________________
:: તરુણ જૈન ::
-
૩
ના આ ૪ ૫ ૨ થી ૪ #સ્થા
ઓ માં
માણી શકે, અને તેના નાખી તેનું
કરી શકે છે.
x બાબુ પન્નાલાલ પુરણચંદ જૈન હાઇસ્કુલ. ૪ જ્યારે જેનું માનસ કેળવણી કરતાં વેપાર તરફ ખાસ વન્યું શાળાના અંગ્રેજી વિભાગમાં ૪૭૨ વિદ્યાર્થીઓ અને ગુજરાતી હતું. ત્યારે તેમના બાળકે માટે કેળવણીના સાધનની ઘણી જ ઉણપ વિભાગમાં ૨૨૫ વિદ્યાર્થી ઓ મળી કુલ્લે ૭૦૦ વિદ્યાથીએ કેહતી. તે સમયે મુંબઈમાં બાબુ પન્નાલાલ પુરણચંદ જૈન હાઈસ્કુલના પણ જાતની ફી વિના શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે. પગરણ મંડાયાં અને મુંબઈના જૈન ઇતિહાસમાં એક નવુંજ પ્રક- શાળાએ અત્યાર સુધીમાં મેટ્રીકની પરીક્ષા માટે કુલ્લે ર૭૯ રણું પ્રકાશમાં આવ્યું,
વિદ્યાથીઓ મોકલ્યા છે તેમાં ૨૦૩ પાસ થાય છે, એટલે પરિણામ વડોદરા રાજ્યના પાટણ શહેરના એક પ્રતિષ્ઠિત શહેરી અને લગભગ ૭૫ ટકા આવ્યું છે. આ પરિણામ સારા શિક્ષણની ખાત્રી મુંબઈમાં રહેતા બાબુસાહેબ પન્નાલાલજીએ જોયું કે મહારી જૈન આપે છે, સમાજના પંદરલાખ જેને, કે જેમની પાસે યશસ્વી ભૂતકાળ છે, શાળાના રીપોર્ટમાં સ્કુલના વિદ્વાને પ્રિન્સિપાલે શિક્ષણ મેળવી સમૃદ્ધ સાહિત્ય છે, આત્મઉન્નતિ માટે કળા કૌશલ્ય દાખવતાં ગયેલા વિદ્યાર્થી ઓનું અને હાલમાં શિક્ષણ લેતાઓનું પૃથકકરણ
I છે, છતાં વર્તમાન સ્થિતિમાં કેળવણીના અભાવે કાઢી સ્પષ્ટ બતાવ્યું છે કે શરૂઆતના ગુજરાતી ચાર ઘારણમાં બીજી કામ કરતાં હારી કેમ પ્રગતિમાં તદ્દન ૫છાત પડતી જાય જૈન વિદ્યાથીઓની જે વિશાળ સંખ્યા નજરે પડે છે, તે અંગ્રેજી છે, આથી તેમણે પોતાની પાછલી અવસ્થામાં આઠ લાખની સખા- પહેલા ધોરણ પછી ધીમે ધીમે ઓછી થતી જાય છે. ૫૦ વિદ્યાવતનું વીલ કર્યું.
થી ઓ કે જેઓ અંગ્રેજી પહેલા ધોરણનો અભ્યાસ આરંભે છે. માનવજીવનને વિકાસમાં કેળવણી મુખ્ય ભાગ ભજવે છે, તેમાંથી માત્ર ૮ વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ સંપૂર્ણ કરી vય છે. દરિદ્રતા, અસંસ્કારિતા, અને અજ્ઞાનને શિક્ષણ દૂર કરી શકવાની આ કથનપુરથી એમ જણાઈ આવે છે કે આપણે ઉચ્ચ શિક્ષણ પ્રબળ શકિત ધરાવે છે. શિક્ષણ સમાજને પ્રગતિવાન બનાવી શકે, માટે ઉત્સાહી અને કાળજીવાન નથી. ' પલટો આણી શકે, અને વખત આવે જુની ઘરેડે ચાલ્યા જતા આના કારણમાં આપણે આપણું બાળકની કેળવણી માટે વાલી જર્જરીત સમાજ શાસનને તેડી નાખી તેનું નવસર્જન પણું કરી તરીકે જે ધગશ-લાગણી રાખવી જોઈએ તેવી રાખી શકતા નથી. શકે. કેળવણી વેપારી કે ઉઘોગીક ક્ષેત્રમાં પણ મદદ કરી શકે છે. તેમ લાભના માર્યા ધંધે વળગાડી દેવાની લાલચમાં પડી બાળકના
આ પરિસ્થિતિનો ખ્યાલ આવવાથી બાબુજીએ કરેલ આઠ લાખના હિતને બગાડીએ છીએ. વીલમાં રૂપિયા પાંચ લાખ જેવી ઉમદા રકમ જૈન હાઈસ્કુલ જેવા આ શાળાને અહેવાલ અવલેકતાં એમ કહેવું પડશે કે તે જૈન સમાજ ઉપયોગી ખાતા માટે કાઢી, સાથે એ પણ નિશ્ચય કર્યો કે '' સમાજની કીમતી સેવા બજાવી રહી છે. શાળાને વધુ આદર્શ સંસ્થા શાળામાં ધાર્મિક શિક્ષણ ફરજીયાત આપવું. તેમ શાળાની પૂરતી બનાવવા માટે તેની પાછળ દર સાલ સાઠ હજાર રૂપિયાનો ખર્ચ વ્યવસ્થા થયા બાદ જગ્યા હોય તે જૈનેતર હિન્દુ બાળાને પણ કરવામાં આવે છે, એટલે કાઈ એમ ન સમજે કે નિભાવ ફંડના નોની જેમ મફત શિક્ષણ આપવું.
