Prabuddha Jivan - Tarun Jain 1935 Year 02 Ank 01 to 15 - Ank 10 is not available

SR No.: 525920
Original Sutra Author: N/A
Author: Tarachand Kothari
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1935
Total Pages: 122
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 9 MB

Page 58

'
તરુણ જૈન :
પર્યુષણ——મહાપર્વ.
::
વિનાશને પંથે ધપતા જગતને વિશ્વબંધુત્વનું દિવ્યસંગીત સંભળાવતા પ્રભુ 'મહાવીરના અનુયાયીઓમાં પર્યુષણ સર્વોત્તમ પત્ર ગણાય છે. એ આઠ દિવસ દરમ્યાન ખાય. જગતના સબંધ છોડી આત્મ સૃષ્ટિમાં વિચરવાના આદેશ છે. આબાલ વૃદ્ધ સ કાઇ એ મહાપર્વને અપનાવે છે. ખાસ કરીને બાળકા માટે તા એ મહાપ`માં નવાં નવાં કપડાં પહેરવા મ, વાપરવા પૈસા મળે, અને સારૂ સારૂં ખાવાનું મળે એ દ્રષ્ટિએજ પ પણપનુ આકર્ષણ છે, જ્યારે સ્ત્રીઓ માટે ઉપવાસ પહેરવા એઢવાના, અને આભૂષણેાના પ્રદર્શન ભરવાના દિવસે મનાય છે. છઠ્ઠુ, અર્જુમ, અને અઠ્ઠાઇ વગેરે તપસ્યા પુરૂષા કરતાં સ્ત્રીઓ વિશેષ પ્રમામાં કરે છે એ શક વગરની વાત છે, પરંતુ તપસ્યા કરીને સ્વાધ્યાયને બદલે કુથલી, નિંદા, વાંધા વચકા ને ક્લેશ કંકાસ વગેરેને ધણાઓને અનુભવ થતા હશે! અલબત એમાં અજ્ઞાનતા જ પ્રધાન કારણ છે, જો તેને નિવન દ્રષ્ટિએ કેળવવામાં આવે ગૃહકા' ઉપરાંત જ્ઞાન આપવામાં આવે તે તેના જીવનના રાહે ઉન્નતિના માર્ગેજ
વળી શકે.
સાધુઓ માટે આ દિવસેા મૂળ કિંમતી મનાય છે, કારણ કે તેમણે જે મહત્વાકાંક્ષાઓ સેવી હાય છે, કાષ્ટ પુસ્તકા છપાવવાં હાય, કે ખાનગી કુંડ એકત્ર કરવું હોય, કાઈ નવિન સંસ્થા ખેલવી હાય કે અમર નામના મેળવવા માટે ગુરૂ મિંદરા બધાવવાં હાય, કાઇ નવિન ભકત ભકતાણી બનાવવાં હોય કે ખાળ શિષ્યા શાધવા હાય, તા આ દિવસેામાં એ બધું આસાનીથી ખની શકે છે. જ્યારે પુરૂષો માટે તે ઘણાયેને પર્યુષણ પર્વ ખાજા રૂપ અની જાય છે. ઘરમાં અનેકને સંતાપવાની ફીકર થાય છે. બીજી બાજુ મહારાજની શરમમાં તણાઇ ફુલ નહિ તે ફુલની પાંખડી પણ કઇક આપવાની ન છૂટકે ફરજ પડે છે. તેમજ ઈજ્જત અનુસાર ટીપ ટપેારામાં પણ કઇક આપવું પડે છે. આવા એકારીના સમયમાં પુરૂષને આ ખાતા ખૂબ મૂંઝવે છે. અને ગમે તે રીતે તમાચે મારી મેહુ લાલ રાખે છે. કાઇ દિવસ મન્દિર અને ઉપાશ્રયમાં પગ નહિ દેનાર આ દિવસેામાં ભકત બની જાય છે. લિયુગમાં પર્યુષણ પર્વીનું આ જાતનું મહાત્મય છે. પણ આ વસ્તુ અનિચ્છનીય છે. એ મહા પર્યંના દિવસે રાગદ્વેષ વધારવા માટે નહિ. પણ ઘટાડવા માટે નિયત કર્યાં છે. જીવનના છેલ્લા વર્ષમાં કાછનીચે જોડે કાઈ જાતના વૈર વિરાધ થયેા હાય કાઈ પણ જાતનાં પાપે સેવ્યાં હેાય તે હેના હાર્દિક પશ્ચાતાપ કરવાને માટે એ દિવસેા પવિત્ર ગણવામાં આવ્યાં છે, સહુધમી વાત્સલ્ય ' અને સમાજોન્નતિના રાહુ વિચારવાના એ સાનેરી દિવસ છે, એકાદ વરઘેાડા, એ ચાર સુ'દર ખેડાના સૂર' સાંભળવા, ચાર છ નાકારશી કરવી કે મહારજના મુખેથી કલ્પસૂત્રનું શ્રવણ કરવું એટલા માત્રથી આ પર્વની જવાબદારી પૂરી થતી નથી પણ
