Page Text
________________
''
.'': *
** -
* ..*
* *
=
=
==
.
૫૨ - - - ' પ્રબુદ્ધ જૈન
તા. ૧-૮-૪૩ રહેલાઓ ખાનગી યા જાહેર સભાઓ મેળવીને મેટા મેટા નેશન્સને ઠોકર મારી. આના પરિણામે ઇટલી અને જર્મનીનેઠરાવો અને ઉહાપેહિ કરીએ એને પણ બહુ અર્થ નથી; કારણ મુસલીની અને હીટલરને-મૈત્રી થઈ અને આગળ ઉપર જાપાન કે એગસ્ટની આઠમીને ઠરાવ અને ગાંધીજીની નેતાગીરીને તેમાં જોડાયું અને આખી પૃથ્વીનું હવે આ ત્રિપુટિની મનસ્વીતા સ્વીકાર કેવળ શાબ્દિક અનુમોદન નથી માંગતું. એ તે કંઈ ને ઉપરજ રાજ્ય ચાલે છે એવી કહેવાતા ધરી રાજ્યની કલ્પના કંઇ કમ માંગે છે. આ બધું ધ્યાનમાં લઈને જ્યાં સુધી આજની ઉભી થઈ. વર્તમાન વિગ્રહ શરૂ થયું ત્યારે પિલંડ તે કેવળ નિમિત્ત સરકારની રાજ્યનીતિ કે વળણમાં કશે ફેરફાર ન થાય ત્યાં સુધી બન્યું અને જર્મની અને ઇંગ્લેન્ડ વચ્ચે યુદ્ધના મંડાણ મંડાયાં. અંદર ધમધમતે અગ્નિ અંદર જ શમાવી રાખો અને જે કાંઈ પાછળથી ઉભી થતી નવી પરિસ્થિતિને કેવળ લાભ લેવાના બને તે મૌન ધારણ કરીને જોયા કરવું એ એક જ કર્તવ્યધર્મ આશયથી પહેલાં ઇટલી અને પાછળથી જાપાન જર્મની સાથે આપણને પ્રાપ્ત થાય છે. આજે બનતા બનાવે, પ્રજાજીવનને ' જોડાયા અને સંયોગોએ રશીયા અને યુનાઈટેડ સ્ટેટસને ઈંગ્લાંડ
તરફથી રૂંધતા વારેકવારે જન્મ પામતા ઓર્ડીનન્સ, અનાજની પક્ષે ઘસયા. શરૂઆતમાં ઇટાલીએ ચાલુ લડાઈમાંથી ઠીક ઠીક તંગી અને લોકેની પાર વિનાની હાડમારીઓ પ્રજામાં પુષ્કળ લાભ મેળવ્યું, પણ આફ્રીકામાં મિત્રરાજ્યના સૈન્ય સાથે જ્યારે અસંતોષ ફેલાવી રહેલ છે અને આ અસતપ તરફ કોઈ પણ ખરેખર સામનો કરવાનો વખત આવ્યા ત્યારે ઈટાલીયન લશ્કર જવાબદાર રાજ્યતંત્રે ક્ષણભર દુર્લક્ષ્ય કરવું ન જ જોઈએ. એમ કેવળ નબળું નીવડયું, ઉત્તર આફ્રીકામાં આવેલ ઇટાલીયન હકુ છતાં પણ આજની સરકાર આ જોખમને ધ્યાનમાં લેવા ન મત નીચેના સર્વ પ્રદેશ ગુમાવવા પડયા, સીસીલીમાં મિત્રમાંગતી હોય અને કેવળ બળ અને સત્તાના દરે રાજ્ય ચૂલા
રાજ્યનાં સૈન્ય દાખલ થયાં અને રેમ ઉપર હવાઈ હુમલા વવા માંગતી હોય તે તે સદબુદ્ધિ કે દુબુદ્ધિ સરકારને મુબારક શરૂ થયા. હતું તે ગુમાવ્યું અને ઘર ઉપર આફત આવી. હે એમ વિચારીને તથા આપણા બળાબળ તેમ જ સમયસંગ પ્રજાને સાથ અને વિશ્વાસ ગુમાવ્યો અને મુસાલીનીને સર્વ દયાનમાં લઈને મૌન ધારણ કરવું એ જ ઈષ્ટ છે.
