Page Text
________________
પ્રબુધ જેન
તા. ૧-૬-૪૩
- આ ચૌદ શ્રેણીઓ જન જૈનેતર સૌ કોઈને લાગુ પડે છે. એની જ વાત આવશે. આજ સત્યથી બધા ધર્મો આત્માને સંસ્કૃત એને જેની સાથે કોઈ ખાસ સંબંધ નથી. જૈન ધર્મ યા કોઈ બનાવે છે. આજ માનવ-સંસ્કૃતિ છે. આઝાદી આભાની ચોક ખાસ સિધ્ધાંતને માનનાર જ આ શ્રેણીઓમાંથી પસાર થાય દશાનું નામ છે, નહિ કે દેશમાં મળતી કઈ ખાસ સત્તાનું. પોતે એવું કંઈ નથી. આ સિધ્ધાંત પ્રાણી–માત્રના જીવનમાંથી ખેંચી આઝાદ બને, અન્યને આઝાદ બનાવે અને લેકેને આઝાદીના માર્ગ કાઢવામાં આવ્યું છે, જેન ધર્મ કદી એ દાવો નથી કરતો કે પર લાવે–એ જ જનનું મુખ્ય કર્તવ્ય હોઈ શકે છે. જીવતા સુધી જેવું બહારનું વર્તન તમે રાખશો તેવું ફળ મળશે. એ તે કહે આઝાદીના પ્રયત્ન કરે અને પ્રાણત્યાગની વખતે એ વિચારે કે જ્યાં છે કે જેવું તમારું અંદરનું વર્તન હશે તેવું જ ફળ તમને મળશે. સુધી એક પણ વ્યકિત ગુલામ હશે ત્યાં સુધી અમે પેદા થતાં રહીશું નવકાર મહામંત્ર
અને નિર્વાણ પામવામાં સૌથી છેલ્લા રહીશું. સમ્યગદર્શન, સમ્ય આ મંત્રની હકીકત કહેતાં પહેલાં એ બતાવવું જરૂરી જ્ઞાન, સખ્યદ્યારિત્ર–એ ત્રણે મળીને આઝાદીની મુકિતની સડક છે. છે કે જેના બધા તિર્થક પિતાનો ઉપદેશ જે દેશમાં તેઓ * કઈ કઈ પણ કાર્ય કરે, પણ આ ત્રણ વિના એને સફળતા મળતી 'પેદા થયા તે દેશની ભાષામાં આપતા. એમણે પોતાના બેલવા
વાસા થવા
નથી
નથી. જેનધર્મને આ નિચોડ છે. આ ત્રણ સિધ્ધાંત દરેક સ્થળે કામ યા લખવામાં સંસ્કૃતને
ન કરી રહ્યા છે. આજ જૈન સંસ્કૃતિ છે કે જે સર્વ વ્યાપક છે. ઉપયોગ કદી કર્યો નથી. આ
મૂળ લેખક- મહાત્મા ભગવાનદીન આ રીતે ભગવાન પાર્શ્વનાથ તથા મહાવીરના સમયમાં જે ભાષા
સમાપ્ત
સંક્ષેપક સલાબહેન પ્રચલિત હતી તે પ્રાકૃત ભાષામાં જેને મુખ્ય નવકારમંત્ર ઘડાય છે. તેમાં અર્થ એ છે કે –
દક્ષિણ આફ્રિકાનો કાળો કાયદે “નમસ્કાર હે અહં તને, નમસ્કાર હો સિધ્ધને, નમસ્કાર તાજેતરમાં પસાર થયેલ દક્ષિણ આફ્રિકાની સરકારનો કાળ હે આચાર્યોને, નમસ્કાર હો ઉપાધ્યાયને, નમસ્કાર છે લોકના કાયદે કે જેણે ત્યાં વર્ષો થયાં વસતા સંખ્યાબંધ હિંદીઓના સર્વ સાધુઓને.” આથી વધુ વ્યાપક મંત્ર બીજે કયો હોઈ શકે ? મીલકતને લગતા હક ઉપર ભારે અન્યાયભરી તરાપ મારી છે આમાં કયાંય જૈન સિધ્ધ કે જૈન સાધુ જેવા બોલ નથી આવતા. તે કાયદાએ દેશભરમાં ખુબ રોષની