________________
st),
કો
શ્રીમુબઈ જેને યુવકસંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર
Regd. NBE 1266
પ્રબુદ્ધ જૈન
VAIN SAHITYA VIKAS MANDAL 112. GB Rosd, Irla Bridge Vile Pavle, DOMBAY-5664
તંત્રી : મણિલાલ મોકમચંદ શાહ, yle Parle
મુંબઈઃ ૧૫ જુન ૧૯૪૩ મંગળવાર
. રૂપિયા ૨.
રૂમઝુમ કરતી વર્ષા આવી!
" ગ્રીષ્મ ગઈ અને વર્ષ આવી. ગરમી ગઈ અને ઠંડક આશાને સંચાર કરતી અને સંતપ્ત જનતાને શીતળ પવનછે !: * આવી. સૂર્યની પ્રચંડ રોશની લુપ્ત થઈ. અને વાદળધેરી દિન- લહરીઓ અને જળવર્ષ વડે ઠારતી. વર્ષા આવે છે કા નિશાન
શ્રીને પ્રારંભ થયો. આકાશની ચંદ્રિકા લુપ્ત થઇ અને રાત્રી સાથે અને જાય છે પણ તે જ રીતે અન્ય હતુઓને સૌન્દર્ય . . વધારે શ્યામલ બની. વાયુ વેગવાન છતાં પરિમિત હતા. સમુદ્ર વિશેષને અનુભવવા માટે કાંઈક વિશિષ્ટ જ્ઞાન જોઈએ, કંઈક કેળવા માં - મરd છતાં મર્યાદાશીલ હતું. આજે પવનની પ્રચંડ લહરીઓ, ' યલી રસવૃત્તિ જોઈએ. વર્ષ આવે અને એવું તે કૈણુ અચેતન વાવા લાવી છે; સાગર પિતાની સીમાઓ ઓળંગવા લાગ્યા છે. માનવી હોય કે જેના દિલમાં ઉલ્લાસ ને પ્રગટે અને જેનું ચિત્ત
વાવાઝેડાં અને અવારનવાર ઉઠતી " આંધીઓ માનવજીવનને આનંદકલેલ ન અનુભવે! ' , , ' ' : અસ્વસ્થ બનાવવા લાગી છે. નિત્ય દિશાએથી વહી આવતી " . " કેટલીક પ્રજાએ પોતાના સંવત્ પ્રારંભ કાર્તક માસથી 'વાદળ શ્રેણીઓ સંમતે આકાશને છાઈ રહી છે. વિધુત્વની પ્રચંડ એટલે હેમન્તરતુથી કરે છે, કેટલાક ચિત્ર માસથી એટલે કે * રેખાઓ અને ગડગડાટ કરતી મેઘગર્જનાઓ અહીવાને વસન્તને અનુલક્ષીને કરે છે. પણ નૂતન વર્ષને જન્મ વાસ્તવિકતા છે ટેવાયેલા માનવીઓને, ખુબ આકુળવ્યાકુળ કરી રહી છે. આ રીતે વર્ષના પ્રારંભથી જ થાય છે. સૃષ્ટિનું સમગ્ર નવસર્જન કાન્તિકાળની. જાણે નોબત વાગી રહી છે અને પ્રલયકાળને વર્ષો સાથે જોડાયેલું છે. વર્ષ આવતાં સુકી પૃથ્વી લીલી થાય છે જાણે કે દાવાનળ પ્રગટી રહ્યો છે! દુનિયા આખી ડેલી રહી છે છે; સુકી નદીઓ જળપ્રવાહથી ઉભરાય છે; સુકાં સરોવરની પાળે છે
અને આકાશ આરપાર ક્ષુબ્ધ બની રહ્યું છે. ચોતરફ પ્રસરતી વટાવીને પાણી વહેવા લાગે છે. વરસાદ કે પડે છે તેના ઉપર આખ ી - ધુમ્મસથી દુષ્ય પદાર્થો અસ્પષ્ટ બની રહ્યાં છે અને રૂક્ષ પદાર્થો વર્ષને આધાર છે. જેવી રીતે સગર્ભા સ્ત્રીની કુશળ પ્રસૂતિની કો - લાવણ્ય ધારણ કરતાં દેખાય છે. આ વિચિત્ર નિસર્ગલીલા તેનાં સર્વ સ્વજને ચિન્તાપૂર્વક રાહ જુએ છે, તેવી જ રીતે, વર્ષાના આગમનને જાહેર કરે છે. આ ' ' "સરખા અને પુરતાં વરસાદની સમગ્ર જનતા ચિન્તા ધરાવે છે. - રૂતુઓ આવે છે અને જાય છે. એક રૂતુનું જવું અને અ રીતે જનતાના જીવનમાં વર્ષ ૨તુનું મહત્વ સૌથી વધારે છે. બીજીનું શરૂ થવું એટલું અગેચર અને નિરવ હોય છે કે આજે દુનિયામાં અપાર સંકટ ઉભરાયાં છે. વિગ્રહનાં સ્પષ્ટપણે વિદાય થયેલી રતુ હજુ ચાલે જ છે એવા ભ્રમમાંથી વિરાટ મુખમાં પાર વિનાનાં માણસ અને મીલો હોમાઈ રહી હતી
