________________
મુંબઈ જેન યુવક સંઘ પત્રિકા
૩૦-૧ર-ર૦
} :
દેવદ્રવ્ય.
કારણે, વરઘડી કાઢવામાં કે બ્રાહ્મણ જમાડવામાં–આવી અનેક રીતે દેવદ્રવ્યને સતર્ ધૂમાડો થયા કરે છે ખરી રીતે આ પ્રશ્ન અખિલ ભારત વર્ષનો છે. કેઈપણ સમજી વિવેકી છે
પ્રજા પોતાના દ્રવ્યનો આવો વ્યય થવા દે જ નહિ. આજે * આપણે દેવદ્રવ્યના ઉપયોગ વિસ્તાર સંબંધમાં એક મર્યાદા સ્વીકારી કે અત્યાર સુધી એકઠું થયેલું દ્રવ્ય જે સંકે
હિંદુસ્થાનના સમસ્ત મંદિરની મીલ્કત અને આવક એકઠી
કરવામાં આવે છે તેમાંથી રાષ્ટ્રીય કેળવણીનો આખો પ્રશ્ન તથી એકઠું થયું છે તે પ્રમાણેજ વાપરવું. આનો અર્થ એમ તે ન જ કરાય કે તે દ્રવ્યમાંથી અત્યારે જે વ્યવહાર સમારંભ
ઉકેલી શકાય એટલું જ નહિ પણ અનેક સામાજિક ઉદ્ધારની
મહાભારત યોજનાઓ અમલમાં મુકી શકાય. તેથી એક ચાલ્યા કરે છે તે ચાલવા દેવો. તે તે હવે બની ન જ શકે.
વખત અખિલ ભારતવર્ષની પ્રજા સમક્ષ ઉઘોષણા કરવાનો ચાલુ વ્યવહાર સમારંભની અતિશયતા તો છોડવી જ જોઈએ. - એકત્રિત થયેલા દ્રવ્ય સંબંધે ભિન્ન ભિન્ન મંદિરને પરિગ્રહ
વખત આવશે કે “કાં તો દેવમંદિરની આવક દેશને શરણે
ધરે નહિ તે દેવમંદિરે બંધ કરે ' શ્રીનાથજીને લાખો મોહ છુટો જોઈએ. ખરી રીતે તે આણંદજી કલ્યાણજી " જેવી અનેક મંદિરનો વહીવટ ચલાવતી સંસ્થાને આવું દ્રવ્ય -
- રૂપિયાનો ભોગ ધરવામાં આવે છે, અનેક નિરૂઘસીને વિના શ્રમે ' સુપ્રત થવું જોઈએ. આ દ્રવ્યમાંથી પૂર્વકાળની કળાના અનુપમ
મિષ્ટાન્ન અને પકવાન મળે જાય છે અને એમ છતાં દેશનું
દારિદ્ય તે દિન પ્રતિદિન વધતું જ જાય છે. એજ શ્રીનાથજીને નમુનારૂપ અત્યારે જર્જરિત થયેલાં અનેક જૈન મંદિર તેમજ તીર્થસ્થાન સમરાવવા જોઈએ તથા સુવ્યવસ્થિત બનાવવા
ધરાતા ભાગદ્રવ્યનો વિવેકપુરઃસર વ્યય કરવામાં આવે તે : જોઇએ, તેમજ જે જે ગામમાં જિનમંદિરને સર્વથા અભાવ
દેશનું કેટલું દારિદ્ઘ ઓછું થાય. તેથી આ પ્રશ્ન મૂર્તિમંદિરના હોય ત્યાં ત્યાં સુન્દર છતાં સાદું જિનાલય બાંધી આપવું
પક્ષકાર દરેક વિચારકે અને અગ્રેસરે ઉપાડી લેવાની જરૂર છે. જોઈએ. આવી રીતે એકત્રિત થયેલા દ્રવ્યનો પૂર્વ સંકેતને
જૈન સમાજના સંબંધમાં આ પ્રશ્ન બે રીતે વિશેષ : બાધ ન આવે છતાં તે પડયું પણ ન રહે અથવા તો મૂર્તિપૂ
ધ્યાન ખેંચે તેમ છે. જે પ્રમાણે દેવદ્રવ્યનો અન્યથા ઉપયોગ જાની અતિશયતાને ન પશે તેવી એક યા અન્ય પ્રકારની કોઈ
જૈનોમાં શાસ્ત્રોથી અને પ્રથાથી નિષિદ્ધ છે તેવો સખ્ત નિષેધ પણું પેજના વિચારી શકાય.
અન્યત્ર શ્રવણુગોચર થતો નથી. તેથી પ્રસ્તુત નિષેધની વાડ - જે ઉપર જણાવ્યા મુજબ પુનર્ધટના સ્વીકારવામાં
તેડવાનું કામ જૈન સમાજને જરા વધારે કઠણ પડે તેમ છે. આવે તો જિનમંદિરની જનસમાજમાં કેટલી બધી પ્રતિષ્ઠા
બીજી બાજુએ મૂર્તિના સ્વરૂપને બાધક બને તેવી રીતે જૈનોજ વધે? જેવી રીતે જિનાલય સર્વ કોઈને માટે ખુલ્લું હોય છે
પિતાની દેવમૂર્તિને શણગારવા પાછળ ખૂબ ધન ખચે છે.
