________________
પર્યુષણ અંક
Regd No. B. 3220
CY |
શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘનું મુખપત્ર.
તંત્રી : તારાચ'દ કોઠારી : :
પૂજવું–પૂજાવવું અને પૂજાવરાવવું.
ભકતા ભગવાનની પ્રતિમાઓ પૂજે છે. પ્રતિમાઓને પૂજાવાની કંઈ પડી નથી હોતી. “જિન પડિયા જિન સારિખી--જિન ભગવાનની પ્રતિમાને જિન ભગવાન જેવી જ લેખવી જોઇએ. પણ ભગવાને જેમ પૂજાવાની પરવા નથી રાખતા તેમ તેમની પ્રતિમાને પૂજાવાની વૃત્તિ નથી હાતી. આ બે વ વચ્ચે એક ત્રીજો વર્ગ પરાણે પ્રવેશ કરે છે અને તે ખીજાઓને પ્રતિમા પૂજાવરાવવાના આગ્રહ સેવે છે. કાઈ પણ વહેવારમાં જ્યારે ત્રીજા જણની દખલગીરી દાખલ થાય છે ત્યારે એકસૂરા સંગીતમાં ખસુરાપણ ભળે છે. ગાનાર અને વાજું વગાડનાર મળેલા હાય–પરસ્પરને સાથ આપતા હોય તે સંગીત સારી રીતે જામે પણ ત્રીજો તબલચી તે ઘડીએ ને પળે પોતાની બહાદુરી બતાવવા મથે તેા સારી યે સતિ ધૂળભેગી થઈ જાય.
મૂર્ત્તિપૂજાના વિષયમાં, પણ હમણા હમણામાં તબલચી જેવા એક ત્રીજો દરમ્યાનગીરી કરનારા વર્ગ ઉભો થયેા છે. શ્રદ્ધાળુઓ નિત્ય નિયમ મુજબ મૂર્ત્તિપૂજા કરે છે, મૂત્તિઓ નિવિકારપણે પૂર્જાય છે, પણ જાણે કે ત્રીજા પક્ષને મૂત્તિસ્માના મડળે મળીને પેાતાનું મુખત્યારનામું લખી આપ્યુ હાય તેમ આ ત્રીજો પક્ષ કહે છે કે : ‘ જેઓ પોતાને મૂર્તિપૂજક સ’પ્રદાયના માનતા હાય-મનાવતા હાય તેમની પાસે આપણે મૂત્તિઓ પૂજાવરાવી જ જોઇએ. ' મૂર્તિપૂજાના મેદાનમાં, ભકત અને ભગવાનની વચ્ચે, આ ત્રીજા વર્ષાંતે શા સારૂ ઉતરવું પડયું તે સમજવું કઠિન થઇ પડે છે.
પ્રતિમાના પૂજા પાતે ભલે પ્રતિમા પૂજે પ્રતિમા કઇ એમને કહેવા નથી જતી. પૂજતી વખતે પણ પૂજક, નહીં પૂજનાર પ્રત્યે દ્વેષ કે ધ નથી કરતા. મૂત્તિ`પૂજામાં માનનારા પણ હંમેશા મૂત્તિ`પૂજા કરે એમ નથી ખનતું. અવકાશ અને અનુકૂળતા મળતાં તેઓ પૂજા કરે છે. મૂર્તિપૂજા, વસ્તુતઃ એ વચ્ચેતેા કરાર છે. એ કરારમાં ત્રીજા જણને રજ જેટલુ પણ સ્થાન નથી.
કરણ
વાર્ષિક લવાજમ ૧-૮-૦ છુર્ક નકલ ૧ આના.
回
વર્ષ ૨ જી : અંક ૭ મા મગળવાર તા. ૨૦-૮-૩૫.
છતાં, જ્યારે પૂજ્ય અને પૂજક વચ્ચે પુજાવરાવનારા વર્ગ દાખલ થાય ત્યારે એટલું સમજી લેવું કે મદિરમાં દુકાનદારી જેવી વસ્તુના પ્રવેશ થઇ ચૂકયા છે. અથવા તા આ નવા વ, સમાજમાં કાઈ એક નવીન પ્રકારનાં કલેશખીજ વાવવાને તૈયાર બની ખેઠા છે.
શાંતિ અને સુલેહથી ચાલતા રાજતંત્રમાં, હજુરીયા, ઘણી વાર આવાં નકામાં કલેશ ઉભાં કરે છે. પ્રજા સુખશાંતિથી રહેતી હૈાય–કાયદેસર વતી હેાય એવે વખતે હજીરીયા રાજાનાં કાન ભંભેરે છે; કહે છે “અન્નદાતા, આપણા રાજમાં આ વાણીયા બહુ ફાટયા છે. એક પણ વાણીયા આપની સલામે નથી આવતા.” રાજાને જો કે એવી સલામની બહુ પરવા નથી હાતી. તા પણ પ્રજાને અમુક વર્ગો રાજ કલામે આવે તે હજુરીયાને પણ ક ંઇક બક્ષીસ મળે-હજુરીયાની દુકાનદારી ચાલે આવા ઈરાદાથી, આવી સ્વાર્થ વૃત્તિથી, ચીલે ચીલે ચાલ્યા તા રાજત ંત્રને, આ ખુશામતીયા ઉંધે માર્ગે ચડાવે છે. પરિણામે જો રાજતત્રી સાવચેત ન રહે તે ખેદીલી અને અરાજકતા ફેલાય.
જે વખતે શિચિલાચારીઓના હાથમાં શિ અને મૂર્ત્તિ એની મુખ્ય લગામ હતી તે વખતે પૂજવાની, પૂજાવાની અને સાથે સાથે પૂજાવરાવવાની પ્રવૃત્તિ ખૂબ જોસભેર ચાલી રહી હતી. દમદાટીથી-ધાકધમકીથી, એ લેાકા મૂત્તિઓ અને મદિને નામે અનાચાર તેમજ અવ્યવસ્થા ચલાવતા. આજે ઉભે થયેલા આ ત્રીજો વર્ગ જાણે કે એ જ ઇતિહાસની પુનરાવૃત્તિ કરી રહ્યો છે.
પરિણામ દેખીતું જ છે. પૂજારીએ અને પ્રતિમાઓના સીધા–નિષ્કંટક માર્ગીમાં અશાંતિ—અસંતોષના પે। દારૂગોળા ધરખાતે જાય છે. પ્રકાપની એક જ ચીગારી પડતાં, સારા યે મામલા સધસત્તાના કાબુ હાર ચાલ્યા જશે.