________________
૨૮
દૃલીલા કરવામાં આવશે. કારણ પોતાના જીવન માટે પોતે પરિશ્રમ ન લેવાથી કેટલાક લેાકાને જે વિશ્રાંતિ અને પુરસદ (rest and leisure) મળ્યાં તેને લીધે તેમનાથી આ ક્ષેત્રમાં કામ અને પ્રગતિ કરવાનું બન્યું એમ કહેવામાં આવશે અને તે ખરૂ છે. પણ જેને આપણે સુધારણા, સંસ્કૃતિ અને સૌંદર્ય કહીએ છીએ તેના ઉદ્ભવ, પોષણ અને આધાર આ પ્રમાણે ગરીખાની નિચેવણી હાવાથી આજે પણ આ બાબતેના ઉપયેગ ગરીને વધારે નિચેાવવા માટે જ અધિકતર થાય છે એ ભૂલવું ન જોઇએ. કારણ જેના આરંભ અશુદ્ધે તેનું મધ્ય અને અત પશુ અશુદ્ધ જ રહેશે. તેથી જ આપણે જેને સુધારણા, સંસ્કૃતિ અને સૌંદર્ય કહીએ છીએ તેના ઉપયેગ સમાજના મુઠ્ઠીભર લેાકેાનું જીવન સપન્ન અને સુખી કરવા માટે ન થતાં સર્વ સામાન્ય લોકેાના જીવનને સપન્ન અને સુખી બનાવવા માટે થાય એવી પરિસ્થિતિ નિર્માણ કરવી હૈાય તે આ બાબતેના આધાર અને પ્રગતિ જે ગરીમાની નિચેાવણી છે તે અટકાવવી જોઇએ. સમાજનાં સર્વ સ્રીપુરૂષા સહકારી થવાથી પેાતાના અને સમાજના જીવન, ધારણ અને પોષણ માટે બૌધ્ધિક, માનસિક અને ખાસ કરી પ્રત્યેકે કરવાના શારીરિક કાર્યો-તેમાંથીજ સૌંદર્યની, સંસ્કૃતિની અને સુધારણાની વૃધ્ધિ નિઃસÈહ થવી જોઇએ. સર્વસામાન્ય જીવનના વિકાસમાંજ માણસાએ આનંદ મેળવવા જોઇએ અને તેમાં જ અને સૌંદર્યના અનુભવ થવા જોઇએ અને સુધારણા તથા સંસ્કૃતિનાં દર્શન થવાં જોઈએ, જે વસ્તુ સામાન્ય માણસાને મળતી નથી તેને ઉપભેગ કરવાના મ, ગાંધીજી સદા ઇન્કાર કરે છે. એમનામાં સામાન્ય જનતા માટે અપાર પ્રેમ ભર્યાં છે. એટલું જ નહિ પણ ખરી અહિંસા પણ ભરી છે, મ. ગાંધીજીની આ વૃત્તિ સર્વત્ર વ્યાપક બને તે આજે જે કળા, સંસ્કૃતિ અને સુધારાને નામે સામાન્ય જનતાની નિચેાવણી થાય છે અને તેને લઈને સમાજ તરફથી જે હિ'સા થાય છે. તે અટકી જશે અને સમાજને અહિંસાત્મક બનાવવામાં ઘણી
મોટી મદદ મળશે.
શુદ્ધ જૈન
તે જ પ્રમાણે અનેકાએ શ્રમ અને કષ્ટ સહન કરવાથી અને થેડાઓએ તેમના શ્રમ અને કષ્ટાનો ફાયદો લઈ પેાતાનું જીવન સુધારણા સંસ્કૃતિ અને સૌદર્યને અર્પણુ કરવાથી સામાન્ય જતે અને જીવન સંસ્કૃતિ વચ્ચે ભયંકર અંતર પડયું છે. આ વસ્તુઓના નિર્માણમાં ગરીબેને ભાગ લેવાનું ન બનવાથી તેમને એને ઉપભાગ લેવાનું પણ મળતું નથી. એથી સમાજની હિંસા અજ્ઞાન અને નીચેાવણી માત્ર વધે છે.