વળી આરંભ-સમારંભમાં રહેલ હિંસાદેવનું મંદિર વ્યવહાર તેવી જ રીતે પ્રસ્તુત દેવવ્ય જનસમાજની કોઈ પણ આવ
કે ધાર્મિક ઉત્સવના પ્રસંગે જેનો ઘડિકમાં ભુલી જાય છે. શ્યકતાને પહોંચી વળવાને તૈયાર જ હોય. દુષ્કાળ હેય. મહા
આ પ્રમાણે જિનમૂર્તિને સ્વરૂપ પ્રાપ્તિ અને મંદિર વ્યવહારમાં મારી હાય, અજ્ઞાનનિવારણનું કાર્ય હોય કે દલિતોદ્ધારનું
આરંભ-સમાર ભનું બને તેટલું વિરમણ પ્રત્યેક વિવેકપરાકાર્ય હાય-કઈ પણ જનસેવાના કે પ્રાણી રક્ષાના કાર્યમાં
યણ જૈન ધર્મ રૂપે પ્રાપ્ત થાય છે. - જિનમંદિર પોતાનો હાથ લંબાવી શકે. પછી જિનમંદિર અનેક પ્રકારની વહેમોને પોષનારી, અંધશ્રદ્ધા ફેલાવનારી કે
એટલી લાંબી ચર્ચાના પરિણામે જે દેવદ્રવ્યનો ઉપયોગઅન્ય સાર્વજનિક કાર્યોની પ્રગતિનો રોધ કરનારી સંસ્થા મટી | વિસ્તાર સ્વીકારાગ્ય લાગતો હોય તે તે સ્વીકાર શી રીતે
તિબંદિરના દ્યોષા ધરા સિચન અને રાધા , કરાવવો તે પ્રશ્ન ઉપસ્થિત થાય છે. આ વિષયમાં ખાલી રક ઉભય મળીને બજાવી શકે. જેવી રીતે અવ્યવસ્થિત રીતે | વતિ કર્યો કરી પણ ફેરફાર નિપજી શકે તેમ છેજ
૧ અને પ્રવાસે ટાઈ પર એકત્રિત ખાતે. ઉપ. જેમણે આજે યુગપરિવર્તનનું બીડું ઝડપ્યું છે તે યુવકે એ યોગી' અને નિયત માગે તે જળસંગ્રહને વહેતો કરવામાં આવે | આ હલચલ જસભર ઉપાડી
તે વાય ને ! આ હીલચાલ જેસભેર ઉપાડી લેવાની જરૂર છે. સ્થળ તેવી રીતે જિનમંદિર ભિન્ન ભિન્ન માગેથી આવતાં દ્રવ્યઝરણા
સ્થળના યુવક સંઘોએ નીચે પ્રમાણે અથવા તે નીચેના * એને એકત્રિત કરીને જનહિતના નિયત માગે વહાવી શકે.
અર્થનો ઠરાવ પસાર કરવો જોઈએ. આ પ્રકારની જિનમંદિરની પુનર્ધટનામાં જૈન ધર્મનો પણ | દેવદ્રવ્યને ઉપગ શી રીતે કરી શકાય તે વિષે ઉત્કર્ષ રહેલો છે. જે ધર્મના મંદિરનો વ્યવહાર આવી વિશાળ | અત્યાર સુધી જે સંકેત સ્વીકારવામાં આવ્યું છે તેમાં વર્તમાન . ભાવના ઉપર રચવામાં આવે તે ધર્મની અસાધારણ વિશાળતા છે. કાળની જરૂરિયાતો વિચારતાં જૈન ધર્મ તેમજ મંદિરની સંજાણ્યે અજાણે સૌ કોઈને આકર્ષ્યા વિના રહે નહિ. જૈન ધર્મનું સ્થાના અસ્તિત્વ ખાતર તાત્કાલીક ફેરફાર કરવાની જરૂર સર્વ મંગળોનું માંગલ્ય છે, અને સર્વ કલ્યાણનું કારણ છે. ઉભી થઈ છે એમ અમને લાગે છે અને મંદિર અને મૂર્તિને અને તેથી સર્વ ધર્મોમાં પ્રધાન છે એવું જૈન ધર્મનું પ્રભુત્વ લગતે ખર્ચ બને તેટલે ઘટાડીને જનકલ્યાણના કોઈ પણ આવી પુનર્ધટનાથી સમસ્ત જનતાને સમાન્ય બને
કાર્યમાં તે દ્રવ્ય ખરચી શકાય એવી અમે માન્યતા ધરાવીએ આ દેવદ્રવ્યને અને માત્ર જૈન સમાજને જ લાગુ | છીએ.” પડે છે તેમ નથી. અન્ય. સંપ્રદાય કે ધર્મના મંદિરોમાં થતી આ પ્રમાણે હીલચાલ શરૂ કર્યા બાદ જેની જેની જે આવકની પણ એક સરખીજ દશા થાય છે. શ્રીનાથજી જાઓ. | જે ગામ થી શહેરના સંધામાં લાગવગ હોય તેણે તેણે તે તે કે જગન્નાથપુરીમાં જાઓ. વૈષ્ણની હવેલીઓ જુઓ કે | ગામ યા શહેરના સંઘમાં પોતાની લાગવગ તેમજ શકિતને દક્ષિણ હિંદુસ્થાનમાં લાખો રૂપિયાની આવકવાળા મંદિરોમાં | ઉપયોગ કરીને ઉપર જણાવ્યા મુજબ ફેરફારને સ્વીકાર કરાથતાં દ્રવ્યવ્યયનો વિચાર કરો. ભોગના નામે કે શણગારના વવો અને આ દિશાએ બધું કાર્ય બને તેટલી સમજાવટથી
શી રીતે
પણ ફેરફાર છે. આ વિધિ
માગે તે જ
આ એકત્રિત ૧ રીતે વાત કરે
વહેતો કરવામાં ઉ૫- જેમણે આજે
જરૂર
છે. સ્થળ
તેવી રીતે
|
યુવક સૌએ નીચે
આ પ્રકારની જિનમંદિરતીના નિયત માગે વહાવી