Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1942 Year 03 Ank 17 to 24

SR No.: 525927
Original Sutra Author: N/A
Author: Manilal Mokamchand Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1942
Total Pages: 76
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 7 MB

Page 43

તા. ૧-૩-૪૬
!
શ્રીમાને આજ સુધી ખૂબ કમાયા અને ખૂબ માણ્યા, આજે કમાવાનું નથી અને માણવાનું નથી. આજે તે પિતાનાં ગરીબ ભાઇભાડું અને પાડોસીઓને ખવરાવીને ખાવાને અવસર આવ્યો છે. જે શ્રીમાન આમ કરશે તેની શ્રીમન્તાઈ અમર રહેવાની છે. બાકીનાની શ્રીમન્તાઈ ઉપર કાળના લેખ લખાઈ ગયા છે.
જે રચનાત્મક કાર્ય ઉપર રાષ્ટ્રીય મહાસભા ભાર મૂકતી આવી છે તેને અમલ આજે તે ખરેખર ભીડભંજક છે. કારણ કે અનાજ કાપડ મત આપ્યું તે આપણે કદિ પહોંચી શકીએ તેમ છે જ નહિ. સસ્તુ આપ પણું તે ખરીદવાને લોકે પૈસા કયાંથી લાવશે? લોકોની ઉત્પાદન શક્તિને વધારવી એ જ લેકરાહતને સાચે માર્ગ છે અને એ માટે આજે ગ્રામોદ્યોગ તરફ વળ્યા સિવાય આપણા માટે બીજો કોઈ રસ્તો જ નથી. મેટાં કારખાનાંઓ અને જોખમમાં છે. નવા ઉભાં થઈ શકે તેમ છે જનહિં. ગ્રામદ્યોગને 4 લીધા સિવાય કેટલીક પ્રાથમિક જરૂરીયાતોની ચીજો પણ મળવાનું મુશ્કેલ બનવાનું છે. જે ગામ યા શહેરમાં જે જે ગ્રામોદ્યોગે ઉભા થવા શકય હોય તેને ઉભા કરવા અને સુતા હોય તેને જગાડવા અને એ રીતે ગરીબેને કામ આપવું અને રોટલ આપ. આ જ આજે આપણા અસ્તિત્વને ટકાવવાને સાચે અને સંગીન ઉપાય છે. '
આજે અનેક સંપત્તિમાન ગૃહસ્થ મેટાં શહેરે છેડીને પિતપતાને વતન જઈને વસ્યા છે. અનેક મધ્યમ સ્થિતિના માણસેએ સહકુટુંબ સ્થાનાન્તર કર્યા છે. તેઓ જ્યાં જ્યાં વસી રહ્યા હોય ત્યાં ત્યાં લોકકલ્યાણ અને લોકરાહતની આવી અનેક પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ થાય અને એ રીતે આવી ભીડના વખતે જે સ્થળે તેમને આશ્રય આપ્યો તે સ્થળમાં તેમનું આગમન આશીર્વાદરૂપ બને એવી અપેક્ષા જરા પણ વધારે પડતી ને ગણુય.
પરમાનંદ. કેટલાક સમાચાર અને નોંધ
| પૃષ્ટ ૨૦૩ થી ચાલુ તેમની પાસે તે બે જ વિકલ્પ છે તે પાકીસ્તાન અને નહિ તે ગુલામ હિંદ. એક વખત પ્રખર રાષ્ટ્રવાદી આજે કેવી વિકૃત મોદશાને ભોગ બની રહેલ છે? હિંદના કમનસીબની આ પરાકાષ્ઠા છે. જૈન સ્વયંસેવક મંડળનો વાર્ષિક ઉત્સવ
થોડા દિવસ પહેલાં મુંબઈ જૈન સ્વયંસેવક મંડળે ચાર વર્ષના લાંબા ગાળે ‘વન્દમાતરમ' ના તંત્રી શ્રી સામળદાસ ગાંધીના પ્રમુખપણાનીએ તા. ૮-૨-૪૨ ના રોજ પોતાને વાર્ષિક ઉત્સવ ઉજવ્યું. આ પ્રસંગે અંગકસરતના પગે, આસન, કવાયત, ધનુર્વિવાના પ્રયોગે તેમજ શ્રી-શકુન્તલા કન્યાશાળાની બાલાઓના ગરબાઓ રજુ કરવામાં આવ્યા હતા, મંડળની કાર્યવાહીની કદર કરતાં અનેક વિવેચને થયા હતા. લાલબાગના ટ્રસ્ટીઓએ મંડળના વ્યાયામશાળાના ઉપયોગમાં આવતી જગ્યા લઈ લીધા બાદ વ્યાયામશાળાની પ્રવૃત્તિ અટકી પડી હતી. હમણાં હમણામાં મંડળ યાયામશાળા તેમજ બેંડ ચલાવવા માટે એગ્ય જગ્યા મેળવવા ભાગ્યશાળી થયું છે, એટલું જ નહિ પણ સ્વ. શેઠ જીવણચંદ્ર કેશરીચંદના પુત્ર શ્રી. ધીરજલાલે વ્યાયામશાળાના ચાલુ ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે દર વર્ષે રૂ. ૫૦૦] ની મદદ આપવાનું જાહેર કર્યું છે. આના પરિણામે જેની જૈન સમાજને ખૂબ જ જરૂર છે તે વ્યાયામશાળા પુરી સાધન સામગ્રી સાથે
