Prabuddha Jivan - Tarun Jain 1935 Year 02 Ank 01 to 15 - Ank 10 is not available

SR No.: 525920
Original Sutra Author: N/A
Author: Tarachand Kothari
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1935
Total Pages: 122
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 9 MB

Page 98

:: તરુણ જૈન :
હંસાનો વિવાહ
( એક પ્રસંગ કથા. )
લેખક:--સુધાકર.
( ૨ )
“હંસા ! હારૂં કહેવું સત્ય છે” વિનાદચંદ્ર ઉંડા વિચારમાંથી જાગી ઉઠતાં ગણગણ્યા.
વિનોદચંદ્ર શહેરમાં એક બાહેાશ વકીલ ગણાતા, પ્રથમ કુટુંબની આર્થિક સ્થિતિ સારી નહિ હૈાવાના કારણથી તેમને ભણવામાં અવારનવાર મુશ્કેલીઓ ઉભી થએલી. પરંતુ તેમના પિતાશ્રીએ જાતે દુઃખ વેઠીને પણ પુત્રને ભણવાની હાંશ પુરી પાડી. અને વિનેદચંદ્રે વકીલનો ઝભ્ભો ચઢાવી હાઈકાના પગથીયે પગ મૂકયા. જાણે પલટા ખાધેલું હોય તેમ, ક્રમે ક્રમે તેમે આગળ વધ્યા અને પૈસા કમાયા, યુવાનીમાં પેપેલાં સેવાનાં સ્વપ્નાંયે તેમને જાહેર સંસ્થાઓ દ્વારા બને તેટલી જનતાની સેવા કરવાના પંથે દોર્યા. અને કાર્ત્તિ પણ કમાયા, સતાનને કળવણી આપવામાં ઉચ્ચ વિચાર। અને સંસ્કારાથી પાખી તેમનાં જીવન ઘડવામાં તેમણે ખૂબ
કાળજી લેવા માંડી. પરંતુ જુના વિચારના પિતાની રૂઢિચુસ્તતાને
લઇને પુત્ર હજી કાલેજમાં શારદાની ઉપાસના કરતા હતા. ત્યાં જ તેને ગૃહસ્થાશ્રમી :બનાવવા પડયા, એ પ્રસંગે પુત્ર પ્રફુલ્લચંદ્રના સ્વભાવે અને વિચારાએ બહુ ઉકળાટ અને ઉત્પાત મચાવ્યેા. પણ તેને ગમે તેમ હુમાવ્યા, અને પ્રમીલા જેવી લાયક ગૃહિણી મળતાં શાન્ત બન્યા.
એકાદ વર્ષ આ બનાવ પછી વીત્યું.
પુત્રના મેભ્ભો અને વિચાર ાણવા છતાં તે તરફ ઉદાસીન રહેનાર બૃદ્ધને પૌત્ર કે પૌત્રીની વિચારસરણીની ઓછીજ દરકાર હતી. એટલે એમણે વળી બીજો ધડાકા કર્યાં.
એક દિવસ ઉપાશ્રયેથી વ્યાખ્યાન સાંભળી ઘેર પાછાં આવતાં ઉમરા ઉપરથી જ પુત્રવધુ કમળાને-વૃદ્ધે વધામણી આપી – * કમળા ! ત્યારી હંસાના વિવાહ નવલ મહેતાના દીકરા પુરૂષોત્તમ સાથે કરવાના વિચાર હેં નક્કી કર્યા છે,' હું શ્વેતાને જણાવ્યુ` છે અને હેમણે હા પાડી છે.
વૃધ્ધની આ અણચિંતવી જાહેરાતે પુત્રવધુને આશ્રય મુગ્ધ બનાવી તે કં પણ ખેલે તે પહેલાંજ વડીલે ડહાપણ ડહેાલ્યું :– “એ તે એમજ હમો કે હંસાના નસીબે પુરૂષેત્તમ રાંડયા, કળ સારૂ, મુરતિયા સારા, રહેવાને ાંગલે, બેસવાને મેટર, ધરમાં નોકર ચાકર, રોઇ પણ રસાયા કરે.” એમ કહી વૃધ્ધ ખડખડાટ હસ્યા; પડતાં પડતાં બચી ગયેલા એકાદ દાંત હાર દેખાયા, પણ્ ..
