________________
ર
શનિવાર તા. ૧–૬-૩૪ :~~~~
: : તરૂણ જૈન ::
તરૂણ જેન
છૂટા પાડા,
સામાજીક સુધારાનુ આપણું કા. સાવ હેલુ છે અને આ પા ચિવ શકિતઓને આમંત્ર્યા વિના શકય પણ છે. ન્હાનકડાં કાને પહાડ જહેવડાં મ્હોટાં કલ્પીને સ્વતિની વિડ ંબના નહિ કરીએ તા એની સીધ્ધિ સહજ છે. માત્ર બીજી કાઇ હેતુ સિધ્ધી વિના મજુરની પ્રમાણિકતાથી આપણે મથી રહેવુ જોઇયે.
એક તરફ પ્રમાણિકતા પૂર્વક પરિશ્રમ લેવાતા હોય, બીજી તર૪ એજ પક્ષની કાઇ નાળી પાંખ ખૂટલ નિવડે ત્હારે પરિણામ ધાર્યુ. આવતું નથી. આ માટે પક્ષની રચના બરાબર થવી જોઇએ, પક્ષની મહત્તા સ`ખ્યા બળથી નહિ પણ અડગતા અને તાલળતા પર મનાવી જોઇએ. સખ્યા આંગળીને વેઢેજ ભલે ગણાય પણ એ બધાં સિધ્ધાંત ભકતને સબળ હાવાં જોઇયે. લાગે કે એ ડગી પડશે એવાંને તત્કાળ દૂર કરી દેવાં જોઈયે.
વર્ષો પહેલાં આપણી મહાસભામાંથી લીબરલ્સને હાંકી કાઢવામાં આવ્યા, એમની રીતે એમનુ કાર્ય એ ભલે કરે પણ અમારી મધ્યમાં રહી, અમારામાં નિર્બળતા પ્રચારવાનું કાર્યાં અમે એમને નહિ કરવા દઇએ. એ એની પાછળનુ માનસ હતું.
લીબરલ્સ પણ સ્વરાજ માગે છે. પરદેશી સત્તાથી લીખરસ પણ અકળાય છે. આપણે ત્યાંના એક પક્ષ જહેને અમે જૈન લીખરસ કહીમે છીએ-તે પણ પરિવર્તન માગે છે અને ધાર્મિક જીમેથી અકળાય છે. પણ સ્વભાવે તે વને આ જૈન લીબરસ સૌને રાજી રાખવામાં, પેાતાનુ સ્થાન સાચવી રાખવામાં માનતા હાય છે. આપણા પેાલીટીકલ લીબરલ્સની માફક આ જૈન લીખરલ્સ એમને બન્ને પક્ષેા વચ્ચેની કડી તરીકે મનાવે છે અને પ્રસંગેાપાત અને પક્ષાને રમાડી જઇ હિં દુધીઆ પ્રવૃત્તિ ારિ રાખે છે,
ધાર્મિક કે સામાજીક વિપ્લવ સળગાટનાં ભિતરનાં કારણેા ગમે તે હાય પણ આજ લગીના ઈતિહાસમાં લિબરલ્સ ક્રાન્તિ કરી શક્યા હાય એવાં દ્રષ્ટાંતા અમારે હજુ જાણવાનાં બાકી છે. '‘છૂટછાટ વાદી' અને ક્રાંતિવાદી એ બન્ને શબ્દેાજ ભાવનાનાં જોજને જડ઼ેટલાં અંતર હમજાવી શકવાને સમ છે.
- લેાક શું કહેશે? સાથ નહિં આપે તે સ્થાન ગૂમાવીશુ. ઉશ્કેરાશે તે આણ્વીકાનાં નવાં સાધન શાધવાં પડશે'આ પ્રકારની સતત્ ચિંતા સેવતાં ભીરૂ માનવી ક્રાન્તિ નજ સર્જાવી શકે, ક્રાન્તિનાં સર્જન એનેજ સાધ્ય હશે કે જહેને સત્યને માગે ચાલતાં ઉશ્કેરાયલા લેાકમત ડગાવી ન શકે, ડગી ગમેલા સાથી છતાં જહે એકાકીને અણુનમ ઉભા રહે, સ્થાનની મહત્તાને જહે
તુચ્છ ગણે અને પેટ ભરવાની વાતપર સિધ્ધાંત ભાગ દેવાની લાલચને જહે હસી કહાડે, એનાં. મતબ્યાને પ્રચારતાં જહું ખીજા પ્રલાલનેાને અટ્ટહાસ્યથી અટકાવી મસ્ત અને એજ સમાજમાં વિપ્લવ પ્રેરી શકે કે આવકારી શકે.
