Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1942 Year 03 Ank 17 to 24

SR No.: 525927
Original Sutra Author: N/A
Author: Manilal Mokamchand Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1942
Total Pages: 76
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 7 MB

Page 64

૨૨૪
તે તે રાજ્યસત્તા જ દુશ્મનને પાછા હાંકી કાઢવાની છે. તે પરિસ્થિતિમાં પારવિનાના વિનાશનાં પરિણામે તે આખરે પ્રજાને અને પુન;- પ્રતિષ્ટિત થનારી રાજ્યસત્તાને જ ભાગવવાના રહે છે. આ બાબત તેમજ ધીખતી ધરાના અમલ પાછળ થતી પ્રજાની પારિવનાની પાયમાલી ધ્યાનમાં લઇને સરકાર આ વિષયમાં પ્રજાને નિર્ભર્ અને નિર્ભય બનાવે એવી પ્રજાની માંગણી સરકારે જરૂર ધ્યાનમાં લેવી ઘટે છે.
પ્રબુદ્ધ જૈન
ઇન્દીરા-ફીરોઝ લગ્ન
પંડિત જવાહિરલાલના પુત્રી બહેન ઇન્દીરાનું લગ્ન શ્રી. શ્રીરેાઝશાહ ગાંધી સાથે માર્ચ માસની ૨૬ મી તારીખે થયું. જ્યારે યોગ્ય ઉમ્મરના કાઇ પણ તેજસ્વી યુવક યુવતી લગ્ન સંબંધી જોડાય છે ત્યારે સમાજ આનંદ અને ગૌરવની માગણી અનુભવે છે અને સ્ત્રીપુરૂષ સંબંધનું નિયમન કરવાને યેાજાયલી લગ્નસંસ્થા સવિશેષ સાર્થક બનતી લાગે છે. દેશમાં અનેક તેજસ્વી પુરૂષો પાકે છે; તેજસ્વી સ્ત્રી પણ જ્યાં ત્યાં દૃષ્ટિગોચર થાય છે; પણ તેજસ્વી યુગલા ભાગ્યે જ જોવામાં આવે છે. તેથી ક્ષિતિજ ઉપર કાઇ એવું યુગલ જ્યારે સર્જાતું દેખાય છે ત્યારે આપણા દિલમાં સહેજે આનંદ અને અભિનંદનની ઉમિ પ્રગટે છે. ઇન્દીરા-ગાંધી લગ્નને પંડિત જવાહીરલાલે પુરા પ્રેમપૂર્વક આવકાર્યું છે અને ગાંધીજીએ વાત્સલ્યભર્યાં આશીર્વાદથી અ ંકિત કર્યું છે. આપણી પણ નવદંપતીને શુભેચ્છાએ જ હાય !
આ
આવા આન્તર્જાતીય લગ્નને કેટલાક ટીકાની નજરથી નીહાળે છે. શું આખા દેશમાં કોઇ હિંદુ યુવક ન મળ્યે। કે ઇન્દીરા એક - પારસીને પરણે છે? આવી ટીકા પણ થાય છે જે સાંભળીને ભારે વિસ્મય થાય છે. આવી ટીકા કરનારાઓ આજની સામાજિક વસ્તુસ્થિતિ કાં તે જાણતા નથી અથવા તે જાણવા છતાં ધ્યાન ઉપર લેવા માંગતા નથી. આજે આપણા દેશમાં એક એવ મોટા વર્ગો છે કે જેના ચાલુ જીવનવ્યવહારમાંથી જ્ઞાતિ કે વર્ણના ભેદભાવની કલ્પના સર્વથા લુપ્ત થઈ હાય છે અને જેની રીતભાત, આચરણુ, સભ્યતા અને ખાનપાન પણ લગભગ એક સરખાં ધોરણ ઉપર જ રચાયલાં છે. વર્ગના કુટુ ભિન્ન ભિન્ન જાતિના હેવા છતાં જાણે કે એક જ જ્ઞાતિ-જાતિના