પણ ડાસાની અનુભવાં દ્રષ્ટિએ વહુના ચહેરાને નિહાળતાં, ત્યાં આનંદને બદ્દલે વિષાદ જોયા, એટલે તરત જ ઠાવકા બની તે ખેલ્યા:-વહુ ! અકળાવ છે શું કામ ? હમારી હંસાને તે ખાટલેથી પાલે અને પાટલેથી ખાટલે જેવી સાક્ષી મળશે. એમ વિચારીને જ મ્હેં આ પગલુ ભર્યુ છે, હંમે મા છે, હમારે છોકરીને બધું રહમજાવવાનું, એમ ખેલી ડાસા પેાતાના એરડા તરફ ચાલ્યા ગí. ગૃહરાણી સજ્જડ બની જોઈ રહી. તેના પગ જમીન સાથે જડાઇ ગયા હોય તેમ ઘડીભર તે સ્થિર ઉભી રહી. ઘેાડીવારે ગુંચવાએલા મનમાંથી પ્રશ્ન ઉદ્ભવ્યે-“હવે શું ? ”
સાંજ પડી, વિનેચંદ્ર હાકા માંથી ઘેર આવ્યા અને ગૃહરાણીએ ડેાસાનું પરાક્રમ કહી સળળાવ્યુ, વિનેચંદ્ર ખૂબ અકળાયા. હંમેશના સ્વભાવું છેોડી ઉશ્કેરાયા. તરતજ પિતાની પાસે દાયા. અને પેાતાને મળેલી હકીકત સંબંધી પુછપરછ કરી. ડેાસાએ જાણે વ્યવહારનું એક હોટું કામ ઉકેલી નાખ્યુ હાય તેમ પોતાના પરાક્રમની કથા પુત્રને કહી સભળાવી. બાપ દીકરા વચ્ચે પ્રથમ
શાન્તિથી પછી ઉગ્રતાથી ખુબ ખોલાચાલી થઇ. સમય પારખુ વૃધ્ધ
છેવટના શબ્દો ઉચાર્યાઃ-“જો ભાઈ! અમે ઘરડા થયા, બાળ સફેદ થયા એટલે હારા અને હારા છેકરાંના મનથી ભલે ગધેડા થયા' એમ ગણાતા હાઇએ, પણ અમે જીવીશું ત્યાં સુધી તે નાતનૂતના વ્યવહાર અને કરાંઓને કયાં પરણાવવાં વિગેરેના વિચાર તા અમે કરવાના જ, હું" કર્યું છે, હાર ઉત્થાપવું હાય તે ઉત્થાપજે! ન્યાતમાં ઝઘડા ઘાલજે! અને ન્યાતમાં બંધન તેડીને અને વૃધ્ધાની આંતરડી કકળાવીને કાઇ સુખી થયું નથી હમજયા ! વે ત્યારે ફાવે હેમ કરજે” એમ કહી ડેાસાએ પલંગપર પડેલી શાલ ઉપાડી પગથી માથા સુધી એઢીને લંબાવી દીધું,
પિતાનું ભાષણ સાંભળી રહેલાં વિનેચંદ્ર આ વાણીવિલાસ અને વનથી ખુબ ચીઢાયા, અને પિતાને ઉદ્દેશીહેણે કહ્યુ :“હમારી ખાતર, હમારી ન્યાતને ખાતર, અને થનારા ઝઘડાઓની ખાતર મ્હારે હંસાને હમે જ્યાં પટકા ત્યાં પટકાવા દેવી. એમજને ? એમ બનવું... ? છેલ્લું વાકય અધુરૂ' રાખી વિનોદચંદ્ર ચાલ્યા ગયા, તે રાત્રે હેમને મુદ્દલ ચેન ન પડયુ.
ધીમે ધીમે વાત ઘરમાંથી કુટુબમાં, સગામાં અને ન્યાતમાં ફેલાઈ ગઈ. સાથે સાચી અને જીઠ્ઠી અનેક કલ્પનાએ આ બનાવ સાથે જોડાઈ. અને હંસાના કહેવાતા વિવાહે--સગપણે ચર્ચાનુ રૂપ લીધું. આમને આમ એઠાદ કે અઠવાડીયાં વીતિ ગયાં, આ દરમ્યાન ઘરમાં વિવાહની વાતને ઇરાદાપૂર્ણાંક ચર્ચાતી બંધ રાખવામાં આવી હતી. વિનોદચંદ્ર ખુબ-ખુબ વિચાર કર્યાં પછી હંસાને મળી તેનું અંતર અનુસંધાન જુએ પૃ ૩