Prabuddha Jivan - Tarun Jain 1937 01 Year 03 Ank 11 to 12

SR No.: 525842
Original Sutra Author: N/A
Author: Chandrakant Sutaria
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1937
Total Pages: 16
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 2 MB

Page 13

:: તરુણ જેન
એન્ડ્રુ કાર્નેગીની દ્રવ્ય વ્યવસ્થા.
લેખક:- ઝવેરી મુળચંદ આશારામ વૈરાટી. આપષ્ણા સમાજમાં જેટલો દાન મહિમા ગવાય છે તેટલે બીજે સ્થળે ભાગ્યેજ જેવારો. પરંતુ તે દાનનો પ્રવા માટે ભાગે નવાં નવાં મંદિર, સંપે કાઢવામાં, ઉજમણા કરવામાં અને માધુ એને પેાવા તરફ જ વેલો છે. માનવ સમાજના માર્મિક ક્રિતો સમાજને ઉપાગી નૂતન શ્રાધા તરફ એ દાનને જરાયે ઉપગ થયેલ નથી. પાકાત રામાં ધનપતિ જેમ લક્ષ્મી ઉપાર્જન કરી નણે છે હમ તેને સમાજના કયામ જી રીતે ઉપાય કરવે એ પણુ સારી રીતે સમજે છે. એન્કાનેગીનું જીવન એ એક એવા કુબેરભંડારીનું જીવન છે કે જેવો જુદે જુદે સ્થળે મળીને પોતાના જીનમાં અબજ ઉપરાંત રૂપીયાની સખાવત કરી છે, આવી સખીથત આપણે જ પહેલાં થ૪ ગયેલા તીર્થકરના વાર્ષિક દાનમાં માનીએ છીએ; પશુ મા તા થીસમી સદીને દાનેશ્વરી છે. તેના જીવનમાંથી આપણા ધનપતિએટ ધ માર્ગ દર્શન કરે એ હેતુથી શ્રી મૂળચંદભાઇએ આ લેખ લખ્યું છે, અમે વાંચીને ભલામણું કરીએ છીએ તો તેમા આ લેખને વાંચે, વિચાર અને મનન કરે. . . . . .તંત્રી
જેન કમ દાનપ્રધાન ધર્મ હોવા છતાં, જૈનધર્મને માનનાર જુના કારખાનાને ખરીદી, તેના શરાના ભાવે ચઢાવી, નિર્દોષ ભીમ તેના જીવનમાંથી, દોનના ઝરશ્નાં સૂકાતાં ભય છે, તેવા પ્રસંગે ખરીદદારેને ફસાવતા હતા. એટલે તેણે પોતાના કારખાનાના શેર કનૈ” ગીનું જીવન જેન બીમતિને રષ્ટ્રા આપનારું નિવડે મે દૃષ્ટિએ ઉપર કઈ પડ્યું જતને ન લેવાની ના પાડી ! તેના ખરીદ્ગાર આ લેખ લખું છું.
મી. માગીન’ તે શિરાની જે કિંમત માપવાની ઈચ્છા મૂાવી હતી; મૃત્યુ ક્યારે મારે તેની ખબર નદિ દેવા છતાં; જેએ દૂધે- તે હિસાથે કાર્નેગીને દશ કરોડ ડોલર વેચાણુની કિંમતના વધારે પાર્જન કરવાની ગડમથલમાં જ જીંદગીની છેલ્લી ક્ષણા પૂરી કરે ઉપજતા હતા, પણ તેણે તે જોવાની ના પાડી ! આમ કરવાની કમાણી છે અને જેમની પાસે પોતાના કુટુંબના નિર્વાદ્ધ માટે જોઈએ તે માપતા ધીકતા ધંધાઓ અને કાર ખાનાની કિંમતના વધારે ઉપજતાં કરતાં ધણું વધારે દ્રય દેવા છતાં, જે એથી વધારેં દ્રશ્ય પેદા દશ કર ડાગરને ત્યાગુ કરી તેણે પેદા કરેલા દ્રવ્યો લેપચેગી કરવામાં પ્રસ્ય કરે છે, અને જેમની પાસે ખર્ચવા માટે સંપાયેલા કામમાં કેવી રીતે ૬પાર કરવા તે તરફ તેરે પેતાની બધી
ઢના લાખે રૂપીયા દાવા છતાં જે તે ઉપાય કરતા નથી શકિતશ્માને વહેવા દીધી ! તેવા મનુને *#"=ીની દ્રશ્ય વ્યવસ્થા'વા ગ્યા ખ ક મા સાથી પહેલું મજુરોને દાનદર્શન કરાવશે. એમ સમજી ન લેખ લખવા પ્રેરાયો છું છે. સે.
