Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1942 Year 03 Ank 17 to 24

SR No.: 525927
Original Sutra Author: N/A
Author: Manilal Mokamchand Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1942
Total Pages: 76
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 7 MB

Page 17

તા. ૧૫-૧-૪૨
“શ્રાવકેાના પૈસાને ધુમાડા”
શ્રી ‘મુંબઇ સમાચાર'ના તા. ૨૯-૧૨-૪૧ના અંકમાં શ્રી મહંાવીર જૈન વિદ્યાલયના રજત મહેાત્સવને લગતા જાહેર મેળાવડાની ખબર આપતાં તેના ખબરપત્રીએ “શ્રાવકાનાં પૈસાના ધુમાડા' એ મથાળા નીચે ત્યાં હાજર રહેલા કાઇએ નહિ સાંભળેલી એવી નીચેની હકીકત જણાવી હતી.
“શ્રી, ચીમનલાલ શાહે ભાષણ કરતાં કેટલાક સાધુ મુનિરાજો શ્રાવકા પાસે ઉપધાન, વરધોડા અને મદિરા પાછળ કેવી ગંજાવર રકમે ખરચાવી ધનના ગેરવ્યાજબી વ્યય કરાવે છે –ત્યાદિ.
આ બાબત વિષે તા. ૩-૧-૪૨ ના મુંબઇ સમાચારમાં વિદ્યાલયના મ ંત્રીએ જાહેર ખુલાસા કરતાં જણાવ્યું હતું કે “ઉપરની હકીકત બરાબર નથી. શ્રી. ચીમનલાલ ચકુભાઇએ માત્ર એટલુ જણાવ્યું હતું કે અત્યારે પણ જૈન દાનના પ્રવાહના ઉપદેશ ઉપધાન, ર્િ કે વરઘેાડા તરફ વધારે હોય છે તેવા “ વખતે પચ્ચીશ વર્ષે પહેલાં એક જૈન સાધુ કેળવણી તરફ્ દાનને પ્રવાહ ફેરવવા ઉપદેશ-આપે એ હકીકત ધણી ધન્યવાદપ પાત્ર છે અને ગૌરવથી ભરપૂર છે”
આ સત્ય હકીકત જાણવા છતાં શ્રી. ચીમનલાલ ચકુભાઇ શાહના કથન વિષે ખાટી- સમજુતી ઉભી કરનારેા જે સાર મુંબઇ સમાચારમાં પ્રગટ કરવામાં આવ્યા હતા તે સામે વિરોધ નહેર કરવા માટે કેટલાક જાણીતા શ્રીમાન ગૃહસ્થાની સહીથી તા. ૪-૧-૧૨ રવિવારના રાજ ' અંધેરી મુકામે એક જાહેર સભા ખેલાવવામાં આવી હતી. આ સભાના પરિપત્ર ઉપર શ્રી, મહાવીર જૈન વિદ્યાલયના એક ટ્રસ્ટી શેઠ અમૃતલાલ કાળીદાસે સહી કરી હતી. આ સભામાં જે કાંઈ બન્યુ તેની હકીકતા મેળવતાં માલુમ પડે છે કે એ સભામાં શ્રી ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહને તે લગભગ ભુલી જવામાં આવ્યા હતા, અંધેરી નગરીના નિવૃત્તિનગરમાં ચાલી રહેલ ગજાવર ઉપધાનસમારંભ શ્રાવકોના પૈસાના ધુમાડા છે કે નહિ એ બાબત સમજાવવાનું બાજુએ રહી ગયું હતું અને એ સભાના અધ્યક્ષ શ્રી વિજય રામચંદ્ર સુરીએ શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલય, શ્રી મોતીચંદ્ર ગીરધરલાલ કાપડીઆ અને તે સંસ્થા સાથે સંબંધ ધરાવતી કેટલીક ખાખતા અને વ્યકિત ઉપર લગભગ બે કલાક સુધી સતત વાધારા ચલાવી હતી અને પેાતાના દિલમાં કઈ કાળથી ભરાઇ રહેલા રોષ ધરાઇ ધરાને ટાલવ્યા હતા. ખેલતે ખેલતે જેમ કેટલાક જૈન સાધુઓ મુહપત્તિ બાજુએ મુકી દે છે તેમ એક જૈન સાધુને ઉચિત વાણીસયમ કે વચનગુપ્તિ જાળવવાની ચિન્તા તેમણે છોડી દીધી હતી અને સાંભળનાર શ્રોતાગણા મહારાજના અસ્ખલિત અને અનિય ંત્રિત વાણીપ્રવાહ સાંબળીને કેવળ સ્તબ્ધ બની ગયા હતાં. શ્રી વિજય રામચંદ્ર સૂરીના એ વ્યાખ્યાને મુંબઇના જૈન સમાજમાં ખૂબ ખળભળાટ ઉત્પન્ન કર્યાં છે; જૈન સમાજમાં આજ સુધી પ્રવર્તી રહેલી શાન્તિના તેમણે ભંગ કર્યો છે; અને તેઓ મુંબઈ ખાતે પધાર્યાં ત્યારે તેમના સબંધે કરવામાં આવેલી આગાહી આટલી મોડી મેડી પણ તેમણે ખરી પાડી છે.
