Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1942 Year 03 Ank 17 to 24

SR No.: 525927
Original Sutra Author: N/A
Author: Manilal Mokamchand Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1942
Total Pages: 76
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 7 MB

Page 16

૧૭૮
તા. ૧૫-૧-૪૨
-
- -
કેળવણી પ્રચારની અનિવાર્ય આવશ્યકતા ' (ઝી. મહાવીર જૈન વિદ્યાલયના રજત મહોત્સવ સંમેલન પ્રસંગે વિદ્યાલયના મંત્રી શ્રી. મેતીચંદ્ર ગીરધરલાલ કાપડીઆએ કરેલા નિવેદનની નોંધ.) કઈ પણ સંસ્થાને રજત મહોત્સવ ઉજવવાને પ્રસંગ ખૂબ વિશ્વ વિદ્યાલયના કેડ છે. સ્ત્રીઓ, બહેને માટે બહુ કરવાની ભાવના
શું હોય છે. આ સંસ્થાને એવી તક મળી તે માટે છે. સાહિત્ય ક્ષેત્રમાં ગુજરાતી રાસા અને યુનિવર્સિટી યોગ્ય સાહિત્ય તે પરમાત્માની કૃપા સમજી પિતાને ધન્યવતી માને છે. પ્રગટ કરવું છે. સંસ્કૃત અને અર્ધમાગધીને વિકાસ કરે છે
સને ૧૮૧૫ ના જુન માસમાં આ સંસ્થાની સ્થાપના આ સંસ્થા અજોડ તે આ બધું થાય ત્યારે કહેવાય. થઈ. તારાબાગ, લવલેન, ભાયખલામાં એની સ્થાપના કરી તે જૈન કેમે આ સંસ્થાને ખૂબ અપનાવી છે. ૨૫ વર્ષમાં વખતે ૧૫ વિદ્યાર્થીઓ હતા. સ્થાપવામાં પ્રેરણા મુનિ મહારાજ એણે લવાજમ, ચાલુ, પરચુરણ અને ટ્રસ્ટ ખાતામાં થઈ છે. શ્રી. વલ્લભ વિજયજી (ત્યારપછી શ્રીમદ્વિજયવલ્લભસૂરિજી) ની ૮૪૬, ૬૮૨-૧૩-૧૦ આપ્યા અને હજુ હજારોનાં વચને ઊભાં હતી. પણું શરૂઆત કરી ત્યારે તેઓશ્રી વિહાર કરી ગયા હતા. છે. મહાવીરના નામે જ્યાં જઈએ ત્યાંથી મળે છે પણ મળે છે . ત્યારપછી સંસ્થાને તે જ વર્ષમાં વડેકર બીલ્ડીંગ, લેમીંગ્ટન
એમ એના કેડ, વધુતા જાય છે. આભાર તો કેટલાકને માનીએ ? રોડ, લઈ આવ્યા, ત્યાં લગભગ પાંચ વર્ષ રહી, છડે વર્ષે સંસ્થા માટે
પાર નથી ! પણ ચેડાં નામે લેવાં ઘટે. મકાન ખરીદ્યાં. ગોવાળીઆ ટેક રેડ પર બે લાખ ખરચી વિદ્યાલય
- પ્રેરક-વિજય વલ્લભ સૂરિ. કાર્યવાહક શેઠ દેવકરણ મુળજી, ભવન બાંધ્યું મકાન ખાતે લગભગ ચાર લાખનો ખર્ચ થશે.
શેઠ મોતીલાલ મુળજી, શેઠ ગોવિંદજી ખુશાલ્લાઈ, શેઠ હીરાલાલ સસ્થાને લાભ ૫૧૧ વિદ્યાર્થીઓએ લીધે છે. તેમાંથી ૨૪
બકોરદાસ, શેઠ. હેમચંદ અમરચંદ, શેઠ નરોત્તમદાસ ભાણજી ગ્રેજ્યુએટ થયા છે.
કાપડીઆ, શેઠ નાનચંદ્ર કસ્તુરચંદ મેદી, શેઠ સારાભાઈ મગનભાઈ
મેદી વગેરે. બાકી તે આપ્યું છે અને આપશે. વહીવટમાં ભૂલ સંસ્થાને રૂ. ૧,૫૧,૬૬૪–૨–૯ ના ટ્રસ્ટ મળ્યાં.
થઈ હોય તો ક્ષમા કરશે. સંસ્થાએ રૂ. ૭,૮૫,૭૬૪-૧૫–૨ ને ખર્ચ કર્યો.
- એક વાતની સ્પષ્ટતા કરવાની છે. જૈન ધર્મ અનેકાંતવાદી સંસ્થાને રૂ. ૮,૯૫,૦૧૮-૧૧-૮ ની મદદ મળી.
છે. એને આશય ખૂબ વિચારણા માગે છે. વ્યવહાર અને નિશ્ચસંસ્થાએ રૂ. ૫,૦૩,૨૬૪–-ક વ્યાજ ભાડું અને રિફડ
યુને સમન્વય કરતા આવડે એ જન. નિશ્ચયવાદી થઈ. જાય એ વિ. ના મેળવ્યા.
અજૈન. સમાજ ચલાવે છે; હજારો મંદિરને જાળવવા છે; સંસ્થાને રૂ. ૧,૩૩,૮૦-૧૪-૩ લોન રીફંડ ખાતામાં
અનેક શાસ્ત્ર ગ્રંથના ઉદ્ધાર કરવા છે. વસુલ થયા.
' અહિંસાના સંદેશા જગતને પહોંચાડવા છે. જગતની સાહિત્ય ક્ષેત્રે આ સંસ્થા તરફથી કાવ્યાનુશાસન, યોગ