પાંચ લાખમાંથી ખાય છે. પરન્તુ નિભાવ ફંડના વ્યાજ ઉપરાંત બાબુજીના સ્વર્ગવાસ પછી તેમના પુત્રએ (વીલના ટ્રસ્ટીઓએ જે વધુ ખર્ચ થાય છે તે બાબુજીના પુત્રો પિતાના અંગત ખર્ચે જ્યાં જૈનોને ભરચક વાસ છે, એવા ત્રાંબાકાંટા ઉપર આલીશાન છે. જે એમની કેળવણી પ્રત્યેની લાગણી બતાવી આપે છે. મકાન બંધાવી શાળાની ઉદધાટન ક્રિયા કરી. તે સમયે માત્ર ૮૧ શાળાની વ્યવસ્થા તેમજ તેને કાબેલ સ્ટાફ જોતાં તેની પ્રગતિ જૈન અને ૪૨ જૈનેતર હિન્દુઓના બાળકે શાળામાં દાખલ થયેલાં માટે શંકા રહેતી નથી. પ્રીન્સીપાલ શ્રી ડી. એ. તેલંગ કે જેમની પરંતુ એ પછી શાળા દિનપ્રતિદિન વિકાસ પામતી ગઈ છે. કાર્યકુશળ દેખરેખ નીચે આખી શાળા ચાલી રહી છે તેઓ પણ
શાળાનું પ્રથમ મકાન લગભગ એક લાખના ખર્ચે બંધાયેલું, બાહોશ અને શિક્ષણ વિષયના પ્રખર અનુભવી છે. શાળામાં જુદા પણ થોડાજ વર્ષોમાં તેમાં ફાટે પડી જવાથી શાળાને ભાડાની જુદા વિષયોના બધાં મળીને કુલે ૨૦ શિક્ષકો છે. જેમાં ૧૧ ગ્રેજ્યુએટ મકાનમાં જવું પડેલું, બાદ બાબુજીના પુત્રએ અસલ મકાનના છે. આમાં ચાર B. T. છે, એક .. T. એક B, T. L. L. સ્થળે આલીશાન, પૂરતી સગવડાવાળુ મકાન બંધાવ્યું ને પછી B. છે. ત્રણ શિક્ષકે s, T. C. છે. બીજા બેમાંના એક મી. ભાડાનું મકાન ખાલી કરી નવા મકાનમાં કુલ દાખલ થઈ. જાટકર M. A. B. T. S. T. C, છે. અને એક M. A.
આ જૈન હાઈસ્કુલ બે વિભાગમાં વહેંચાયેલી છે. એક અંગ્રેજી B. T. છે. આ સિવાય એક મેડીકલ ઈન્સપેકટરની નીમણુંક પણ વિભાગ અને બીજો ગુજરાતી વિભાગ. આમછતાં શાળાનું આખું કામ કરવામાં આવી છે. જેમાં વિદ્યાથીઓના આરોગ્ય વિશે અવાર કાજ એક જ પ્રિન્સીપાલની દેખરેખ નીચે ચાલે છે, હાઈકુલ વિભાગમાં નવાર તપાસ કરી જાય છે. શાળામાં ધાર્મિક શિક્ષણ માટે પણ ૪૫૦ વિદ્યાથીઓનો સમાવેશ કરવાની સગવડ છે. ત્યારે ગુજરાતી ખાસ શિક્ષક રાખવામાં આવ્યા છે. વિભાગમાં ૨૦૦ વિદ્યાથીની જગ્યા રાખવામાં આવી છે. અત્યારે [અનુસંધાન............ ............પૃષ્ઠ ૫ મું...]
સતાવી આપે છે
જ અવસ્થા તેમજ તેને આ
ખલ થયેલાં માટે