________________
ર, TX - "
.
પ્રબુધ જૈન
તા. ૧-૧૨-૪૩
કેટલાક સમાચાર અને નોંધ
સિંહ પરણે એ જ એક આશ્ચર્યકારક ઘટના લાગે છે, કારણ કે (પૃષ્ટ ૧૨૭ થી ચાલુ)
અમુક વ્યકિતના અમુક પ્રકારના આજ સુધીના ચરિત્ર ઉપરથી આપણે આશા રાખીએ કે તેમની પુનર્જન્મ પામેલી આપણે તેના વિષે કેટલીક કલ્પનાઓ બાંધી લઈએ છીએ અને ગાંધીભક્તિ ચિરસ્થાયી નિવડે !'
દેશદાઝથી ચોવીસે કલાક જળી રહેલો આ બહાદુર પુરૂષ સરદાર પૃથ્વીસિંહ લગ્ન કરે છે !
આટલી મોટી ઉમ્મરે લગ્નબંધનથી બંધાવાનું કદિ કબુલ કરે જ સરદાર પૃથ્વીસિંહને કણ નથી ઓખતું ? તેમનું જીવન
નહિ એમ માનીને આપણે ચાલીએ છીએ. પણ એક તે પણ નાના મેટા પલટાનું એક પ્રદર્શન છે. તેઓ એક વખત
આવી આપણી કલ્પનાઓ કે માન્યતા ઘણું ખરૂ અતિસરકારના કટ્ટર વિરોધી અને પ્રખર હિંસાવાદી હતા. પછી થયા
શયતા ભરેલી હોય છે. બીજું આપણે ઘણી વખત ભુલી જઇએ ગાંધીવાદી અને અહિંસાના વ્રતધારી. આમ છતાં પણ સામ્યવાદ
છીએ કે લગ્નજીવનમાં પ્રવેશ કરવાની જરૂરિયાત ભાસે ત્યારે તંરફ તે તેઓ મૂળથી ઢળેલા. રશીઆ સરકાર પક્ષે યુદ્ધમાં
દરેક વ્યક્તિને તેમ કરવાને સંપૂર્ણ હકક છે. લગ્ન એ માનવીની - જોડાયું, એટલે એમનામાં રહેલ સામ્યવાદ ઉછળે; ગેરીલા લડત ,
પ્રકૃતિમાં રહેલી એક સ્વાભાવિક વૃત્તિ છે. તેથી નાની ઉમ્મર કે વૃદ્ધ પદ્ધતિને તેમનામાં નાદ શરૂ થયે; સરકારને સહકાર આપવો
ઉમ્મર બાદ કરતાં કોઈ પણ વયે કોઈ પણ અપરિણીત માણસ જોઈએ એવી ધમાં બુદ્ધિ તેમનામાં ઉભી થઈ; અહિંસા વિષે
લગ્નનો વિચાર કરે તેમાં કશું જ ખોટું કરતા નથી. આ રીતે અશ્રદ્ધા શરૂ થઈ અને હિં સાં તરફ તેમનું મન હળવા લાગ્યું.
સરદાર પૃથ્વીસિંહનું પ્રસ્તુત કાર્ય આશ્ચર્યકારક કે જરાપણ વાંધા પરિણામે ગાંધીજી સાથે તેમના છુટાછેડા થયા.
પડતું લેખાવું ન જોઈએ. પણ પ્રસ્તુત લગ્ન સંબંધમાં ખુંચતી
વસ્તુ છે તે બન્ને વચ્ચેની ઉમ્મરની અસાધારણ અસસરદારે પૃથ્વીસિંહ એટલે એક પુરૂષસિંહખડતલ માનવી
માનતા. આ લગ્ન સંબંધ ઘણું વર્ષ પહેલાં થયેલ છે. એરટેલ નિડરતાની મૂર્તિ. તેમના પુર્વ જીવનને, ઈતિહાસ અપુર્વ સાહસ
અને શ્રી. રૂક્ષમણુદેવીના લગ્નની અથવા તે એથી વધારે નજીઅને નિડરતાથી ભરેલું છે. કષ્ટો સહન કરવામાં તેમણે બાકી
કના ભૂતકાળમાં બનેલ આચાર્ય કીરપલાણી અને સુચેતાદેવીના રાખી નથી. ફાંસીના લાકડાથી તેઓ કદિ કર્યા નથી. આજે
લગ્ન સબંધની યાદ આપે છે. પ્રેમલગ્નના કિસ્સાઓમાં આવી તેમની પંચાવન વર્ષની ઉમ્મરે પણ તે તેઓ એક જોરદાર ,
વિચિત્ર ઘટનાઓ અવારનવાર બન્યા જ કરે છે, અને આદર્શ અને આઝાદીના હુતાશથી ધમધમતા યુવાન લાગે.