સત્તાને ત્યાગ કરવો પડશે. મુસલીની કોઈ સાધારણ માણસ પદભ્રષ્ટ માંધાતા મુસલીની
નહોતા. તેનામાં અસાધારણ વિદ્વતા, પાંડિત્યભર્યું વક્તત્વ અને ' આ દીર્ધસત્રી વિગ્રહના આરોહ અવરેહ ક્રમમાં તાજેતરમાં
પ્રખર રાજ્યકુશળતા હતી. પણ તેની પ્રકૃતિ કેવળ રાક્ષી હતી.
તેની વાણીમાં પાર વિનાને અહંકાર હતા. તે દશ માથાને માનવી બેનીટે મુસલીનીનું પદભ્રષ્ટ થવું-એ એક અસાધારણ અગત્ય
હતો. કાળબળે તે હું આવ્યું. વિધાતાએ જે સ્થાન ઉપર ધરાવતી અણચિન્તવી ઘટના છે. ટયુનીસીયાની જીતને પણ
તેને ચઢાવ્યું તે સ્થાન જીરવવાની તેનામાં યોગ્યતા નહતી. તેની ટકકર મારે અને યુદ્ધના ભાવી કમને એકસ પ્રકારને ઝોક આપે એ
મહત્વાકાંક્ષાને કોઈ છેડે નહોતે. જોતજોતામાં આંખના પલકારામાં આ બનાવ છે. સાધારણ કક્ષામાંથી એક માણસ
તુમાખી અને અહંકારના અવતાર સમે તે સતાધીશ માનવી કેમ આગળ આવે છે, સત્તા સ્થાન ઉપર આરૂઢ થાય છે, ધીમે ધીમે કે મદાંધ બને છે, દેશને ઉંચે લાવવાના અને સ્વાધીન
એક સામાન્ય માણસ થઈ ગયે. કાળની લીલા અજબ છે ! બનાવવાના સાત્વિક વિચાર અને વૃત્તિમાંથી નબળા દેશે સર
માણસને હુંકાર કેવળ બેવકુફી છે !!
- મુસલીની ગયો? ફેસીસ્ટ પક્ષની સત્તા નાબુદ થઈ. તેના કરીને અને નિર્બળ પ્રજાને ગુલામ બનાવીને મહારાજ્ય સ્થાપવાની આસુરીવૃત્તિની અમર્યાદિત એષણા તરફ પ્રજાને કેવી
સ્થાને જનરલ બોડેગ્લીઓ આવ્યા અને નવું રાજ્યતંત્ર સ્થપાયું.
હવે શું ? આ નેંધ લખાય છે ત્યારે આ પ્રશ્નને ચોકકસ રીતે ધસડી જાય છે, મિત્રરાજ્યોની મોટામાં મોટી આફત-કાંસના
જવાબ આપે શક્ય નથી. ઈંગ્લાંડના મુખ્ય પ્રધાન ચર્ચાહીલે પતન-પ્રસંગે તે કેવો પીઠ પાછળ ઘા કરે છે, અને વિગ્રહને
સવેળા સંધિ કરવામાં આવે તે ઈટલીનું સ્વમાન સચવાય લાભ લઈને આબેનીઆ, ગ્રોસ વગેરે દેશે કેવી રીતે પચાવી
અને તેનું સ્વત્વ અને સ્વાતંત્ર્ય સુરક્ષિત રહે તેવી સુલેહ કરવાની પાડે છે અને આખરે એ ચેરી, લૂંટ અને બળરીથી જમા
આશા આપી છે અને નહિ તે ઇટલી ઉપર આક્રમણ અને વેલું મહારાજ્ય કેવી રીતે ખોઈ બેસે છે એને આબેહુબ ચિતાર
સર્વનાશની ધમકી આપી છે. બીજી બાજુએ જર્મની શું આપણી આંખ સામે છેલ્લા વીશ વર્ષ દરમિયાન બની રહેલા
ઇટાલીને સહેલાઈથી મિત્રરાજ્યના હાથમાં સરકવા દેશે ખરું ? ઇતિહાસકારા રજુ થાય છે.
