Page Text
________________
.
પ્રબુધ જેન
તા. ૧-૬-૪૩
આદમી તારીને પરિત્યાગ કરવાને પતિ
અને
કાયદે આઝમની ધૃણા ઉપજાવતી ગુલાંટ
વાઈસરોય વચ્ચેના પત્રવ્યવહારને ઉલ્લેખ કરીને મેં સ્પષ્ટ કર્યું ચોર કોટવાળને દડે છે. હતું કે ૧૯૪રના ઓગસ્ટની આઠમી તારીખે જાહેર કરવામાં
* આવેલી નીતિને મીરા ગાંધી બરાબર વળગી રહ્યા છે. મુસ્લીમ લીગના છેલ્લા અધિવેશનમાં ત્રણ કલાક ચાલે
એમ છતાં પણ કેટલાક જવાબદાર હિંદુ આગેવાને મને તેટલા લાંબા પ્રવચન દરમ્યાન પ્રમુખસ્થાનેથી કાયદે આઝમ
આગ્રહ કરી રહ્યાં હતા કે પોતે ભુલ કરી છે એમ મી. ગાંધીને ઝીણું એપ્રીલની ૨૪મી તારીખે બેલેલા કે, “જે મી. ગાંધી
હવે ભાન થયું છે અને જે તેમને તક આપવામાં આવે તે તે મુસ્લીમ લીગ સાથે સમાધાન કરવા માંગતા હોય તે તે
આખી પરિસ્થિતિને ફરીથી વિચાર કરશે અને પિતાનાં પગલાં પાછાં - બાબતને મારા જેટલું આવકારનાર કોઈ નહિ મળે. મને કહેવા
ખેંચી લેશે અને તેમણે પાકીસ્તાન વિષે પિતાનું વળણ બદલ્યું - ધો કે હિંદુ તેમજ મુસલમાન ઉભયને માટે એ એક મહાન
છે અને પાકીસ્તાનના ધોરણ ઉપર તેઓ સમાધાન કરવાને દિવસ લેખાશે. જે મીગાંધીની એ જ ઈચ્છા હોય તો મને
આતુર છે; પણ આ હેતુ માટે તેમને અન્ય જવાબદાર આગે- સીધું લખતાં તેમને શું આડે આવે છે? (તાળીઓ) એમ
વાનો સાથે સંપર્ક સાધવા દેવાની મના કરીને સરકાર કરતાં તેમને અટકાવે એવું કોણ છે ? (ફરી ફરીને તાળીઓ) *
હિંદુ-મુસલમાન વચ્ચેની સમાધાની આડે અન્તરાય નાખી રહી વાઈસરોય. આગળ જવાની તેમને શી જરૂર છે? આ સરકાર
છે. તેથી મેં સૂચવેલું કે જો પિતાનાં પગલાં પાછા ભરવાને ગમે તેટલી તાકાત ધરાવતી હોય તે પણ આ કાગળ જે
અને આજ સુધી અખત્યાર કરવામાં આવેલી નીતિને અને - મને લખવામાં આવે તો તેને અટકાવવાની સરકારની મગદુર
ઓગસ્ટની આઠમી તારીખની અખિલ હિંદ મહાસભા સમિતિના હાય એમ હું માની શકતા નથી. (વધારે તાળીઓ) જો આ
કરાવમાં સુચવાયલા કાર્યક્રમને પરિત્યાગ કરવાને પોતે તૈયાર છે પત્ર અટકાવવામાં આવે તે દેશમાં જરૂર ગંભીર પરિસ્થિતિ
અને પાકીસ્તાનના ધેરણ ઉપર સમાધાન કરવાને પતે ઇન્તજાર ઉભી થાય.”
