________________
: :
તરુણ જૈન : :
I
(૩). નોબત ગડગડીને હું જાગે રણશીંગા વાગ્યાને હું દે.
જનતા એક જીભે ગાતી. કુમળાં બાળકિશેર બુઝર્ગો સૌ તુજ કાજે ધાયે નર નારી નિર્ધન ધનવંતા એ સૌ ભેદ ભૂલાયા
ઝંડા શાહિદ રહેજે હે, રૂધિરના બિન્દુ બિન્દુ તણો રસ્તે ને શેરીએ માનવસમૂહ ઉભરાતે હતો
હાનાંઓ ને મોટાંઓ ગાતાં ને કુદતાં હતાં વૃધ્ધ લાકડીના ટેકે જુવાનોનાં જુથ નિહાળી
તેષની ચિચિયારીઓ પાડી ન ઉત્સાહ રેડતા હતા મહને ન સાંભળ્યો “ પાટો ” ને ન સાંભળે છે” સૌની ધનમાં હું હારી ધૂન ભેળવાઈ જતી જોઈ
વાડાની સાંકળને બંધનોની બેડીઓ હે ફેંકી દીધી પરદેશી વસ્ત્રો ત્યાખ્યાં, ને મોક્ષ માગ્યો . સત્તાધિશોએ દ્વાર ખોલ્યાં, ને હું પેઠે
આને બહારની દૂનીયા કારાગ્રહ કહેતી પરનું મેં તે અહિં જ સાચું સ્વર્ગ આ સાચ્ચે પ્રભુ ને પયગમ્બર
પારસનાથને મહાવીર જોયા કે જહેને ખરેખર આખા જગતની પડી હતી જે માનતા, માનેલું આચરતા, ને બોધ “માથાં કાપી જગ ઓશીકે અમે મૂકી દેનાર” “ખૂચે છે કહી ફેંકી દયે તે, તેની ન કંઈ દરકાર”
અમે સૌ દુનિયાના દોસ્તાર
બહાર આવ્યને હમજાયું જૂની આરાધનાઓ, ને વંદનાઓ દઝાઈ સુકાઈ ગયાં હતાં મંદિરો ખાલી હતાં, ઉપ-આશ્રયે માત્ર સાધુઓ જ રાચતા કહેતા કે ““ધર્મ કરે” સાંભળતાં સૌ
કરવા કોઈ તત્પર હતું— શ્રાવ, ને પંચતધારી શ્રાવિકાઓ તપ કરતાં
- પુરૂષો કરતાં સ્ત્રીઓ આગળ પડતી નિજપતિની જગ્યા સાચવવા પ્રથમ પંડે જ સ્વર્ગે જતી પતિદેવ પણ બહેલા વર્ગો આવે એવા માર્ગો કરી જતી
જતુ એને ભાગ્યવતિઓ તપસ્વિનીએ કહેતું સીતા, તારાને દમયંતીની ગણનામાં મૂકતું
સગર્ભા સીતાને હાંકી કાઢનાર,
અભાગણી તારાને વેચી નાખનાર સગો પતિ થઈને દમયંતીને દુઃશાસન બનનાર તેણીનું રહ્યું સરું વસ્ત્ર ચીરી હાસી જનાર
ગુન્હેગારોનાં યશોગાન ગાતું એવું આ જગત ! વાંચક બિરાદર ! પ્રથમથી બાંધી રાખેલા વિચારોની જાળમાં ફસ્યા વગર
તું છાતીએ હાથ રાખી કહી દેજે કે આ બધી ઘટમાળ મને મંદિર પ્રેમી કે સ્થાનિકપ્રેમી રહેવા નજ દે હું સોગનપૂર્વક કહું છું કે મહને મહાવીરે પંડે જ કહ્યું છેઃ
કે “હું મંદિરમાં નથી” વ્હાર છું.
બાળકાને બહેનડીએનાં હાસ્યમાં ગરીબોનાં ઘરમાં, વિધવાઓની આંતરડીઓમાં
હું મને ખોળ, હું હને જરૂર મળીશ મોં દૂરબીન ફેરવી, ભગવાને ભાંગ્યું તે મેં જોયું
સાંભળ્યું, જીયું ને અનુભવ્યું.
આજકાલ સરોવર તીરે રહું છું દુ:ખીઓને દુ:ખ ટાળવા, નિરાધારોનાં આધાર બનવા રાત્રિ કે દિવસનાં અજવાળાં અંધારાં મહને રોકતાં નથી બટાટા, આદુ કે મરચાં ખાતાં ધર્મ મને ડરાવતો નથી. પાતરાં” મહને પાતળાં લાગ્યાં, હું પાંદડાં ઉપર જ ખાઈ લઉં છું પાણીને ગરમ કરાવી હિંસા કરાવ્યા વગર
- ઠંડે જ પાણીએ તૃષા છીપાવી દઉં છું. જેને, સાધુઓ, દીક્ષા દેનારાઓ, ધર્મના સ્તંભોને ઇજારદારે. કહે છે કે–“ગ૭, કેટી, સંધાડાઓ ને સાધુની જમાતથી તું બહાર છે”
કારણ કે હું બદલ્યો છું, ફરી જન્મે છું. ભૂતકાળમાં મે કહ્યું તે બધું મેં કર્યું છે. હવે હું કહું છું તેમ તમે કેમ કરતા નથી ? હમારે સાંભળવું નથી તે પણ મારે કહેવાનું છે
તે તો હું કહીશ જ દંભ ત્યાગો-દીક્ષા ધર્મની નહિ પણ દેશની માગ ઈચ્છા મોક્ષની નહિ પણ કારાગૃહની રાખો.
અમરનાથ માનવતા વિહોણું દર્શન ” અનુસંધાન પાન ૭ નું,
નણંદના મહેણાં-- દેરાણી જેઠાણીના વાગૂબાણની શ્રમજીવીની દુનિયામાં વસતી
એ અટુલી ઉભી છે પ્રિયતમ વિહેણું એનું જીવન
પશુથી પણ અધિક તુચ્છ છે.
* એ નવયુવાન ! આ માનવતા વિહોણું દર્શન ! આ ગેઝારા સમાજનું......
એના કાળ ખપરનું...... એની જુગ જુગ જુની પ્રથાઓનું --- આછું રેખા ચિત્ર છે.
એમાં હારૂં. હીરા જૈન સમાજનું
કોઈ સ્થળે સ્થાને છે ? સૂક્ષ્મ અવલોકન કર. હેજ દીર્ધદષ્ટિ રાખી એની
ભીતરમાં ફર અને જે. એના કંઈક પડછાયા હારામાં, હારા સમાજમાં અવશ્ય પથરાએલા છે !
મંજુલકમારી
અને