હાય એને તેએ વચ્ચે પરસ્પર ખુબ રેખા કેળવાયલે તેવામાં આવે છે. સામાન્ય જનતાને મન પંડિત જવાહિરલાલ હિંદુ છે અને શીરોઝ ગાંધી પારસી છે. પણ એક હિંદુ અને એક પારસી વિષે આપણા મનમાં જે ચોક્કસ ખ્યાલ બંધાયલા હેાય છે તેવા હિંદુ આજે પ ંડિત જવાહિરલાલ નથી રહ્યા અને તેવા પામી રીઝ ગાંધી હાવાને સભવ નથી. આવા લોકોને શિષ્ટ હિંદી સિવાય બીજી કાઇ રીતે ઓળખી શકાય તેમ છે જ નહિ, જો કે પંડિત જવાહિરલાલને તે કેવળ હિંદી. તરીકે વર્ણવવા તે પણ તેમને થોડે અન્યાય કરવા બરે બર છે. જવાહિરલાલ તે આજે દુનિયાના મહામાનવ છે અને તેમનુ રાષ્ટ્રીય પણ તેમના વ્યાપક અને વિશાળ આન્તરરાષ્ટ્રીયલમાંથી જ કુટેલે એક ગે છે. આવા પિતાના સંતાનના લગ્નસંબંધ આન્તજાતીય કે આન્તરાષ્ટ્રીય ધોરણે જ યોજાય એ વળ સ્વાભાવિક છે. આજે દુનિયાના દેશે અને જાતિ એકમેકની બહુ જ નજીક આવતી જાય છે. ઉપરના વર્ગના આચાર વ્યવહાર વધારે ને વધારે સમાનતા ધારણ કરતા જાય છે. સ`પ્રદાય ક જ્ઞાતિના સસ્કાર ભુંસી નાખતુ આજની યુનીવર્સીટીનુ શિક્ષણુ પણ દેશભરના યુવક યુવતીઓને જ્ઞાતિન્નતિને લગતા ભેદભાવથી મુકત કરતુ જાય છે. ઇન્દીરા-પીરાઝતુ લગ્ન આજે વિકસતી તેમજ પલટાતી સમાજ-રચનાને શુભઆશાપ્રદ વ્યતિકર છે. આ દૃષ્ટિએ પ્રસ્તુત લગ્નને આપણે જોવુ જોઇએ અને અન્તઃકરણથી આવકારવુ જોઇએ.
તા. ૧-૪-૪૨
નવીને અભિનન્દન
ગયા માર્ચ માસની બારમી તારીખે ડે. કીર્તિલાલ ભણુંશાળી જેએ ૯ડન યુનીવર્સીટીના એમ. આર. સી. પી. છે અને હાલ મુંબઈમાં કેટલાક સમયથી સલાહ આપનાર તબીબ— Consulting Physician--તરીકે પ્રેક. કરે છે. તેમનું આંખના જાણીતા ડી. ચીમનલાલ શ્રો પુત્રી પુષ્પા બહેન જે મુંબઇ યુનીવર્સીટીના સ્નાતક છે તેમની સાથે લગ્ન થયું. આવુ સમાનધર્મી યુવતમ્ લનિય ખરેખર આવકારદાયક છે. નવયુગલને જૈન સમાજ પન્દન ઘટે છે. શ્રીકાર્ય કર્તા તાલીમ વર્ગ
· એલ ઇન્ડીઆ વીમેન્સ કરન્સ' તરફથી નવસારી પાસે આવેલા અબ્રામા પ્લેણ માસ માટે માર્ચ માસની વીસમી તારીખથી સ્ત્રીકા કર્યા, ૨ કરવી . માટે તાલીમ વર્ગો ખેલવામાં આવ્યા છે. આ ત૧ વર્ગોની આખી વ્યવસ્થા રાખવાની જવાબદારી શ્રીમતી કમલાદેવી ગોપા વામાં આવી છે. એ તાલીમ વર્ગોનું ઉદ્ઘાટન કરતાં કાબહેને જેાવ્યુ હતું તેમ હવે સારી સ્થિતિની અને ફુરસદના વખતે સેવા કા સંભાળતી બહેનેાથી સતેષ માનીને બેસી રહેવાના વખત નથી. આજની સમાજસમસ્યા ખૂબ જટિલ છે. અને સામાજીક કાર્યપ્રદેશ અતિશય વિશાળ છે; તેને પહોંચી વળવા માટે રીતસર તાલીમ પામેલી અને નિયત સેવાકાર્ય માં યેાગ્ય વેતનથી જોડાયલી બહેનેાની જરૂર છે. તાલીમ વિના સામાજીક પ્રશ્નોની સાચી સમજણુ હેવાનો સંભવ નથી. ફુરસદે અને વિનાવેતને કામ કરનાર બહુજ ઓછું કામ આપે છે અને તે પણ ગમે ત્યારે છેડી દે તા તેને કંઇ કહી શકાતું નથી. આ દૃષ્ટિએ વ્યવસ્થિત રીતે કાર્યકર્તાઓ તૈયાર કરવા માટે પ્રસ્તુત કોન્ફરન્સે જે પ્રયાગ હાથ ધર્યો છે તે ખરેખર આવકારપાત્ર છે અને તેની સફળતામાં અનેક સારાં પરિણામેની આશા રખાય છે. પ્રસ્તુત વર્ગોમાં જુદા જુદા વિભાગમાંથી લગભગ પચ્ચાસ બહેના ોડાયલી છે અને આ વર્ગોમાં જુદા જુદા વિષય ઉપર વ્યાખ્યાતા આપવા માટે દેશના જાણીતા કાર્યકર્તાઓ તેમજ વિદ્વાન વિચારકોએ કબુલ્યું છે. તેમાં શિખવવામાં આવનાર અભ્યાસમાં પણ અનેકવિધ વિષયોને સમાવેશ કરવામાં આવેલ છે અને કેંપતુ' સામુદાયિક અને શિસ્તબધ્ધ જીવન પણ ત્યાં મળનારા શિક્ષણમાં મહત્વની પુરવણી કરે તેમ છે. ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પત્રિકા
કવિવર શ્રી. અરદેશરક્, ખબરદાર ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખસ્થાન ઉપર આવ્યા બાદ એ સંસ્થાને પ્રાણવાન અને સક્રિય બનાવવા માટે જે અનેકવિધ પ્રયત્નો કરી રહ્યા છે તેમાં ‘ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પત્રિકા' નામની પરિષદના માસિક મુખપત્રના જન્મ એક ખરેખર આવકાર યોગ્ય પ્રવૃત્તિ છે. આ પત્રિકા માર્ચ માસથી શરૂ કરવામાં આવી છે અને આજ સુધીમાં એ અંક બહાર પડી ચુકયા છે. વાર્ષિક લવાજમ રૂ. ૨ છે. જે કાષ્ઠ સાહિત્ય રસિક ભાઇ કે બહેન ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના બે વર્ષ માટે કુલ રૂ. ૪ લવાજમ ભરે તેને પણ આ પત્રિકા એ વર્ષ સુધી મળી શકશે. ગુજરાતી સાહિત્ય, સંસ્કૃતિ, ગુજરાત તેમજ મહાગુજરાતમાં આજે કાર્ય કરી રહેલી શિક્ષણની તેમજ સાહિત્યની સંસ્થાએ, ગુજરાતી જનતાના પ્રમુખ પ્રશ્નો-વિગેરે અનેક બાબતાની ચર્ચા, સમાક્ષેાયના તેમજ માહીતી આપવી એવા આ પત્રિકાના ઉદ્દેશ છે. ગ્રાહક યા પરિષદના સભ્ય થનારે ‘મંત્રી, ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ, ૨૦, હમામ સ્ટ્રીટ કાટ મુંબઈ' એ સરનામે લખવુ. આ પત્રિકા પ્રવૃત્તિને પરિષદના સભ્ય બનીને અને તેટલું પ્રેત્સાહન આપવા ‘પ્રમુદ્દે જૈન’ ના વાંચક્રને ભલામણુ કરવામાં આવે છે.
પાનંદ