Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1942 Year 03 Ank 17 to 24

SR No.: 525927
Original Sutra Author: N/A
Author: Manilal Mokamchand Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1942
Total Pages: 76
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 7 MB

Page 18

તે
.
પ્રબુધ જૈન
તા. ૧૫-૧-૪૨ ગાંધીજીનું નિવેદન
સાધન છે. એવી જેની નિશ્ચય માન્યતા છે. તેવો હું
સીધી કે આડકતરી રીતે આ યુધ્ધમાં સહકાર આપવાનું * (તા. ૩૦ મી ડીસેમ્બરે ગાંધીજીએ છાપાવાળાઓને મુલાકાત.
સ્વીકારી શકુ જ નહીં અને તેથી હું કોગ્રેસની બહાર જાઉં છું. આપતાં નીચે મુજબ નિવેદન કર્યું હતું.)
- કોંગ્રેસમાં ભિન્ન ભિન્ન અભિપ્રાય ધરાવનાર અનેક સ્ત્રીઓ , મારી માફક અન્ય કોઈની જે એવી માન્યતા છે કે
અને પુરૂષ છે, અને તેથી કા. વા. સમિતિ ભિન્ન ભિન્ન અભિમુંબઈના ઠરાવથી અહિંસાના કારણે ચાલુ વિગ્રહમાં ભાગ લેવાનું
પ્રાય ધરાવનાર વર્ગોના પ્રતિનિધિઓની બનેલી હેય એમાં કશું કોગ્રેસને માટે તદ્દન અંશકય બન્યું હતું, તે તેઓ સમજી લે
આશ્ચર્ય પામવા જેવું નથી. એ કા. વા. સમિતિ ત્રણ વર્ગોમાં કે મુંબઈના ઠરાવે પતાવટનું દ્વાર તદ્દન બંધ કર્યું ન હતું. એ વહેંચાયેલી છે અથવા તે એમાં ત્રણ પ્રકારની વિચારણા ધરાવતા ઠરાવ મુજબ પૂનાન કરાવે તે જરૂર રદ થયા હતા અને તેથી વર્ગો જોવામાં આવે છે. પૂનાની દરખાસ્ત પણ રદ થઈ હતી. કે. વા. સમિતિ મારફત
(૧) પહેલો લઘુમતી વર્ગ કે જે શુદ્ધ અહિંસાના કારણે કેગ્રેસે હવે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ખાસ કરીને અહિંસાના કારણે
યુદ્ધમાં ભાગ ન જ લઈ શકાય એમ માને છે. કોગ્રેસ યુદ્ધમાં ભાગ ન લઈ શકે એવી આજની મડાગાંઠ નથી. (૨) જે વ કે જે એમ માને છે કે કોઈ પણ આ મડાગાંઠ ઉકેલવાની ચાવી હવે તે મુખ્યત્વે કરીને અંગ્રેજ
સંજોગમાં લડાઈમાં ભાગ ન જ લઈ શકાય તે સીમા સરકારના જ હાથમાં રહી છે. આ મડાગાંઠ કેમ ઉકલે તે સંબંધે
સુધી અહિંસાને કોંગ્રેસે લઈ જવાની જરૂર નથી. કોઈ પણ પ્રકારનું સુચન કાર્યવાહક સમિતિના ઠરાવમાં કરવામાં '
(૩)ત્રીજો વર્ગ કે જે અહિંસામાં તૈનનાર લઘુમતી આવ્યું નથી એ વ્યાજબી થયું છે. તેને આધાર ફરતા સંજોગે જેટલાજ વર્તમાન પરિસ્થિતિ પર ચકકસ મંતવ્ય ધરાવે છે. ઉપર રહે છે; પણ મારા અભિપ્રાય પ્રમાણે મુખ્ય સવેગ સરકાર
કા. વા. સમિતિના મંત્રીએ જે ઠરાવ છાપામાં આપે છે પિતે જ છે. અનેકવાર અપમાનિત થયેલી કા. વા. સમિતિ નવી તે આ ત્રણ વર્ગોની સંયુકત ચર્ચાનું પરિણામ છે. જાહેર જનતાને દરખાસ્ત કરીને વધારે અપમાન નોતરવા નથી માંગતી. આખરે
અને મહાસભાવાદીઓને એ ઠરાવ એ ભૂમિકા ધ્યાનમાં રાખીને તેના મુદ્દાઓ તદન સ્પષ્ટ છે. કોંગ્રેસને શું જોઈએ છીએ અને
વાંચવાની હું વિનંતિ કરું છું. મને આશા છે કે દરેક માણસ તે શું માગે છે એ સૌ કોઈ જાણે છે. સૌ કોઇએ સમજી લેવું એ તે કબુલ કરશે જ કે કાર્યવાહક સમિતિ કોઈપણું પ્રકારની જોઈએ કે કેરોસ જે વસ્તુ ઉપર આજ સુધી મુસ્તાક રહી છે. ઉતાવળીયા નિર્ણય ઉપર આવી નથી. જે મહાન તે કરતાં કશું પણ ઓછું સ્વીકારવામાં નહિ આવે. તેથી બીજું સંસ્થાની તે પ્રતિનીધિ છે તેની પ્રતિભાને અનુરૂપ ઠરાવ ઘડવા પગલું ભરવાની આખી જવાબદારી સરકાર ઉપર આવે છે. પાછળ ગમે તેટલો સમય જાય તેની તેણે દરકાર કરી નથી. આજના વખતમાં આટલી જ બાબત પ્રસ્તુત છે.
જે મહાસભાવાદીઓ હું જે રીતે અહિંસાને સમજુ છું કેટલાક અંગ્રેજ મિત્ર જેઓ હિન્દુસ્થાનની આઝાદીમાં તે રીતની અહિંસામાં માનતા હોય તેમને એક વાત મારે કહી રસ લઈ રહ્યા છે અને જેઓ પોતાની પ્રજાને પણ ચાહનારા છે દેવી જોઈએ કે કા. વા: સમિતિના ઠરાવને જે અર્થે હુ ઘટી તેમને આગ્રહભર્યો એક તાર આવ્યું છે. મે તે તારને જવાબ I તે રીતે વિચારતાં તેમણે જરા પણ ભય ચિંતવવાનું કારણ આપ્યો નથી. તેમણે મને સદ્ગત એડ્રયુઝના વારસાનું સ્મરણ
- નથી. એ ઠરાવ. અહિંસા વિષેના પિતાના અભિપ્રાયને વળગી આપ્યું છે. તેઓ ગમે તે કહેવા માંગતા હોય, પણ તે એક જ રહેવાની એટલું જ નહિ પણ એ અભિપ્રાયને બને તેટલે પ્રચાર હોઈ શકે. ચાલી એડયુઝને મારી વચ્ચે એક અતૂટ ગાંઠ હતી કરવાની તેમને છુટ આપે છે. જ્યાં સુધી કોંગ્રેસ યુદ્ધ-પ્રયત્નમાં કે કોઈ પણ સંજોગોમાં આપણા અંતઃકરણના અવાજ સાથે સાથ આપવાનો નિર્ણય ન કરે ત્યાં સુધી જ તેઓ કાંગ્રેસમાં બાંધછોડ કરવી નહીં અને મેં જે કાંઈ કર્યું હોય તે સર્વ રહી શકે છે. સર્વ મહાસભાવાદીઓને પોતાના અભિપ્રાયને અનુબાબતમાં મારો નિડરપણે દાવે છે કે મારા અંતઃકરણના કુળ બનાવવાની તેમને છુટ છે. મને પુરી ખાત્રી છે કે કા. વા. આદેશ મુજબ જ વર્તતો આવ્યો