આ પ્રકારનાં માનવાને અંગ્રેજી ભાષામાં Free lance છે. Free lance ને ગુજરાતી શબ્દ હજી શેાધાયા નથી ખંધનાના વળગાડ વિના, લેાકમતની પરવા વિના આ પ્રકારના માનવીએ એમને માર્ગ જગતના કલ્યાણની ક્રાઇક ભાવના લઇને, એ ભાવના પાછળ ફના થઈ જાય છે. માન હાની કે સ્થાનભ્રષ્ટતા એમને નમાવી નથી શકતા. એમના મા કાઇથી રૂધાતા નથી,
આવા હતા સ્વ. વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ, અનુયાયીનાં વૃંદ એણે નહિ જમાવ્યાં. એના શબ્દ ઝીલનારાએને એ શાસક બન્યા નહિ. કાઇ વાદના એ અંધભકત બન્યા નહિ અને એનાં કન્યેાથી એણે સૌને ચમકાવ્યા કર્યાં. પ્રતિષ્ઠાને ભાગે એણે અનેકવાર મહાત્માજીને પણ સત્ય કહેતાં આંચકા અનુભવ્યો નહિ. વડી ધારાસભાના પ્રમુખ પદને જોખમે એણે કમાન્ડર ઈન ચીફ ને તતડાવી કાઢો અને સર સાયમનને સભ્યતા શિખવાડી. પ્રશંસાને ફિટકાર એનાં પૂર્વગામી ચિંતન ન્હોતાં, કાર્યાં પછીનાં એ પરિણામ હતાં.
આ પ્રકારના Free lance |પણા સમાજમાં આજે નથી. અને એટલા પ્રમાણમાં પરિવર્તન થૈડાક સમય લેશે. અશક્ય નથી તે સમયની ચિંતા નથી એટલે આજે તે આપણે પરિવર્તનને યાગ્ય ભૂમિકા તૈયાર રાખીએ. એરણ પર હથેાડાના શ્રા ચાલુજ રહે તે કંઠે ધાતુ પણ પતળી બની જવાની છે. લેાક માનસ પર આપણે એજ રીતે છાપ ઉઠાવવા પ્રયત્ન કરવાના છે અને એક દિવસ એ પ્રયત્ન સફળ થશે, સાચા જૈન સિધ્ધાંતા બુધ્ધિપૂર્વક સ્વીકારાશે ત્હારે ભાજના અનર્થા પળેામાં વિલીન થશે.
પણ આ ત્હારેજ થઇ શકે કે વ્હારે આપણાં પક્ષમાં નિ - ળતા પ્રચારતા અને વિપ્લવ વાંચ્છુઓને માર્ગ ભૂલ્યા એકાંત વાદીઓ’ કહી ડહાપણ ડાળનારા જૈન લીબરલ્સને આપણે દૂર કરી દઇએ.
આપણે એમને સ્હમજી લેવા જોઇએ. પ્રતિષ્ઠા એમને સાચવવાની હાય ઍટલે નિર્દભ સત્યની ઉપાસના એ ન કરી શકે. સામાજીક સુધારાની એમની પ્રવૃત્તિ પાછળ 'એમને પેટના ખોડા પૂરવાના હાય છે એટલે લેાકમનની ઉપેક્ષા એ ન'કરી શકે. ઘણાના રાજીપામાં જ ધંધાદારી વિકાસ એમને માટે સુલભ નિવડે. અમે એમને સ્હેમજીએ છીએ. અને એને સારૂ અમે એમને દોષ દેતા નથી. એમની રીતે સામાજીક સુધારનું એમનું કાર્યં ભલે કરે પણ આપણાજ અંગભુત ગણાઇને આપણાં અંગ છેદન કરવાની સુગમતા આપણે એમને નહિ કરી દેવી જોઇએ. આપણા પક્ષમાંથી એમણે છૂટા થવુ જોઇએ આપણે એમને છૂટા કરી દેવા જોઈયે.
'સુધારીને વાંચવું.
મુખપૃષ્ટ ઉપર મુધવાર તા. ૧-૬-૩૫' છે ત્યુને બદલે શનિવાર તા. ૧–૬-૩૫ વાંચવુ' છેલ્લા પેજ ઉપર નગ્ન સત્યાના પાચમાં પેરાની ત્રીજી લાઈનમાં ‘શૈત્યવ`દન' છે હેને બદલે ‘ ચૈત્યવ’દન ' વાંચવું.