લગ્ન હમેશાં રૂપ, ગુણ, વય અને સંસ્કારની શક્ય તેટલી તેમણે ગઈ ૨૭ મી તારીખે લગભગ ૨૮ વર્ષની એક બ્રાહ્મણ
સમાનતાની અપેક્ષા રાખે છે એ સર્વસ્વીકૃત ધોરણથી માપતાં યુવતી સાથે લગ્ન કર્યું છે. આ બનાવે જાણીતા મંડળમાં ખુબ
આવાં લગ્ન સંબંધને હર્ષથી વધાવી લેતાં આપણું દિલ સ્વાચર્ચા ઉભી કરી છે. પ્રસ્તુત લગ્ન આન્તજાતીય છે અને ઉભયની
ભાવિક રીતે ખુબ અચકાય છે.
પરમાનંદ સ્વતંત્ર પસંદગીથી નક્કી થયું છે. કેટલાકને મન સરદાર પૃથ્વી
સંધ સમાચાર છપાવવાનું અને પ્રશસ્તિઓ ગવરાવવાનું સદંતર બંધ કરે, , અને જે સારી રીતે પ્રકટ થવું છે તેને અશુદ્ધ રીતે પ્રકટ
પ્રબુધ જૈનને મદદ કરવાના મેહને તિલાંજલિ આપે; તુલનાત્મક અભ્યાસ કરી પ્રગટ - પ્રબુદ્ધ જૈન ના પ્રશંસકો તરફથી દીવાળીની ભેણી તરીકે કરે-કરાવે; અલભ્ય ગ્રંથ જન સંસ્કૃતિની વિશિષ્ટતા દર્શાવતા,
નીચે મુજબ મદદો મળી છે જેને સાભાર સ્વીકાર કરવામાં આવે છે. અભ્યસનીય પુસ્તકે અને ભુલાઈ ગયેલા જૈન સમાજના ધુરંધર ૨૫ શ્રી. મોતીલાલ કલ્યાણજી વિદ્વાને અને આચાર્યો, સેવકો ને નરોત્તમનાં જીવનચરિત્રો, ૧૫] , મેહનલાલ આર. પરીખ આટલું પ્રગટ કરશે તે ય હેમચંદ્રાચાર્ય મેટા પાયા પર કરી શકયા
૧] , હિંમતલાલ હરિચંદ અંધાર
દીવાન બ્રધસ તે અત્યારની સાધુ-સંસ્થામાંની એકાદ વ્યક્તિ નાના પાયા પર
, મેટ્રે ટ્રેડીંગ કું. વિદ્વાન શિષ્ય-મંડળ ઉભું કરી-કરાવી શકશે.
હરિલાલ શંભુલાલ પણ આ બધી કલ્પના છે. વિષમ કાળ આવવાને છે
આર. એમ. શાહ
ડાહ્યાભાઈ ત્રીભોવનદાસ તેની આગાહી પહેલેથી થયેલી છે. સાધુઓમાંથી સાધુપણું પણ
૧૦) , છોટાલાલ કેશવજી જતું રહેવાનું છે એવું સાધુઓ જ પતે દર વર્ષે કહે છે. ૧૧) કાંતિલાલ રણછોડભાઈ " યુવાનેએ એથી નિરાશ થવાની જરૂર નથી. આવતી કાલનું ૨૫ વાડીલાલ પારેખ | જગત યુવાને માટે ઊજળું છે; કારણકે આવતી કાલ યુવાનની છે. આવતી કાલના યુવા જ્ઞાનમાં સાધુઓને પણ ટપી જાય તેવા હશે; સાધુ-સંસ્થા ગોકળગાયની ગતિએ વંધતી હશે, તે યુવાને તેને નથી જ નિભાવી લેવાના. જ્યાં સુધી અંધશ્રદ્ધાળુ રાહત પ્રવૃત્તિમાં મદદ અને જિંદગીને આરે પહોંચેલા ભક્તો છે, ત્યાં સુધી ભલે તેઓ શ્રી. મુંબઈ જૈન યુવક શરૂ કરેલ રાહત કાર્ય માં શ્રી. પિતાનાં ગુણગાન ગવરાવી લે; યુવાને વખત આવ્યે સાધુ- , વીલદાસ કાળીદાસે રૂ. ૫૦૧ ની મદદ કરી છે જે માટે તેમને સંસ્થા પાસે તેને હિસાબ માગશે.
.
આભાર માનવામાં આવે છે. ' કાળને એક જ અવાજ છે મારી સાથે ચાલે, નહિ રાહત પ્રવૃત્તિ વિસ્તાર
તે પ્રચંડ વેગે આગળ વધતા મારા પ્રવાહમાં તમારે પૂર્વે જ કામના બદલામાં રાહત આપવાને લગતી એક સાર્વજનિક - છૂટકો છે.” સાધુ–સંસ્થા કાળને નહિ પિછાની શકે તે તેને પેજના સંધની તા. ૩૦-૧૧-૪૭ ના રોજ મળેલી કાર્યવાહક
અંત પણ કાંઈ દૂર નહિ હેય. સાધુઓ એ અવાજને સાંભળશે? સમિતિએ મંજુર કરી છે જેને વિગતવાર આલેખ આવતા કાળની સાથે ગતિ કરશે ?
અંકમાં પ્રગટ કરવામાં આવશે. ! (સમાપ્ત). - ધીરજલાલ ધનજીભાઈ શાહ, ,
- મંત્રી, મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ
3
5.
૨૧૩).