આપણે જેહિદ છુટી શકતા નથી. શરદ જાય અને હેમંત છે. આપણા દેશમાં વર્તમાન યુધે સીધે પ્રવેશ કર્યો નથી, એમ, જ છે. આવે. ગરમી ઓછી થાય અને કંઈક ઠંડીની શરૂઆત છતાં પણ પુષ્કળ વિટંબણાઓ અને આતે ઉતરી આવી છે. જ્યાં ન - થાય, છતાં નિરભ્ર આકાશ, નિર્મળ જળ ને વહેતાં ઝરણુઓ જુઓ ત્યાં મુંઝવણુ અને મુસીબતો નજરે પડે છે. આમ છતાં પણ છે
તથા નદીનાળાઓ તેમજ સ્વસ્થ અને શાન્ત મહાસાગર વર્ષનું દર્શન થતાં તે એક પ્રકારને આનંદ અને રસેલ્લાસ અને હિજુ શરઋતુ જ ચાલે છે એવી ભ્રાન્તિ ઉત્પન્ન કર્યા કરે છે. અનુભવી રહ્યાં છે. અનેક આધિ, વ્યાધિ અને ઉપાધિઓથી હેમન્તનું શિશિરમાં સંક્રમણું પણ એટલું જ અગોચર હોય છે. ઘેરાયેલો માનવી રાત્રી પડતાં સ્વસ્થ નિદ્રાનાં બે નસકોરાં ખેંચી જરા ટાઢ વધી પણ બીજું તે લગભગ એનું એ જ.. એ જ ' . લે છે તેવી જ રીતે રૂતુશિરોમણિ વર્ષનું મંગળ;": કલ્યાણકારી મુજબ વસન્ત આવે છે અને ગ્રીષ્મ પણ આવે છે. વસન્તમાં આગમન થતાં જનતાનાં ચિત્તમાં પ્રસન્નતાની ઉર્મિઓનો સંચાર આવેલાં નવાં પાન ગ્રીષ્યમાં વધારે ઘટ્ટતા ધારણ કરે છે; - થાય છે અને તેમનાં ચિંતાકલાન્ત વદન ઉપર બે ઘડિ કઈ નૂતન - વસન્તમાં શરૂ થયેલી. ગરમી ગ્રીષ્મમાં વધે છે, પણ એ જ નવો પ્રફુલ્લતા પથરાઈ રહે છે. જેવી રીતે પ્રચંડ આતપથી બળું પડી પાનથી ડેલતાં વૃક્ષો, એ જ નિર્મળ આકાશ અને દિવસ કરતાં બળું થઈ રહેલી પૃથ્વીને વર્ષો શીતળ જળવર્ષા વડે કરે છે અને આ મધુરતર બનતી રાત્રીઓ અને એ જ કેયલના ટહુકા અને મયુરના એ સેહામણી હરિયાળી અને વિવિધ વનસ્પતિથી નવપલ્લવિત કરે છે કેકારવ સંભળાતા હોય છે. તેણે કહ્યું કે વસઃ ગઈ છે અને છે તેવી રીતે આજની વિગ્રહ વૈતરણીને ઓળંગીને માનવ ગ્રીષ્મ શરૂ થઈ છે? છેવટે જ્યારે સખ્ત ગરમી પડવા લાગે છે. આ જાત કઈ અપૂર્વ નવરચનાના સ્વર્ગને જરૂર પ્રાપ્ત કરશે એવી છે અને આમ્રફળ માં પડેલા જઠરાગ્નિને પુનઃ જાગૃત અને તત આશા તેના દિલમાં ઉગે છે. આવી આનંદજનની, સમૃદ્ધિવાહિની, તો કરે છે ત્યારે જ પ્રતીતિ થાય છે કે મંદમધુર વસન્ત ગઈ છે અને કલ્યાણકારિણી વર્ષને આપણે પણ અભિનદીએ, આપણાં અંગત - સમસ્ત જીવસૃષ્ટિને ત્રાસ આપતી ગ્રીષ્મ બેઠી છે.
શાકસંતાપને બેધડિ વિસારીને તેના સત્સવમાં આપણે પણ આ પણ વર્ષ આવે છે ગાજતી અને વાજતી, ઉધતાને જગા- સામેલ થઈએ અને સૌન્દર્યના પરિચિત અને પરિમિત પ્રદેશને હતી અને જડમાં ચૈતન્ય પ્રેરતી, રસિકજનેને અવર્ણનીય આનંદ વટાવી જતી અને ભવ્યતાના અસીમ પ્રદેશની ઝાંખી કરાવતી આપતી અને ભીરૂ જનેને ભયગ્રસ્ત બનાવતી, ખેડુતમાં નવી વર્ષનું રસ, ભાવ અને ભક્તિપૂર્વક સ્વાગત કરીએ! પરમાનંદ