છે એવી મતલબનો મીઃ ગાંધી અને પત્ર લખે તે અમે બન્યું પણ એવું કે મી. ઝીણાને મળવાની ઇચ્છા
ભૂતકાળને ભૂતળમાં દાટી દેવાને અને ભૂલી જવાને તૈયાર છીએ. દર્શાવતે ગાંધીજીએ મી. ઝીણુ ઉપર પત્ર લખે અને સરકારે
હું હજુ પણ માનું છું કે આવી. મતલબનો પત્ર મીરા ગાંધી લખે તે તે ઝીણા ઉપર રવાના નહિ કરતાં ગાંધીજી ઉપર પાછો મોકલ્યા. આ કાગળ અટકાવવાની સરકાર કદિ હીંમત ધરી નહિ શકે.” કાયદે આઝમે સરકારને ઉપરના શબ્દોમાં સાફ સાફ પડકારી . આ નિવેદન ઉપર આજે ચેતરફ ધૃણાની એટલી બધી હતી; તેને સરકારે સીધે જવાબ આપ્યો. કાયદે આઝમે માનેલું ઝડી વરસી રહી છે, એટલું જ નહિ પણ તેની સાથે જોડાયેલા કે ગાંધીજી પિતે કહે છે તે મુજબ કાગળ કદિ લખે જ નહિ અનેક મુસલમાન આગેવાનીમાં પણ આ સંબંધે એટલે બધે અને ગાંધીજી લખે તે એ કાગળ સરકાર અટકાવે નહિ. એ તીવ્ર અસંતોષ ઉભું થયું છે કે પ્રસ્તુત નિવેદનની, વધારે સમાં બન્ને ગણતરી બેટી પડી અને કાયદે આઝમને સરકારે થપ્પડ લેચના કરવાની જરૂર છે જ નહિ. ખેદ વિષય એટલો જ છે. મારી. ‘પણ મીયાં પડયા પણ ટંગડી ઉંચી”. જેની પાસે દમ- કે માસ્લમ લીગના વડા તરીકે અને કોંગ્રેસ તેમજ હિંદુ જનદાટી સિવાય બીજો કોઈ કાર્યકમ નથી એવા કાયદે આઝમ તાના એક પ્રખર વિરોધી તરીકે શ્રી, ઝીણું આન્તર રાષ્ટ્રીય આ અપમાનને કડવે ઘુટડે ગળી ગયા, એટલું જ નહિ પણ મહત્વ ભેગવે છે. તેથી તેમની આ નફટાઈભરી ગુલાંટ તેમને આ સરકારના પોતે જ પક્ષકાર બનીને ચાર કેટવાળને તો દુનિયામાં પુરા હાંસીપાત્ર બનાવે જ છે, પણું સાથે સાથે જે દડે એ રીતે ગાંધીજી, ઉપર અણુધટતા આક્ષેપથી દેશને મોટો ગણાતે એક માણસ આવી રીતે વર્તે તે દેશ - ભરેલું–અજબ ગુલાંટ મારતું-એક નિવેદન તેમણે તા. ૨૮-૫-૪૩ પણ અન્ય દેશની પ્રજાઓની નજરમાં હાંસીપાત્ર બને છે અને ના રોજ બહાર પાડયું જે નીચે મુજબ છેઃ
હલકે પડે છે. સપુત સાત પેઢી તારે; કપુત સત્તર પેઢી ડુબાડે. * “પતાને છુટકારો થાય અને પોતે ફાવે તેમ વર્તી શકે
પરમાનંદ એ હેતુથી લખાયેલા મી. ગાંધીના પત્રને માસ્લમ લીગ હિંદી ' શ્રી પન્નાલાલ હાઇસ્કૂલ અને જૈન વિદ્યાથીઓ સરકાર સાથે અથડામણમાં આવે એ એક જ આશય હોઈ શકે.