લાગણી ફેલાવી છે અને તેના શરૂઆતમાં જૈનધર્મ જ નહિ, પરંતુ બધા ધર્મ બધાને માટે વિરોધમાં હિંદી સરકારે આમ કરવું જોઈએ અને તેમ કરવું બનતા હતા. બાળકો અને નાના છોડેની જેમ એ બધાને પ્રિય જોઈએ એવી જાતજાતની સુચનાઓ છાપાઓમાં પ્રગટ થઈ રહી લાગતા હતા. બધાનું મન એમને અપનાવવા ઉછળતું. મારા તારા છે. તે કાળા કાયદાઓના વિરોધરૂપે ભલે ગમે તેવાં પગલાંઓ ભેદ થયે ત્યારથી જે સાંપ્રદાયિક ઝગડાઓની શરૂઆત થઈ છે. લેવામાં આવે, પણ તેથી કઈ મહત્વનું પરિણામ આવવા સંભવ જેનોને આ મહામંત્ર દુનિયાભરના અનાસક્ત છને પિતાના નથી. આજે આવડો મોટો વિગ્રહ ચાલી રહેલ છે જેમાં હિંદુમનમંદિરમાં સૌથી પહેલી અને સૌથી ઉંચી જગા આપે છે. સ્થાનની પ્રજા પણ પુરેપુરી સંડોવાયેલી છે અને વિગ્રહના મહાન એ સિધ્ધોને એમની બાદ યાદ કરે છે. મંત્રના આ ટુકડામાં ઉદ્દેશ, વિશ્વની ભાવી પુનર્ધટના, યુધ્ધવિરામ બાદ હિંદીઓ મત–પંથની ગંધ નથી આવતી. ત્રીજે નંબરે એ દુનિયાભરના માંગે તેવું હિંદુસ્થાનનું રાજકીય પુનર્વિધાન, આટલાંટિક ચાર્ટર, આચાર્યો (આઝાદીનાં માર્ગની તાલીમ આપનાર કોલેજના | દરેક દેશ અને પ્રજાને આત્મનિર્ણયને અધિકાર-આવી જારે પ્રીન્સીપાલે)ને અને એથે નંબરે બધા ઉપાધ્યાય (પ્રોફેસરો)ને એક બાજુએ આકાશ પાતાળ એક કરનારી અનેક વાતે ચાલી નમસ્કાર કરે છે. મંત્રના આખરી ટુકડામાં દુનિયાના તમામ રહી છે ત્યારે બીજી બાજુએ દક્ષિણ આફ્રિકાની સરકાર એક સાધુઓને નમસ્કાર કરવામાં આવ્યું છે. સાધુ એટલે આઝાદીના મહાન આદર્શવાદી તરીકે ઓળખાતા જનરલ સ્મટ્સની આગેકામમાં લાગેલો મનુષ્ય. સાધુ શબ્દ પણ અહંતુ શબ્દની જેમ વાની નીચે હિંદી પ્રજાના વર્ષોથી ભાગવાતા મૌલિક ભારે બની ગયો છે અને તેની પાછળ જૈનોએ જાત જાતની હકોનું ઠડે પેટે ખુન કરી રહી છે તે શું સૂચવે છે ? અટપટી ભાવના બનાવી રાખી છે. પરંતુ મહાવીર સ્વામીના આપણે અસહાય છીએ, આપણે પરાધીન છીએ, આપણું કોઈ વખતમાં આ શબ્દ સીધે સાદે હતા. આઝાદી પ્રાપ્ત કરવા નિકળેલા ધણીધેરી નથી, ભાવી પુનવિર્ધાનમાં કે આજના યુદ્ધ સંચાલદરેક માણસ સાધુ છે અને નમસ્કારને યોગ્ય છે. આ મંત્રનું નામ નમાં આપણે કોઈ સ્થાન નથી. આ જ આપણ વાસ્તવિક દશા છે નમસ્કાર મંત્ર. દરેક જૈન એ વાતનો ભારે ઇંતજાર હોય છે ‘હતી અને છે, પણ ચાલુ જીવન વ્યવસાયમાં અને મોટી મોટી કે ભરતાં પહેલાં કોઈ એના કાનમાં આ મંત્રને સંભળાવે. વાતેના ઢોલ નગારામાં આપણે તે ભુલી જઈએ છીએ. આવા જૈનધર્મ બીજા ધર્મોની જેમ લોકોને જિન બનાવવામાં
