________________
૯૦ : બુદ્ધિપ્રકાશ છે. ગરીબોને પરસેવે ઉતારી પેદા કરેલ નાનકડી આમજનતા પર ચાલી રહેલ લૂંટ અને અત્યાચારના બચતને ગૂંટવી લેવામાં આવે છે. વહેમી, નિર્દોષ આપણે મૂગે મોઢે સાક્ષી બની રહ્યા છીએ. અને અભણ એ ગરીબ તેમ જ મધ્યમ વર્ગ આ તાજેતરમાં મુંબઈમાં યોજાયેલ એક હરીફાઈના લૂંટફાટના આજે ભારે ભોગ બન્યા છે. કારકુન, ઇનામની વહેંચણીના સમારંભના પ્રમુખસ્થાને કારીગરો, ખેડૂતો, વેપારીઓ, ગુમાસ્તાઓ, બહેને, મુંબઈ અગ્રગણ્ય નેતાને બિરાજમાન કરવામાં વિદ્યાથીઓ, શિક્ષક એમ અનેકને તેણે પોતાના આવ્યા હતા. તેમણે સીધી અને આડકતરી રીતે ઝપાટામાં ખેચેલા છે. ઘણા તે પિતાના કામકાજમાં આ હરીફાઈનાં ગુણગાન ગાયાં હતાં. તેમની અને ધ્યાન ન આપતાં પ્રવેશપત્ર ભરવાની ગડમથલમાં જ અન્ય પ્રજાકીય આગેવાનોની હાજરીમાં હરીફાઈના ઘણાખરા સમયને ભોગ આપે છે.
સંચાલકે જે નીડરતાથી પોતાની શક્તિની કળાને હરીફાઈઓએ અનેકનાં જીવનને દુઃખ, આપત્તિ સૌને પરિચય કરાવ્યો તેને એક નમૂને આપું? અને નિરાશામાં હડસેલી નાખ્યાં છે. પણ ચેકિવનારા “મોટી ઈનામે સામે વાંધો લેનારાઓ સમજતા પ્રસંગ બન્યું જાય છે. ઈનામની અપેક્ષાએ અનેક નથી કે એમ કરવાથી તે ઊલટા જનતાના પૈસા પ્રવેશપત્રો ભર્યા કરનારાઓ પોતાનું સર્વસ્વ અમારા ખિસ્સામાં જ રહી જશે. હરીફાઈમ લાખે. ગુમાવતાં મગજનું સમતોલપણું ગુમાવ્યાના, આપધાત લેકે રસ લેતાં હોય ને અમને લાખની આવક કર્યાના અને જીવનમાં જબર અચિકા અનુભવ્યાના થતી હોય તે અમારે પ્રામાણિકપણે જનતાને માટી અનેક કિસ્સાઓ દિનપ્રતિદિન બન્યું જાય છે. ઇનામો આપવી જોઈએ. ઈનામો મોટી આપીએ અનેક નાનાં મોટાં ગામોમાં હરીફ ઈ મંડળ
છીએ એનું કારણ કંઈ અમારી ઉદારતા નથી, કાઢવામાં આવે છે. એક એક જગ્યાએ રૂા. તેથી અમારી આવક વધી છે તે છે.” ૪ હજારનાં પ્રવેશપત્રો ભરી મોટાં ઈનામના હરીફાઈ અનિષ્ટ આજે એવી એકાવનારી છે નિશાન પર ચોટ લગાવવાના પ્રયત્ન થાય છે. પહેર્યું છે. અને તે પ્રજાને આર્થિક, શારીરિક અને ગામના અભણ અને ભણેલા ઘણાખરા આવા માનસિક અધઃપતનની એવી મૂંઝવનારી હદે ઘસડી મંડળમાં પોતાની બચત આપી હારના ચાલુ રહેલ છે કે તે જોતાં હું સરકારને આગ્રહપૂર્વ હિસ્સેદાર બન્યા કરે છે.
જણાવીશ કે આજે આ અનીતિને સામનો કરવાને | ગુજરાતમાં જ ફક્ત ત્રણ હરીફાઈન માલિકોએ સમય પાકી ગયો છે અને આપણે આ તમાશો જેથી દેટલા ચાર માસના ટૂંકા ગાળામાં સામાન્ય જનતા બેસી રહી શકીએ નહિ. પાસેથી ૧ કરોડ અને ૨૦ લાખ જેટલી રકમની અનેક સામાજિક કાર્યકરો અને સંસ્થાઓએ છડે ચોક લૂંટ કરી કીધી છે. આ હિસાબે અન્યત્ર આ અનિષ્ટને ડામવા અવિરત જહેમત આદરી છે. ચાલતી બીજી હરીફાઈઓની રકમો ગણતાં કેટલું ગુજરાત વિદ્યાસભાના પ્રખ્યાત સામયિક “બુદ્ધિપ્રકાશ' પ્રજાધન ઝડપથી ચુસાતું હશે તેને સહેજે ખ્યાલ અને શ્રી મહેન્દ્ર મેઘાણીના ‘મિલાપ' તરથી જે આવી શકે છે. આજે એ લૂંટ બેફામ ચાલી રહી છે. અદિલન ચાલી રહ્યું છે તે પ્રશંસનીય છે. ભારત
લાખોના ઈનામની જાહેરાત થાય છે અને સેવક સમાજ અને અન્ય સંસ્થાઓએ પણ આ તેથી અનેકગણી રકમનાં પ્રવેશપત્રો ભરાય છે. દિશામાં નોંધપાત્ર પ્રવૃત્તિઓ આદરી છે. પરંતુ આજે નારીભૂત, દંપતીયૂ, વસંતન્યૂડ વગેરે આકર્ષક વ્યાપક પ્રચાર માટે રજિદુ અખબાર એ મહત્વનું નામો આપી, શંગારી અને કામોત્તેજક ચિત્રોવાળી સાધન હેઈ અને અખબારોમાંનાં ઘણુંખરાં પાનાં ભરેલી જાહેરાતથી લેકને લલચાવવાના સફળ હરીફાઈના સકંજામાં લપેટાયેલ હોઈ તેઓ તે આ પેંતરા ગોઠવવામાં આવ્યા છે. આ બધું આપણે હરીફાઈના પ્રચારકના હાથા બનેલા છે. આવી જોઈએ છીએ ત્યારે એમ થાય છે કે આપણી મુશકેલી હોવા છતાં સામાજિક કાર્યકરોએ આ
Jain Education International
For Personal & Private Use Only
www.jainelibrary.org