એ
સમાજની આંતરવેદના શાંત કરવા માટે કટિબદ્ધ થવાની જરૂર છે. સમાજનાં ખાસ અંગે મનાતાં સાધુ, સાધ્વી, શ્રાવક 'અને શ્રાવિકા એ ચાર અંગોમાં કયુ અંગ શિથિલ બની ગયું છે, કાં ઇંજેકશન મારવાની જરૂર છે, અને કયાં એપરેશન કરવાની આવશ્યકતા છે એ વિચારી તે માટે સ્પષ્ટ રા નક્કી કરવાની અનિવાર્ય ફરજ સમજવી ઘટે છે.
આંતરકલહની આગના ચોતરફ ભડકા અંળે છે. જાહેરજીવન લગભગ મૃતપ્રાય બની ગયુ છે. અને જીવન નિર્વાહના સાધનાને વિકલ પ્રમાણમાં અભાવ દ્રષ્ટિગોચર થઇ રહ્યા છે. વિચાર ભેદ અને જડતા જડબા વિકાસી રહી છે. આવી વિપરિત પરિસ્થિતિના સમાજને કપરા અનુભવ થઈ રહ્યો છે, આવી પરિસ્થિતિ એક ક્ષણ પણ વધુ ચાલવા દેવી એ નાશને નિમ ંત્રણ આપવા બરેખર છે. શું આ પમાં ઉપરાકત પરિસ્થિતિ ટાળવી અશકય છે? પોષહ, પ્રતિક્રમણ કે બાહુ ધામધૂમમાં રાચનારાં માટે તે મ્હારે શુ કહેવાનું જ નથી પરંતુ યુવક સમાજ માટે તે આ દિવસે કર્તવ્યના દિવસા ગણાવા જોઇએ. હેમણે આપસને વેર વિરાધ મિટાવી કન્ય પરાયણ મની સમાજેન્નતિનાં માર્ગમાં લાગી જવાની પ્રતિજ્ઞા કરવી જોઇએ. કાઈ પણ સમાજની ઉન્નતિ માપવાનું યંત્ર તે સમાજના યુવા જ છે. હેમાં જેટલી જાગૃતિ જણાય છે. તેટલેાજ તે સમાજ ઉન્નત મનાય છે. દુધના ઉભરાની માફક અમુક સમય જાગૃતિ બતાવી પછી કુંભકર્ણની નિદ્રામાં ધારવું હૅનુ નામ જાતિ ન ગણાય આપણા સમાજમાં યુવક શકિત વિજળીના ચમકારાની પેઠે અનેક વખતે ચમકી પાછી ઘેર અધકારમાં અદ્રશ્ય થઈ જાય છે એ ઠીક નથી. એ તે જ્યાં સુધી જુનવાણી સ્વરૂપ અસ્તિત્વમાં રહે ત્યાં સુધી ઘણું થવુંજ જોઇએ. આપણે સગઠન અને સહકારના ધારણ ઉપર રહી હૈને નાશ કયેજ છૂટકા છે. પ`ષણ મહાપૂમાં ને આ જાતની પ્રતિજ્ઞા લેવાય તા જ એ મહાપર્વની કિંમત ખરેખરી આંકી ગણાશે.
(અનુસંધાન પૃષ્ઠે પ થી ચાલુ)
અત્યારે જા. કાલે બરાબર આ સમયે આવજે.' ગૌતમે જવાબ આપ્યા.
*
*
#
પાત્ર
*
બીજે દિને ખાલા ઘરથી નીકળી ગૌતમની પાસે જઇ દુધનુ જમીનપર મુકી કહેવા લાગી, “ હુ પુનઃ આવી ગઇ છું.” હૃદ કાણુ ! ” ગીતમે સમાધિમાં જ ઉત્તર આપ્યા. “ તે સુન્દર ખાલા કે જે કાલે આવી હતી. ’ કાલે તે અસ્થિએથી ભરેલુ એક પિંજર આવ્યું જેના પર માંસ અને લોહી પણ હતુ. વાતા યં કરી રહ્યું હતું.
.........અને આજે......
“ આજે પણ અસ્થિઓનુ પિજર જ છે. હું સુખની તલાશ કરી રહ્યો છુ. જ્યારે પ્રાપ્ત થશે ત્યારે તને આવી મલીશ.
કહે છે કે નિર્વાણ પ્રાપ્તિની પછી ગાતમ સાથી પ્રથમ એ ખાલાને ઘેર ગયા. ખાલા સુકાઈને હાડિપંજર જેવી બની ગઇ હતી. ગાતમે તેના પ્રેમ જોઈઁ બધાથી પહેલી દીક્ષા તેને આપી પોતાની ભિક્ષુ બનાવી.