શ્રી. પન્નાલાલ પુનમચંદ જૈન હાઇસ્કુલમાં જૈન વિદ્યાર્થીઓને મી. ગાંધીની રાજનીતિમાં કશે ફેરફાર થયેલ નથી અને દીલ્હીમાં દાખલ થવાની છેલ્લા બે વર્ષથી મુશ્કેલી વધતી જાય છે અને ભરાયેલા મેસ્લમ લીગના અધિવેશન દરમ્યાન મેં જે સૂચનાઓ ' એ હાઇસ્કૂલ ખાસ કરીને જૈન વિદ્યાર્થી એ માટે ઉભી કરવામાં કરી હતી તેને અપનાવવાની તેમનામાં જરા પણ વૃત્તિ જોવામાં આવેલી હોવા છતાં જૈન વિદ્યાર્થીઓના ભેગે જનેતર વિધાથ
આવતી નથી. જો કે હું મી. ગાંધી અથવા તે કોઈ પણ હિંદુ એને સારા પ્રમાણમાં દાખલ કરવામાં આવે છે એવી મતલબનું - આગેવાનને મળવાને સદા આતુર અને તત્પર રહ્યો છું તે પણ ચાર જૈન યુવકની સહીવાળું એક ચર્ચાપત્ર અમારી ઉપર જે પ્રકારને મામુલી પત્ર ભી, ગાંધીએ લખ્યું છે અને સરકારે આવ્યા છેહાલમાં અવકાશ Bય અને બીજા વિદ્યાર્થી, અટકાવ્યું છે તે જાતને-માત્ર મને મળવાની ઇચ્છા દર્શાવતે-. એને તેને લાભ આપવામાં આવે તે જરૂર ઈચ્છવા " પત્ર મેં મારા વ્યાખ્યાનદ્વારા માંગ્યા નહોતા. મી. ગાંધીને પત્ર એગ્ય છે, પણ ઉપર જણાવ્યા મુજબ જો બનતું હોય મને મળવાની માંગણી જ માત્ર વ્યક્ત કરે છે એ મુજબ ૨૪ તે તે ગ્ય ન જ કહેવાય. ઉપરની ફરીયાદમાં શું તથ્ય છે તે મી મેના દિવસે હિંદી સરકારના સ્વદેશ ખાતાના મંત્રીએ મને સંબંધે અમે તપાસ કરી રહ્યા છીએ અને તે સંસ્થાના સંચાજણાવ્યું હતું અને આ જ પત્ર સરકારે મારી તરફ રવાના નહિ લકનું અમે આ બાબતમાં દયાન ખેંચ્યું છે. અમને આશા છે. કરવાનો નિર્ણય જાહેર કર્યો હતે.
કે અમારા પ્રયત્નનું શુભ પરિણામ આવશે અને એ સંસ્થામાં છેઆજની મડાગાંઠ ઉકેલવા માટે મહેમ લીગે કોઈક કરવું દાખલ થવા માટે જન વિધાથી' એને કશી પણ તકલીફ નહિ ! જોઈએ એવી અનેક હિંદુ આગેવાનોની વિસ્તૃપ્તિઓને ઉદેશીને મેં પડે. આજે વિદ્યાર્થીઓને કોઈ પણ સારી હાઈસ્કૂલમાં દાખલ મારા વ્યાખ્યાનમાં મી. ગાંધી અને પત્ર લખે એવી સૂચના કરી હતી, થવામાં બહુ મુશ્કેલી પડે છે. તેવા વખતમાં જૈન વિદ્યાથીઓ જેમાં મેં એમ જણાવ્યું હતું કે મી. ગાંધીની કે હિંદુ આગેવાની માટે જ ઉભી કરવામાં આવેલી સંસ્થાએ જૈન વિધાથી એની નીતિમાં કશે પણ ફેરફાર જોવામાં આવતું નથી અને મી. ગાંધી અને સૌથી પહેલી સંભાળ લેવી જ જોઈએ.
| SR No. | 525928 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1943 Year 05 Ank 01 to 15 - Ank 06 and 08 is not available |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Manilal Mokamchand Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1943 |
| Total Pages | 126 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 15 MB |