મુંઝવણ non-violence દ્વારા દૂર કરવી છે. સમાજમાં શાસ્ત્ર, હરિભદ્રસૂરિ અષ્ટક, પ્રગટ કરવામાં આવ્યા છે અને ઉત્તરા
કોઈ લાંબે હાથ કરી ભીખ ન માગે એમ કરવું છે. વ્યાપાર ધ્યયન સુત્ર પ્રગટ કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે.
વધારે છે અને જુના અને નવાને મેળ સાધવો છે. આ - માધ્યમિક શિક્ષણમાં મદદ કરવા માટે નીચેનાં ફડે છે.
કાર્ય કેળવણી સિવાય શક્ય નથી. ખૂબ ચર્ચાને પરિણામે નિર્ણય ' ' , શ્રી. સારાભાઈ મોદી લોન ફંડ
થયે છે કે ધાર્મિક કેળવણું પણ વિજ્ઞાનની વર્તમાન કેળવણી ' ' , સારાભાઇ. મેદી ઉચ્ચ શિક્ષણ લેન ટ્રસ્ટ
વગર લગભગ નિરૂપયેગી થઈ જાય છે. નવયુગને મર્યાદામાં ધર્મ ટ્રસ્ટની વિગત નીચે મુજબ છે.
રાખી શકશે અને ધર્મની કેળવણી વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિએ અપાય શેઠ વાડીલાલ સારાભાઈના
રૂ. ૧,૦૦૦ ૦).
તે જ કારગત નીવડશે. 'દેવકરણ મુળજી ટ્રસ્ટ
૫૦,૧૭ વચ્ચેના અંધકાર યુગનાં ઘણાં સૂત્રો અત્રે કામ આપી » પાનાચંદ માવજી ,
» ૨૨,૫૦૦)
શકે તેમ નથી. એની ઘડ બેસાડવા માટે માનસશાસ્ત્ર અને , ઉત્તમચંદ ત્રીભોવનદાસ અને '
નવયુગનાં ધડતરે વિચારવા જ પડે અને તેને માટે અહિં સ્થાન વલ્લભદાસ ટ્રસ્ટ
- - ૨૨,૦૦ છે અને તેમ થયા કે કર્યા વગર જે સામાજિક અને ધાર્મિક , દેવીદાસ કાનજી ટ્રસ્ટ
» ૧૦,૬૩)
ઉન્નતિ ઇચ્છતા હોય તેઓ ખાલી ફાંફાં મારે છે. સમાજ વિકાસનાં , દામોદરદાસ ભીમજી ટ્રસ્ટ , ૧૦,૦૦૦)
સૂત્રોમાં અભ્યાસ વગર, દર્શનકાળ અને જ્ઞાનકાળના સૂત્રોના » પુરૂષોત્તમ સુરચંદ , , ૭,૫૦)
તફાવતને ઝીણવટવાળા અભ્યાસ વગર અને પ્રાચીન અર્વાચીન આ સંસ્થાને ધનવાન ગણવાની કેટલાક ભુલ કરે છે.
ઇતિહાસના વિવેકપૂર્વકના જ્ઞાન વગર સમાજ ઉન્નતિ અશક્ય છે આ સંસ્થા ઉલટી દેવાદાર છે. આ સંસ્થાએ દેવકરણ
એટલું જ નહિ, પણ આ યુગમાં પશ્ચાદ્દગતિ કરાવનાર થાય છે. 'મેન્શનનું વેચાણ લેવા દેવું કર્યું છે. આ સંસ્થાને દરવર્ષે ખોટ
સમાજનું નાવ જેણે હાથમાં ધરવું છે, શ્રી મહાવીર પરમાત્મા આવે છે. તેથી બનતી આર્થિક સહાયની આ સંસ્થા હમેશાં અપેક્ષા
જેમને સોંપી ગયા છે, તેમણે એક અથવા બીજા પ્રકારે આ રાખે છે. આ સંસ્થાને અજોડ કહેવી એ અનુચિત છે. એને હજુ
. રસ્તો લીધા સિવાય અન્ય માર્ગ નથી. કેળવણી વગર સમાજની
એ લીધા સિવાય અન્ય માર્ગ નથી કેળવણી . બદલાયા વિના એ દાનવૃત્તિને અમલ જૈન સમાજને જરા પ્રગતિ નથી અને કેળવણીના પ્રયાસનું હાસ્ય કરવું કે એને પણ આગળ લઈ જવાને બદલે પાછળ અને પાછળ જ માટેના દાનની અવગણના કરવી એ દીર્ઘદૃષ્ટિની અલ્પતા બતાવે છે. ધકેલે છે અને આજે આપણી ઘટતી જતી સંખ્યા અને બીજી ! માટે મારી વિજ્ઞપ્તિ કે કેળવણી દ્વારા સમાજને સંગતિ કરો. રીતે થઈ રહેલા આપણી કેમના હાસ , ઉપરથી આ બાબત કેળવણીને અપનાવી જનતાને એનાં ફળે દેખાડે અને જનતા કેઈને પણ સહજ સમજાય તેવી છે. હજુ પણ આ બાબત તમને એને સીધો જવાબ આપશે. કેળવાયલાની કિંમત એના આપણે ધ્યાનમાં નહિ લઈએ તે કયારે લઈશું? .. માસિક પગાર કે એની માસિક આવકમાં નથી, ઇન્કમટેક્ષમાં
' મણિલાલ મોમચંદ શાહ. (અનુસંધાને પૃષ્ઠ ૧૭૮ જુઓ કોલમ ૨ જી )