બનાવો બને છે ત્યારે આપણને સાચી સ્થિતિનું ભાન થાય છે વિશ્વાસ ધરાવતા નથી. એ તે ફીમેન્સો યા શરૂઆતના મુસલ
અને દિલનું દર્દ અનેકગણું વધી જાય છે. આ સર્વ હીણપતમાનની જેમ એકમેકના ભાઈચારામાં વિશ્વાસ ધરાવે છે અને મહાવીર
ભર્યા વર્તાવને આખરી ઉપાય સ્વરાજ પ્રાપ્તિ સિવાય બીજો કોઈ સ્વામીના વખતમાં એ ભાઈચારો હતો. જૈનજાતિ જેવી અલગ નથી. તે હાંસલ નહિ થાય ત્યાં સુધી આપણા નસીબે આવી કઈ ચીજ નહોતી. જૈનધર્મ ફકત એ ઇચ્છે છે કે લોકો ખંતપૂર્વક
અનેક ઘટનાઓ નિર્માયલી જ છે.
પરમાનંદ, પિતાના આત્માઓને સંસ્કૃત બનાવવા મંડી પડે, સમાજની, પૈસાની, સાભાર સ્વીકાર–શ્રી. રતિલાલ વર્ધમાન શાહે તેમના દેશની અને દરેક જાતની ગુલામી તેડવામાં લાગી જાય. આ કાર્યમાં પુત્ર શ્રી. કાન્તિલાલના લગ્ન પ્રસંગે રૂ. ૨૫૬ની રકમ થી મુંબઈ સૌથી મુખ્ય સાધના જન ધર્મની સમજ મુજબ અહિંસા આચરવી, જન યુવક સધને મોકલી છે તે સાભાર સ્વીકારવામાં આવે છે. સત્ય બોલવું, ચોરી ન કરવી, બહુ સામાન એકઠા ન કરો અને
" જ્ઞાતિ બહાર થવાનું જોખમ ખેડીને શ્રી. રમેશચંદ્ર મેહનલાલ પવિત્ર રહેવું એ છે. આ સાધન વિના આઝાદી મા વેશ. છાટાલાલ બી. કેમ શ્રી. કુસુમબહેન ચંપકલાલ ચુનીલાલ બેકર
બી.એ. સાથે લગ્નગ્રંથીથી જોડાયા અને પ્રસ્તુત પ્રસંગને અનુલક્ષી પર્વ, આગળ વધી શકાતું નથી, આ પાંચ સત્ય બધી વિચાર- તેમણે શ્રી, મુંબઈ જેન યુવક સંધ ઉપર રૂ. ૫૧ીની રકમ ટ માકલા ધારાઓનું મૂળ છે, એનું જ નામ ધર્મ છે. બધા ધર્મોમાં તે સાદર સ્વીકારવામાં આવે છે. મંત્રી, મુંબઇ જૈન યુવક સંઘ, * શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ માટે તંત્રી મુદ્રક પ્રકાશક: શ્રી. મણિલાલ મોકમચંદ શાહ, ૪૫–૪૭ ધનજી ૨ટ્રીટ, મુંબઈ. મુદ્રણસ્થાનઃ સૂર્યકાન્ત પ્રિ. પ્રેસ, ૪૫૧, કાલબાદેવી રેડ, મુંબઈ. ૨
-
•.- લક
| SR No. | 525928 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1943 Year 05 Ank 01 to 15 - Ank 06 and 08 is not available |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Manilal Mokamchand Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1943 |
| Total Pages | 126 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 15 MB |