________________
મુંબઈ જન યુવક સંઘ પત્રિકા. સેમવાર તા ૨૬-૧-૩૧ કાલેલકર જેવાની શુષ્ક અને સરળ ૮મમાં નિરૂપણ થાય સામાજીક અભ્યાસ.
તે સમૃદ્ધ-માનસને અસરકારેક જરૂર નિકડે, પરંતુ મા સૂચના અમલમાં મુકાય તે અગાઉ આપણે લેખ કૅની મેના તૈયાર કરવી જોઇએ. જૈન સમાજની દોલતને સાદ્વિત્ય વિષયક
અભ્યાસક : હેમચંદ્ર લધુભાઇ દોશી, જામનગરવાળા, સંશાધન ક્રાય ન રસિકોને અને તવેતાન માં રસ લેનાર વિવાએિને લાભ મળે તોજ એવા સિનિની કંઈ લગ્ન અને દંપતિ જીવન. શકતા પરી. અભ્યાસક્રમ
લગ્ન એટલે અન્યોન્ય સ્ત્રી પુરૂષના વિશિષ્ટ માપણે હિંદના વિશ્વ વિદ્યાલય માં જન * ચેર ' કે
તનું એકીકરણ. માગધી ભાષાને ગાભ્યાસ મ દાખલ કરાવી શકયા છીએ પરંતુ તેનું ફળ તપાસવાના રક્ષપણે પરવા નથી અને પરવા
લગ્ન પૂર્વના દેશોમાં (ખાસ કરીને હિંદમાં) એક હોય છે તેમાં પણ્ કેટલી શિથિલતા ! કેજના વિદ્યાર્થીને ધાર્મિક આસ્થક અને પુર્વ પ્રસંગ હૈ ખાય છે. એ એક એને અમાપ ભાત કે અભ્યાસક્રમ અને પાર્ટવ પુસ્તકાની સંસ્કાર છે, અને માટે સંસ્કૃતમાં પશ્ચિમ્ શબદ ૫Fરીર ટીક્કાએ ભાજતે શું મુશ્કેલીઓ પડે છે તે જાણવા વાય છે. આપણી સગ્ન પ્રથા દળ દ્ ભૂત છે, રથા થેલી તે માપણે કેદી પૈ8ીષ કરી છે કે જયાં સુધી પિણે શ્યવસ્થિત સમજાણુYક હશે પરંતુ અત્યારે એ લગ્ન પ્રયા પણૂા ખરો કમિટિઓ નીમી ૫ પટ્ટા ક કાચની અને વિભાગની પુરી એ શે- મૂળ અધીપર-મૃર્થ વગરની થઈ ગઈ છે, લગ્ન એ તપાસણી પ્રસ'ગે પાત કરીશું નદ્રિ ત્યાં સુધી તે ધનધના સે કે સદો નથી એ ખાત્રીથી માનજો. લગ્ન માં ઉછવને સારાં ફી મા પુછે નક્ક પામી શાશે. આ ઉપરાંત મા પણ વિકાસ, સુખ અને સમવડત પ્રમ સમાપે છે, આથી મહુઘણીખરી કેળવણીની સંસ્થાઓમાં ધાર્મિક શિયાળુ પરત્વે વની દીક્ષાને અપ્રૂસમજ, અજ્ઞાન અને ટી શરમથી જેમ જે અભ્યાસક્રમ રાખવામાં ગાવે છે તેમાં ટીકા કરવા માટે તેમ ચાલવા રવી તે ખરે ખર પૈદજનક, દુઃખ૬ મને દીલ - ધણું વિશાળ ક્ષેત્ર છે. પાશ્ચાળાએ, જન કુમાર મંદીરે ગારીભરેલું છે, રાને છાત્રાલયેમાં ઉપવૈકૃત મુશ્કેલીએ સિવાય અનેક મુશ્કે
તને ગંભીરતા લગ્ન કરતી વખતે સમન્નય તે લીએ નજરે પડે છે. નવયુગની ભાવના ધામિ કે રિંક્ષણુના લગ્ન સફળ થાય. લગ્ન વખતે દંપત સંવનના સિંચનથી કંઇક જન જાતિ વિકાસવા ઈચ્છે છે તેટલું જ હેતુ સમજ ૫ તે ઘણી ગેમ મનાયાસે દૂર થાય. -નક્રિ' પરંતુ વિઘાથનું માનસ, વિશાળ દ્રબિંદુ અને હું વિચાર અને સા જાની, દૂિ મન અને હૃદયભૂળનું એક ઘણુતા કેમ કેળવી શકે તે પ્રતિ લક્ષ ખે ચે છે, આ પ્રસંગે કરી સમજપૂર્વક નિષક કપ પછીજ પામિક્સ કરવું. ગયા એટલી નોંધ લેવી જરૂરી છે કે મઢાવીર જૈન વિદ્યાલય માનિજ પાણિગ્રહૂણ થાય છે તે મુખfષની પરાકાષ્ઠા છે. તરે ભાષણુ તેમજ લે ખણુ મણીની એજના પડકામાં સુખવિધિ રેકને સમજાવ, હૈતી ગંભીરતા, રહસે દરેંકને આવી છે. તે અન્ય સંસ્થા એ માટે કર્થન રૂપ છે, અન્ય ગળે ઉતારે. પતિ-પત્નિ એક બીજાને લગ્ન પહેલાં સમજતો સામાં પાપણુ તથા જ્ઞાનમાં ખાસ રસ લેનાર હોય છે તે દેવા જોઇએ અને તેજ -99તની મત્તા અને સફળતા જર્મન વિચારજ છે. જર્મનીએ માખા યુરોપમાં હત્યાનના સિંધ થશે, કજોડાં તે નાબુદ્દ થશે. વિશ્વમાં ઈન લીધા છે એમ કહીએ તે શું ખૂટું નથી, કે દુઃખદ અને અનિચ્છનીય છે કે દિન્દ્રતા કેટલાક પુત્રપરંતુ ખાશયજનક બાબત એ છે કે માપતુ ગાભ્યાસને પુત્રીએ મા, બાપ અથવા વાલીની ભૂકથી લગ્ન કે પતિ જૈન ધર્મનું ઉદ્ ભવ સ્થાન મુઝો એ સંસ્કૃતિ સમજવા પરદેશ જીવન કે પતિ પત્નિ શું તે સમજયા સિવાય પારમાંથી જય મણુ કરવું પડે છે. આપણા સાધુ સમુદાયને એ કંઇ છું બંડ પાછા નથ છે. પરમાતમા ! જિંદના પુત્ર-પુત્રી એને ગમે મદે' નથી. સમાચાર્ય શ્રી ધર્મ હિન્દુ યુરીએ આ વિષય માં છg૯મમાંથી ભૂચાવે. માતા પીતા તથા વાલીને ,૨ કેટકંઈક એકાચ દેજી પાશ્ચાત્ય વિાતને માપણા સારામાં લાક પ્રસ ગેમાં આ કમાનિક રીતે એરક્ષમ થઈ પડે છે.
- વડિક્સ માબાપ યુવાન પુત્ર-પુત્રીની ધગે જાગ્યેજ જોઈ રસ લેતા કર્યા છે તે માટે માપણી જન જનતા તેમની શકે છે. સુરન એ જીવન સરળ બનાવવા માટે છે; નક્રિકે બેજણી છે,
૨૫ અને ખગવડ ભરેન્ન’. લગ્નને હેતુ મનુખને કમલેગી લેખક અર્થ છે કે માપનું ચાર્મના મૂલ્પા બનાવવાનો છે. લગ્નને હતું કવનને રસીક પૂનાવવાનો છે.
લગ્નના હેતુ પ્રત પતિ મનાય છે, હતુ તરિકે એ વાન મારી સમાજ માગળ ફરતાં પુસ્તકાલ થા મને વાંચનાલ છે ર પર પતિ ધામ તરીકે કરવી અને સ્મૃષ્ટિ છે એ ખરૂ ૫ જેવી ભેજનાએ મૂકી સાદ્રિત વિકાસ વિશેનાં તેમનાં મને કીડા ઉષતિ કરી તેતે ફરક સમજાય તે લગ્ન પાલવી રશે પૂછ્યું કરે. આપણું ષ મ પન્ફરન્સ ફકત દરાવે જ ન ફ્રીયા મટી માનવી થાય. માત્ર પ્રજોપતિ પુરતોજ પતિ કરતાં પ્રશ્ન સત્યવાળું કા, ખાસ કરી સાહિત્ય વિષયે કરવું પત્નિને શારિરીક સંબકે હાય (8) તે જગત કે દાચ અગર્ણય
ચાય. પરંતુ આવી સ્થિતિ છ કપનાના જમતમાંજ રમે છે.
વિ દીન કહાંસે ? સમજણુ પૂર્વક, ૫૫ પૈગ્ય વિચારે છેવટ હું ઈચ્છું છું કે તે ઉજવળ ભાવિને પ્રત્યક્ષ નિર
કર્યા પછીજ થતી ગપતિ *છેએર-અદ્રિતીય દ્રશે, તેવા ખેવા હું ભાગ્યશાળ@ થાઉં !
પ્રજોત્પતિથી માય ફાંગલી, સી, સરકૃત પ્રજનને બજે