છું. મૌલાના સાહેબ ઉપરના સમિતિ આવા માનસિક પરિવર્તનને આવકારભયું લેખશે. પણ પત્રમાં મે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હિંસા અહિંસાની ઉપેક્ષા કરીને રાષ્ટ્રજીવનના આ કટોકટીના સમયે પોતાના વિચાર અને વલણ કોઈપણ સંજોગમાં યુધ્ધમાં સહકાર આપવાની વાતને હું સંમત અચોક્કસ રાખતા મહાસભાવાદીઓને હું ચેતવણી આપું છું તેમજ કરી શકું નહીં. કારણ કે તેને અર્થ જે આદર્શને છેલ્લાં વીશ કોગ્રેસમાં સત્તા મેળવવાની ખાતર જ આ પક્ષ કે તે પક્ષમાં અથવા તે વધારે વર્ષો સુધી આપણે વળગી રહેતા આવ્યા છીએ તેને જોડાવાની નબળાઈ દાખવનારને પણ હું ચેતવણી પાછુ છું. જે ઈન્કાર કરવા બરાબર થાય. હું તે વારસો હિન્દુસ્થાનની આઝાદી લેકે એ પ્રમાણે વર્તશે તેઓ પ્રજા માટે શક્તિ અને સામર્થ્ય ખાતર પણ વેચી નાંખવાને ગુન્હો ન કરૂં, કારણ કે તેની આઝાદી મેળવવાના ધ્યેયમાં નિષ્ફળ નિવડશે. કેગ્રેસ તેમજ આખી દુનિયા ખરી આઝાદી નહીં હોય. :
જીવનના સામાજીક, રાજકીય તેમ જ કૌટુંબિક સર્વે અંગોમાં મને લાગે છે કે આજ સુધી કદી નહીં જાણેલી એવી અહિંસાને પરમધર્મ તરિકે સ્વીકારે એમ હું અંગત રીતે હિંસાત્મક ખૂનરેજીમાં જે દુનિયા ગુંગળાઈ રહી છે તેના ઉધ્ધા
ઇચ્છું; પણ બાયલાપણા માટે તે કોઈ પણ સ્થિતિમાં અવકાશ રને સંદેશ કોઈ દેશ આપી શકે તેમ હોય તો તે દેશ હિન્દુ
છે જ નહિ. આપણે બધા બાયલા બનીએ તે કરતાં તે સ્થાન છે. જ્યારે રાષ્ટ્રિય મહાસભા મારફત હિંદુસ્થાને અહિં સાની નીતિ સ્વીકારી, ત્યારે કઈ મહાસભાવાદીને ખ્યાલ નહેાતે કે
આપણે બધા હિંસક બનીએ એ હું વધારે પસંદ કરું. આટલા થડા સમયમાં બીજી લડાઈ અને તે પણ આવી ખુનખાર
તેથી દરેક મહાસભાવાદી પિતાના વિચાર અને વાણીને લડાઈ આવીને ઉભી રહેવાની છે. હિંદુસ્થાનની સેટીને સમય
ચેકસ કરે અને તેને અમલમાં મુકવા પાછળ જરૂરી ધર્યું આવી રહ્યો છે અને જે જીવલેણ વ્યાધમિાં સમસ્ત માનવજાત
અને હિંમત દાખવે એવી હું આશા રાખું છું. સપડાયેલી છે તેમાંથી ઉગરવા માટે અહિંસા પૂરેપુરું અસરકારક
અનુવાદક : પરમાનંદ, શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘ માટે તંત્રી મુદ્રક પ્રકાશક: શ્રી. મણિલાલ મેકમચંદ શાહ, ૪૫-૪૭ ધનજી. સ્ટ્રીટ, મુંબઈ.
મુદ્રણસ્થાન : સૂર્યકાત પ્રિ. પ્રેસ, ૪૫૧, કાલબાદેવી રોડ, મુંબઈ. ૨.
ડા