________________
મળી શકતાં નથી. એની પ્રાણ
તરત આ અદિત
પામી છે તને કતાં નથી.
લીધે
' :: તરુણ જૈન ::
(તંત્રી સ્થાનેથી : પાના ૫ થી ચાલુ) સુધારક-સમાજ એના ઉત્તરમાં સ્વભાવિક રીતે જ હા ભણે છે. રોગના નિદાનમાં સમ્મત થવા છતાં, ચિકિત્સાના વિષયમાં તરતજ બીજો પ્રશ્ન આવે છે: “જો તમને એમની સાથે ન બનતું અમે અમારે સ્વતંત્ર અભિપ્રાય ધરાવીએ છીએ. જે. મૂ. જૈન હોય તો સમાધાનીનો એક રસ્તો શોધવા જ જોઈએ એમ નથી સંધ, હીનાબળ થતો જાય છે. કારણ કે આજે એ ઘણું શ કુચિત લાગતું?” આને પણ હકારમાં જવાબ આવે છે. છેવટે સુધારકવર્ગને
બન્યો છે. વિવિધ પિલાદી ચોકઠાઓ વડે એ એટલે તે આચ્છાદિત કહેવામાં આવે છે: “તો પછી તમે પોતે જ વે. મૂ. જૈન સંધથી જૂદ ચેતરો જમાવીને કાં નથી બેસી જતા ?” એટલે કે આગળ
બન્યો છે કે એને, જીવવાને માટે જે શુક્વતંદુરસ્ત હવા-પાણી અને મૂર્તિને અંગે જે પાખંડ પ્રવર્તી રહ્યું છે તેમાંથી તમે સુધા
જોઈએ તે તેને મળી શકતાં નથી. આજે એ પ્રથા, રૂઢી અને રકા, કાં નથી ખસી જતા ? અનાચાર તેમજ પાખંડને માટે અબા- શાસ્ત્રની પંકતીઓને ગુલામ બન્યો છે. એની પ્રાણશકિત નાશ ધિત—અમરપટો મેળવી લેવાનો આ કેટલે અંદર પ્રપંચ છે પ્રતા- પામી છે. બીજા શબ્દોમાં એ જ વાત કહીએ તે સુધારાને લીધે રણાની પરંપરા કેવા વાંકાચુંકા વળ લે છે ?
નહીં પણ સ્થિતિચુસ્તતાને લીધે જ આજે સારે એ સમાજ સુધારકવર્ગ અને સ્થિતિચુસ્ત વર્ગ એવા બે વર્ગો જ અસ્તિત્વમાં ગુંગળાઈ રહ્યો છે. છે, અને ભોળા-ભદ્રિક સમાજ જેવી કેાઈ વરતુ જ માં પૃથ્વીના મૂર્તિપૂજાની સાથે જૈનત્વને અનિવાર્ય સંબંધ નથી. મુનિરાજો પડ ઉપર વિદ્યમાન નથી એમ માનવું એ પહેલી કોટીની આત્મ- મુર્તિ પૂજા નથી કરતા તેથી તેઓ મૂર્તિને વિષે અશ્રધાળુ છે એમ પ્રતારણા છે અને સુધારકવર્ગને વેચમાંથી ખસી જવાનું કહેવું એ ન કહી શકાય. મૂર્તિપૂજાથી જ જો શાસનની ઉન્નતિ થતી હોય તે બીજી પર–પ્રતારણા છે. દુનીયાનો કોઈ સુધારક એટલી સહેલાઈથી મૂર્તિપૂજકોનું એક મોટું સૈન્ય ખડું કરવું એ સામાન્ય વાત છે. ખસી જાય–પ્રતારણાનો ભંગ બની બેસે તે સમજવું કે એ સાચા
મૂર્તિ, મંદિર, શાસ્ત્રો એક ગૌણ વિષય છે. એને મુખ્ય પદે સ્થાપી, સુધારક જ નથી. એને તમે બળ-જબરીથી બહાર કાઢ-–એને બહિ
મુળ પ્રશ્નને બીજા પાટા ઉપર ઉતારી પાડવે એ શબ્દછલ છે. અમે . કાર કારે, એને શૂળી કે ફાંસીના લાકડે ચઢાવે તે પણ એ તે સમાજની, સંપ્રદાયની કે દેશની શુદ્ધિના જ મંત્ર જપતે, છેલા
ફરી એકવાર કહીએ છીએ કે મત્તિઓ, મંદિર, શાસ્ત્રોને નામે જે શ્વાસ લેવાને.