તા. ૧-૩-૪૨
મેટી હિંસા થાય છે, એટલે જો એ હિંસા અટકશે તે અહિંસાના માર્ગ પર કર્દિ પાછાં ન પડનારાં પગલાં મંડાશે એમ કહેવામાં જરાયે હરકત નથી. જગતમાંની હિંસા અને યુધ્ધે જો અટાકાવવા હાય તા અને સમાજમાં પ્રેમ, શાંતિ, સમતા અને સુખનુ સામ્રાજ્ય સ્થાપન કરવું હોય તે। ઉપરના માર્ગોએ લોકોને અહિંસાના ઉપાસક બનવું જોઇએ. મ, ગાંધીજીએ છેલ્લા વીસ વર્ષથી હિંદી જનતા સમક્ષ જે સ્વરૂપમાં અહિંસા સ્પષ્ટ અગર અસ્પષ્ટ રીતે રજી કરવાના પ્રયત્ન કર્યાં છે તે સ્વરૂપમાં લેાકેાએ અહિંસાને કદિજ સ્વીકાર કર્યાં નથી. અહિંસાના ઉપાસકોએ કાઇ પણ જાતની નિચેાવણી કરવી ન જોઇએ એની સમજ તેમને પડી જ નથી. પોતાના જીવનની સ્કુલ કિંવા સૂક્ષ્મ હિંસા સાચવી--કાયમ રાખીને તેમણે અહિંસાદેવીની ઉપાપના કરી છે. આ ઉપાસનાનાં જે ફળ તેમને મળવાં જોઈએ તેજ તેમને મળ્યાં છે. જે અહિંસાવાદી અને સત્યના ઉપાસક હેાય તે સ્વાવલંબી અને અપરિગ્રહી હાવા જ જોઈએ એની તેમને ખબર નથી પડી. તે જ્વન અને માલમિલ્કત પર ભયના સભન્ન ઉત્પન્ન થતાં તેમણે અહિંસાદેવીની ઉપાસના છેડવાની અને મ. ગાંધીજીનુ નેતૃત્વ ત્યાગવાની પણ તૈયારી દાખવી છે.
જેમને કૉંગ્રેસનુ આ ધારણ અને કૃત્તિ માન્ય નહાય અને કૉંગ્રેસ ખરા સ્વરૂપમાં અહિંસાની ઉપાસક બને એમ જેએ ઈચ્છતા હાય તેમણે કૉંગ્રેસને અને અન્ય જતેને દૂષણ આપવામાં સમય ન વેડફતાં પોતાનું જીવન સંપૂર્ણ પણે અહિંસાત્મક બનાવવાના પ્રયત્ન શરૂ કરવા જોઇએ.
કોંગ્રેસને તે શું પણ સમસ્ત જગતને અહિંસાત્મક બનાવવાના આજ એક માર્ગ છે. શકરરાવ દેવ. શ્રી ધીરજલાલ જીવણદ કેશરીચંદ્ન
એટલે જેમને સમાજની નિચેાવણી અને હિંસા અટકાવવી હાય અને સમાજની રચના અહિંસાના પાયા પર કરવી હાય તો તેમણે પોતાના જીવનમાંની હિંસાને પહેલાં અટકાવવી જોઇએ. એટલે પેાતાના ચરિતાના સાધના પ્રથમ શુદ્ધ અને અહિંસાત્મક કરવા જોઇએ, પેાતાનુ જીવન શરીરશ્રમપૂર્વક સ્વાવલ’શ્રી બનાવવું જોએ. આવુ જે જીવન તેજ ખરૂં અહિંસાત્મક જીવન અને જેનુ જીવન આવુ બન્યુ હોય તે જ સાચે અહિંસાના પૂર્જારી. પેાતાના ચરિતાર્થ માટે બીજાને નિચાવતાં અટકી શુષ્ક અને અહિંસાત્મક રીતે ચરિતાર્થ કરવાથી આજના માનવાના જીવનમાંથી ઘણી હિંસા ઓછી થઈ જશે. આટલું કર્યા બાદ પણ જો એને પોતાનુ જીવન સંપૂર્ણ અહિંસાત્મક બનાવવું હશે તે ખીજી પણ કેટલીક બાબતે કરવી જોઇશે. પરંતુ આજના યુગમાં મનુષ્યના હાંથે પાતાના ચરિતાર્થ માટે જોઇતાં સાધના સ ંપાદન કરવા માટે મેટામાં શ્રો મુંબઈ જૈન યુવક સંધ માટે તંત્રી મુદ્રક પ્રકાશકઃ શ્રી. મણિલાલ મેકમચંદ શાહ, ૪૫–૪૭ ધનજી સ્ટ્રીટ, મુંબઈ, મુદ્રગુસ્થાન : સૂર્યકાન્ત ત્રિ. પ્રેસ, ૪૫૧, કાલબાદેવી રાડ, મુંબઇ, ૨
જેમણે તાજેતરમાં મુંબઇ જૈન સ્વયંસેવક માંડળને દર વર્ષે રૂ. પ૦૦ આપવાનું કબુલ્યુ છે અને જેમણે ચેડા સમય પહેલાં પેાતાના પિતાના સ્મરણમાં નાતજાતના કશા ભેદસિવાય પરોપકારાર્થ ખરચવા માટે રૂા. ૧૦૫૦.૦૧ ની ઉદાર સખાવત જાહેર કરી છે.