આમ તત્કાળ તે ઇટાલી સુલેહ કરે કે ન કરે, પણ તેની તો જ્યારે હર હીટલરને કોઈ જાણતું નહતું ત્યારે આજથી
બે પાડા વચ્ચે છુંદાતા છોડવા જેવી લગભગ દશા દેખાય છે. એકવીસ વર્ષ પહેલાં મુસલીની ઇટાલીને સર્વ સત્તાધીશ થયે
આજે બે યુદ્ધપક્ષની ભીંસમાં આવેલું કઈ પણ રાજ્ય તટસ્થ હતું. રાજ્યસત્તા હસ્તગત કરવા માટે એક પક્ષ ઉમે કરે, બળજબરી
રહેવા માંગે કે બનવા માંગે છે પણ તેના નસીબે એક યા અને દમદાટીથી અને જરૂર પડયે છુપાં ખુને કરાવીને પણ
અન્ય પક્ષની બેબવ અને બીજી અનેક યાતનાઓ લખાયેલી પ્રતિપક્ષીઓને મહાત કરવા, પ્રજાને ભયગ્રસ્ત બનાવીને સર્વ
જ છે. પૂર્વ કર્મોનાં પ્રાયશ્ચિત એમ જ થાય છે અને એ પ્રાયસત્તાસ્થાનેને કબજે લે અને સત્તા ઉપર આવ્યા બાદ અવાર શ્ચિતમાંથી જ પાછી નવી કર્મપરંપરા જન્મે છે. ઇટાલીનું ભાવી નવાર ઉભી થતી સાચી કે કાલ્પનિક આડખીલીઓનો નિષ્કર આજે સૌ કોઈને મન ભારે કુતુહલને વિષય છે. બધા સંગે રીતે વિધ્વંસ કરે-આનું નામ ફાસીઝમ અથવા તે નાઝીઝમ. વિચારતાં તો એમ લાગે છે કે ઈટાલી મિત્રરા સાથે સુલેહ મુસલીની હિટલરને શિક્ષા ગુરૂ, પણ ગુરૂ કરતાં શિષ્ય સવાયા કરશે અને એમ થશે તે મિત્રરાજ્યને ઈટાલી દ્વારા યુરોપમાં એમ કહેવત મુજબ હિટલરે તરફ કાળે કહેર વર્તાવ્યું અને
પદપ્રવેશ મળશે અને જર્મની સામે બીજી બાજુને સામને કાળક્રમે યુરોપીય રાજકારણમાં મુસલીની ગૌણ પદને પામ્યો.
શરૂ કરવાની શક્યતા તેમજ સરળતા ઉભી થશે. જર્મનીની ઇટાલીમાં પિતાની સત્તાને ઘેર બરાબર જમાવ્યા બાદ મુશ્કેલીઓ ઉત્તરોત્તર વધતી જશે. તેની એડી નીચે દબાયેલા આબીસીનીયાની ભોળી ભલી પ્રજા ઉપર મુસલીનીની રાજ્ય પણ આ તકનો લાભ કેમ નહિ લે ? અને તે તે કુડી નજર પડી અને તે પ્રજાને ઉદ્ધાર કરે જોઈએ પછી જર્મનીએ આખા યુરોપમાં ઉભી કરેલી પિતાની અને સંસ્કારી બનાવવી જોઈએ એવા તુત નીચે સિકાઓથી સત્તાની ઈમારતની ઈટો જોત જોતામાં ખસવા લાગશે, સ્વાતંત્ર્ય ભગવતી એ પ્રજાને તેણે સર કરી અને લીગ ઓફ
(અનુસંધાન પૃષ્ઠ ૫૭ જુઓ)
| SR No. | 525928 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1943 Year 05 Ank 01 to 15 - Ank 06 and 08 is not available |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Manilal Mokamchand Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1943 |
| Total Pages | 126 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 15 MB |