બહુ થોડા સમયમાં ચાલુ થઈ જશે એવી આમાં રાખવામાં આવે છે.' લેડી લક્ષ્મીબાઈ જગમોહનદાસને અભિનંદન,
મુંબઈની જનતાની સેવા કરતી સ્ત્રી કાર્યકર્તાઓમાં લેડી લક્ષ્મીબાઈ જગમોહનદાસ જુના અને જાણીતાં બહેન છે. તેમણે '
જીવનભર અનેક સ્ત્રી સંસ્થાઓની સેવા કરી છે. મુંબઈમાં જાણીતી • પ્રમુખ સ્ત્રી સંસ્થાઓ બે છે. એક ગુજરાતી હિંદુ સ્ત્રી મંડળ, બીજી ભગિની સમાજ. છેલ્લાં કેટલાય વર્ષોથી ગુજરાતી હિંદુ સ્ત્રી મંડળના લેડી લક્ષ્મીબાઈ પ્રમુખ હતાં. આજે વૃધ્ધાવસ્થાના. કારણે સર્વ જાહેર સંસ્થાઓના અધિકારપદની જવાબદારીથી તેઓ છુટા થાય છે. તે પ્રસંગે મુંબઈની જુદી જુદી ૩૧ સ્ત્રી . સંસ્થાઓએ એકત્ર થઈને તા. ૧૨-૨-૪૨ ના રોજ શ્રીમતી પ્રેમલાલા બહેન ઠાકરશીના પ્રમુખપણા નીચે લેડી લક્ષ્મીબાઈને માનપત્ર આપવાને એક ભવ્ય મેળાવડો યે હતે. લેડી . લક્ષ્મીબાઈએ અનેકવિધ સેવાઓ આપીને હિંદુ સ્ત્રી સમાજના ગૌરવમાં ખરેખર વધારો કર્યો છે અને તે માટે તેમનું જેટલું સન્માન કરવામાં આવે તેટલું ઓછું છે. માનપત્રને ઉત્તર આપતાં તેમણે રજુ કરેલા નીચેના ઉગારે ખરેખર મનનીય છે –
“આપણી સંસ્થાઓ માટે વધુ વિચાર કરતાં હજુ યે. તે પ્રાથમિક શ્રેણીમાં હોય તેમ મને લાગે છે. આપના દેશની સ્ત્રીશકિતને ઉપયોગ રાષ્ટ્રદ્ધાર માટે કેવી રીતે થાય અને સમાજ કેમ ઉન્નત બને તેવાં ધોરણો હજુ પ્રાપ્ત થયાં નથી; કારણ કે એ શક્તિને સેળે કળાએ ખીલવવા આપણને હજુ સાનુકૂળતા સાંપડી નથી. આપણે જે સ્ત્રી-જાતિના આર્થિક સ્વાતંત્ર્ય માટે ઝંખીએ અને તેના શરીરવિકાસને ભૂલી જઈએ, આપણે તેના ઉચ્ચ શિક્ષણની ચર્ચા કરીએ અને અક્ષરજ્ઞાનની અપૂર્ણતાને -
ખ્યાલ ન કરીએ, આપણે પુનર્લગ્ન અને છુટાછેડાના સવાલોનાં સમર્થન કરીએ અને વિધવાની પરિસ્થિતિ સુધારવાના માર્ગે ન શોધીએ તે પ્રગતિ અને પીછેહઠના કાર્યક્રમને અંત ન આવે. આવા અનેક પ્રશ્નો છે જેને વ્યવહારૂ બુદ્ધિથી દકેલ લાવી સમસ્ત સમાજને સાથે દોરી શકીએ. આ રીતે કામ કરવાની ઈચ્છા હોય તે આપણે આપણી ત્યજાયેલ ગ્રામજનતા અને પછાત ગણાતા સમાજને સહાનુભૂતિમાં લઈ આગળ વધવા તત્પર થવું જોઈએ. થોડી ઘણી સ્વતંત્ર બનેલ સ્ત્રીઓથી સમસ્ત દેશનું સ્ત્રીધન સમૃદ્ધ નથી. આપણે તે આખાયે સમાજની સુધારવા મહાન પ્રયાસે, મહાન
જનાઓ, અને મહાન સંસ્થાઓ દ્વારા સામુદાયિક કાર્યો કરવાં જરૂરી છે. સ્ત્રી જાતિના ઉદ્ધારના એ રચનાત્મક કાર્યમાં કોઈ અભણું ન રહી જાય, કઈ પરાવલંબી ન રહી જાય, કેઈ નિરૂધમી ન રહી જાય, કે રાષ્ટ્રભાવનાથી પર ન રહી જાય, કોઈ વૈધકીય વિજ્ઞાનથી પરાડમુખ ન રહી જાય, કે નાહિમ્મત કે ભીરૂ ન રહી જાય તેવા માર્ગો લેવા જોઈએ. આજે આપણી સંસ્થાઓ દ્વારા ચાલતા વર્ગોથી સંતોષ માની બેસી રહેવાય તેમ નથી. જે કામ થાય છે તે પ્રમાણમાં નજીવું છે. આપણે પ્રચારિકાઓ પેદા કરી દેશના ગામડે-ગામડે શિક્ષણ, હુન્નર ઉદ્યોગ, ગૃહવિજ્ઞાન માટે પ્રચાર કરી દેવું જોઇએ અને તે રીતે સમાજના પ્રચલિત સડાઓને પણ નાશ કર જોઈએ. આ માટે આપણે દેશવ્યાપી જનાઓ હાથ ધરવી જોઈએ.”
પરમાત્મા હજુ પણ લેડી લક્ષ્મીબાઈને ચિરાયુષ્ય આપીને તેમજ તન્દુરસ્ત રાખીને તેમની હાથે અનેક સેવાકાર્યો કરાવે !
' પરમાનંદ,