દુકાનદારી ચાલી રહી છે તે હવે વધુ વખત નભી શકે એમ નથી
એ દુકાનદારીના નાશમાં તમે ધર્મને નાશ જોતા હે તે તમારી - તમારી પાસે સંખ્યાનું જોઈએ તે કરતાં પણ વધુ બળ છે. સંખ્યાબળ ઉપર ગવિત બની તમે ભલભલા સુધારકને સામને
એ માન્યતા તમને મુબારક છે. દુકાનદારી મેલ છે, વિશુધ વસ્તુ ને કર્યો છે. તે પછી આજે જ આ વર્ગને રાજીખુશીથી અકકલ હુશી
વિકૃત બનાવનારું આવરણ છે. એ આવરણ જે ઘડીએ દૂર થશે થારીથી આળે ખસી જવાનું શા માટે કહે છે? કયાં ગયા તમારાં ન
તે જ ઘડીએ શુધ્ધ ધર્મ દીપી નીકળશે. પેલા બહિષ્કારના શસ્ત્રો? તમને મૂત્તિ, મંદિર, શામ, કે સાધુના
– કંચન-મકરાણું – નામે સ્વછંદાચારના અમરપટ્ટાઓ જોઈએ છે ને? સીધી રીતે નથી મેળવી શકાતા એટલે જ તમારે પ્રતારણાને આ વાંકે માર્ગ
રતલામમાં બનેલા એક સામાજીક કિસ્સામાં ખૂબ ચકચાર * સ્વીકારવું પડે છે ને?
જગાવી છે. અને વચમાં પેલા કૅન્ફરન્સના આગેવાનોને શા સારૂ સંડોવો કિચન નામના પારવાડ જેન યુવતીએ
કંચન નામની પરવાડ જૈન યુવતીએ પોતાના પિતા તેમજ છો? સુધારકૅ તરફ એમની સહાનુભૂતિ છે, સુધારકાને એમનું પીઠ- કુટુમ્બીઓથી વિરૂધ જઈને સ્વજ્ઞાતિના એક યુવાન સાથે લગ્ન બળ છે એમ તમે કહેવા માગે છે ને? અમે કહીએ છીએ કે કર્યું. પરિણામે હાહા થઈ. પિતા કે વૃધની સાથે કંચનના લગ્ન સુધારણુ જે સાચી દિશામાં હશે, સુધારકે ભલે દુર્બળ હોય પણ ૫-૧૦ હજાર રૂપિયા લઈ કરવા માંગતા હતા. એટલે તેમની એ પ્રમાણિક હશે તે કૅન્ફરન્સ તો શું પણ જેને “દીલ” જેવી વસ્તુ મુરાદ નષ્ટ થઈ. તેઓ શત્રુ બન્યા. રાજ્યને આ બીનાથી તેમણે વાકેફ છે–જે સહદય છે તેની સહાનુભૂતિ કે સહાય અમારા માટે બહુ કર્યા તે સત્તાવાળાઓએ કંચન તથા તેના પતિ શૈતાનમલને પિતાના દૂરને વિષય નથી. કેંન્ફરન્સના આગેવાન પાસે, એમનાં સ્થાન કબજામાં લીધા. લગ્ન કરાવનાર ગેરને પણ કેદ કરવામાં આવ્યાં. ખાલી કરાવવાની આ બાજી તો ન્હાના બાળકે પણ હવે તો કંચન પર અપાર સિતમ ગુજારવામાં આવ્યા. સમજતા થયા છે.
પુરોહીત અને શૈતાનમલ પર પોલીસે ૩૬૬ની કલમ અનુસાર , આ તો અમારે દબાતા દીલે પણ, જૈન ચર્ચાના લેખકની કેસ માં છે. કંચનને પિતાની તેમજ રાજયની નજર નીચે રાખએક–એ વાત સ્વીકારવી પડશે. પ્રતારણુનો અંશ બાદ કર્યા પછી
વામાં આવી છે, જ્યાં તે કોઈને મળી શકતી નથી તેમજ કોઇ સ્થળે એમાં જે કઈ તથ્ય જેવું લાગે છે તે બાબત અમારે તેની સાથે સહમત થવાનું રહે છે.
જઈ શકતી પણ નથી. (૧) છે. જૈન સમાજ નાબૂદ થવાના–અત્મનાશના માર્ગે ઘસ
રતલામની આખી જનતાએ આ લગ્નમાં પોતાની પૂરી સંમતિ ડાઈ રહ્યો છે અને
આપી છે. છતાં પણ આ લગ્ન સહામે રાજય વિરૂદ્ધ પડ્યું છે. (૨) મૂર્તિ, મંદિર, શાસ્ત્રોને અંગે અશ્રધ્ધાનાં વાદળ જામતા અત્યારે તે રતલામમાં કેઈ કુટુમ્બ સલામત નથી એમ ત્યાંના જાય છે.
વાતાવરણ પરથી જણાઈ આવે છે. ' આ પત્ર અમીચંદ ખેમચંદ શાહે એનેસ્ટી પ્રીન્ટરી. ૧૩૪–૧૪૨ ગુલાલવાડી, શ્રી નાથજી માળા, મુંબઈમાં છાપી શ્રીમુંબઈ જૈન યુવક
સંધ માટે ૨૬-૩૦ધનજી સ્ટ્રીટમાંથી પ્રગટ કર્યું છે.