ને આમ કરતાં સૌથી પહેલું દાન તેણે પોતાના કારખાનાના ૧૮પના નવેમ્બર માસની ૧પમી તારીખે ‘ટલેન્ડના કમાન* મજુરી; જેને પેતાના ધંધાના સાક્ષમાં મારા દિ શહેરમાં ગરીબ પણું પ્રમાણુિક વણુ રંબમાં જન્મેલે એન્ડ્રુ કાપ્યા હતા તેમના હિતાર્થે સને ૧૯ની તા. ૧૮ મી માર્ચ કાર્ન ગી’ ગરીબમાંથી શ્રીમંત કેવી રીતે થયે અથવા સામાન્ય
‘પાંચ ઢ વ્યાજના ચાહીશ લાખ ડોલરના ભાડ’ તે અપર, સ્થિતિમાંથી કાઢયાધિપતિ કેમ બન્ય; તે બતાવવાને સમાવવાને કર્યા અને જણાપુ” કે જે મહું અકસ્માતના ભાગ થયા ઢાક આ લેખને હેતુ નથી. પરંતુ તેણે પેદા કરેઢા દૂષ્પની કેવી રુ
તેમના કુટુંબના સંકટ નિવારણ અ' અને વૃદ્ધાવસ્થાના અગે જેમને વસ્થા કરી, કોઠાની કમાણી માપતા ધીકતા ધંધામાંથી તે કેવી મદદની જરૂર હોય તેને મદદ કરવામાં મા મંડના ઉપગ કરશે. જે રીતે નિવૃત્ત થયા અને વૃદ્ધાવસ્થાના પાછલા ૧૯ વર્ષે તેણે પેદા
ઍ સિવાય એણે જાહેર કર્યું કે મારે માટે મેં જે લાઇબ્રેરીમા
થધાવી આપી છે તેના નિભાવ થે' તેણે બીજા રા લાંખ ઢાલમિ દ્રા કેવી સુકાવસ્થિત રીતે પ્રજાના ચરણે ધર્મ” તે જ સમન- ના બેન્ડ અર્પણ કર્યા. આમ તે પોતાના મજુરાના દ્રિતા થવાને શમાં લેખને હેતુ છે.
સૌથી પહેલી સખાવત પચાસ લાખ ડોલરની કરી. મા “નૂકાનેગી ધીકતા ધંધાઓને ત્યાગ:
રહી ક’થી તેમના મનુને જે જે લાભ થયા તે માટે મજુ કાનગી ‘ગીરખેલ એ ક્ય’ નામનું પુરતા લખ્યું ત્યાર
તરથી અપાયેલા માનપત્રમાં મા લખે છે કે: “જે પરેડમાં 'પછી દ્રજોપાર્જનની ઉપાધિમાંથી નિવૃત્ત થા, એ પુરતમાં પ્રતિ- મજુરનું ભાવિ 'ધકારમય અને નિરાશર્ય જગ્યાતું હતું ત્યાં પાદન કરેલા સિદ્ધાંત અનુસાર ઐસે પોતાનું જીવન બનાવવા માં ફકની મદદથી ઉગ નાબુદ થયાના અને આસ્થા તથા મામ" નિશ્ચય કર્યો. ઈ. સ. ૧૯૯૧ માં જ્યારે કાર્નેગી ૫ પૈસા પેદા કરે- નગૃત થયાના અમને અંગત મનુભા થયા છે'' વિશેષમાં તેઓ વાનું કે કરી, પેદા કરેલા દ્રશ્યની સમાજ હિતા" કહાપથુ ભરેલી જગ્યા છે કેઃ મજુરોના હિતાર્થે થયેલા અનેકવિધ પ્રયત્નોમાં
ગણી કરવાનો નિશ્ચય કરે છે તે વખતે તેની વા!િ આવકનો “એ કાનગી રીદી f” પ્રથમ નંબર માને છે, મામ કાર્નેગીની આકડો ચાર કરોડ ડોલરના થતા તે; અને એણે રચેલી પેજના પ્રથમ સુખાવત તરા માતુ આભારની લાગણી પ્રદશિત કરે છે. અનુસાર તેણે પોતાના ધંધા-ની ખીલવણીનું કામ ચાલુ રાખ્યું હોત મા માનપત્ર લીધા બાદ તે યુરોપની મુસાફરીએ ગન અને થતા તે માવતા વર્ષમાં તેની કમાણી સાત કરેંડ કેસરની કાત; એમ વખત પછી તે યુ મળે ત્યારે સ્ટીમર ઉપર તેને લેવા કાનગી માનતે હતે. કારણુ એના કારખાનામે ખરીદી લેનાર તુના ભાગીદારેસ અને બીજાઓને જોઇ તે બેલી. જા કે“મેં ‘યુનાઇટેડ સ્ટસ સીલ પેરેશન’ કંપનીએ એ વર્ષમાં છ કેડ ભાગીદાર માગ્યા છે પરંતુ મેં મિત્રે ગુમાગ્યા નથી', "પાલન ન કર્યો હતે. કાર્નેગી જાણ્યું હતું કે ટારીયાએ
(વધુ માટે જુએ પાછળ પાન)