્યતન પરિસ્થિતિ, કિશારલાલભાજી પછી કાણુ ? એખિ પબ્લીક ટ્રસ્ટ એકટ સબધે મુંબઇની ઢાકાના ચુકાદા, ભાનુવિજયજીના નિ ધ વાજ઼ીવ્યાપારને તત્કાળ અકુશની આવશ્યકતા, શ્રી ધીરજલાલ ધનજીભાઇ શાહને અભિનંદન.
જૈને
ક્ષમાપ
મણિભાઇના પ્રથમ પરિચમની એક સ્મરણ નોંધ .
'R
પરમાનદ ૯સન્તખાલ′ ૩ દલસુખ માલવિયા હશે
રતિલાલ મફાભાઈ શાહ