શ્રી અમૃતલાલ કાળીદાસ જૈન સમાજની એક ” જાણીતી અને અગ્રગણ્ય વ્યકિત છે. તેઓ મહાવીર જૈન વિદ્યાલયના એક ટ્રસ્ટી છે. ટ્રસ્ટીને ધર્મ જે સંસ્થાના પતે ટ્રસ્ટી હાય તેની માલમીલ્કત ``સંભાળવામાં જ પર્યાપ્ત થતા નથી પણ તેમની કુંજ સંસ્થાની જાહેર પ્રતિષ્ઠાની ચોકી કરવાની અને સંસ્થા વિરૂઘ્ધ કોઈ પણું વ્યકિત જાહેરમાં અઘટિત ઉદ્દગારો કાઢે તે તેને યોગ્ય ઉત્તર આપવાની રહે છે. તે માત્ર માલમીલ્કતના ટ્રસ્ટી
જૈન
૧૭
( પૃષ્ટ ૧૭૮ થી ચાલુ)
ભરાતી રકમ કે એના બેંક એલન્સમાં નથી, એ જીવન જ અને ખુ છે. ઓછા ભાડાની એક ઓરડીમાં સાદાથી રહેનાર અને ઉચ્ચ વિચાર ઘડનારના ધરની વ્યવસ્થા, બાળઉછેર · કે વાતચીત જોશે તે આશ્ચર્ય થશે. એની સાથે સરખામણી કરી શકાય એવી સ્થિતિ, એવી શાંતિ, એવી સ્થિરતા, એવી ગંભીરતા તમને અન્યત્ર નહિ મળે અને ખરી વાત ચારિત્રની છે. વર્તન ઉપર જીવનસાક્ષ્યમાં આધાર છે અને વર્નાનણૅય સસદ્વિવેક પર આધાર રાખે છે અને વિવેક કેળવણી વગર અશકય છે.
ગમે તે દૃષ્ટિબિન્દુથી જોઇએ. કેળવણી વગર પ્રગતિ અશકય છે અને જ્યારે આપણે સમજશુ કે કેળવણીના વિશાળ અર્થમાં અનેક બાબતેને સમાવેશ થાય છે, ત્યારે આપણી પ્રગતિ અનિવાર્ય છે. આવું આવું કાંઈક કરવા આ સત્ર ‘આરભ્ય છે. એમાં જેમણે લાકડાં, સમિધ્ નાંખ્યા તેને આભાર છે, ઋત્વિજેને આભાર છે, પ્રેરકના આભાર છે અનેં જનતાંને સહાનુભૂતિ માટે આભાર છે.
આ અને આવી સંસ્થા આપણા પ્રાણ છે, એને વિકસાવવી એમાં આપણો ઉદય છે, એની પ્રગતિમાં સાધ આપવા એમાં આપણી સંતતિનું કલ્યાણ રહેલુ છે, અને એતે માટે તનમનધનની સહાય કરવી એ આપણા સર્વનું પરમ કર્તવ્ય છે.
કેળવણીનું ફળ એક અને એકધારૂંજ આવશે. એ જૈનને મળે કે લુહાણાને મળે, બ્રાહ્મણને મળે કે વાણીયાને મળે. પરિામે રાષ્ટ્રભાવ ખીલે છે, વાડાભાવ નાશ પામે છે અને આપણે ઉઘાડી આંખે જોઇએ તે આપણી ચારે બાજુએ બનતુ જે
શકાય છે.
કેળવણીના વિકાસમાં ધર્મને હાસ સમજે કે મનાવે તે આખા વર્તમાન યુગને સમજ્યા નથી. એના ઝોકના તેમણે અભ્યાસ કર્યાં નથી; એમણે દશ નકાળ અને જ્ઞાનકાળના તફાવત જાણ્યા નથી; તેમણે સમાજશાસ્ત્રના અભ્યાસ કર્યાં નથી. બાકી કેળવણીની નિંદા કરવી એ અંધારાને અપનાવવા અથવા એમાં પ્રકાશ માનવા જેવુ છે. કદાચ અઢારમી અને ઓગણીસમી સદીની અંધકાર દશાના એને અવશેષ ગણીએ તેા ખાટુ ન ગણાય. એ મનેદશા દૂર થતી જાય છે, પણ જેમ જલ્દી દૂર થાય તેમ વધારે સારૂ.
આ સંસ્થાને સમાજે આપેલ સહકાર, પ્રેરણા અને ઉદારતા માટે અંતઃકરણથી આભાર માનતાં આ સસ્થાને અનેક વિધ વિકાસ રજ્જુ કરનાર સુવર્ણજયંતી થાઓ અને તમારામાંના યુવાના એને ઉજવા એવું અંતઃકરણથી હું ઇચ્છું છું. જૈનધર્મ વિશાળ છે, એમાં જ્ઞાતિભેદ નથી, એમાં મતભેદ નથી, એમાં વિશાળતાના પાયા સમજાવનાર નયવાદ છે અને અને ન્યાય (Logie) સાથે એટલે ગાઢ સબંધ છે કે એનાથી રાષ્ટ્રભાવ તા શુ"પણ આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ વધે, દીપે અને ઝળકે તેમ છે. આ ભાગે આપણી પ્રગતિ થાઓ !
માતીચંદ્ર ગીરધરલાલ કાપડીા નથી પણ આખી સંસ્થાના ટ્રસ્ટી છે. શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલયની વિનાકારણ અવહેલના કરનારી આ સભા મેલાવવામાં તેઓ સહી આપે અને એક જૈન સાધુ એ સંસ્થાને ઉદ્દેશીને તેના કાર્યવાહકો પરત્વે આવુ–સાધારણ સભ્યતાની સીમાને વટાવી જતુ – નિદાપ્રવચન કર્યું જાય તે નીચી પાઘડીએ સાંભળ્યા કરે એ એ એક પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાના ટ્રસ્ટીપદને જરા પણુ 'શાંભા આપ
નારૂ ન ગણાય.
અને શ્રાવકોના પૈસાના ધુમાડે 'એ તે સ્વતંત્ર વિષય છે, જેની ચર્ચા આપણે હવે પછીના અંકમાં કરીશું, પાન,