________________
૩૨
પર્યુષણ પર્વનાં વ્યાખ્યાના
વધારે આંકી, તેને ચૂસતા નથી. બીજો માણસ પશુ તેવા જ સમભાવી છે, જે પેાતાના તામેના મજૂરાને પાતાનાં ફેફસાં જેવાં ગણી તેના કરતાં પેાતાને ચડિયાતા કે જુદો નથી ગણતા, તેમને તેમની મજૂરી આપતાં જરાણુ અન્યાય કે શાષણ નથી કરતા. ત્રીજો માણસ પેાતાના આશ્રિત નાકરાને જ પેાતાનું જીવન લેખી તેમનાથી અતડા કે જુદો નથી પડતા. પોતાને માટે એક, અને આશ્રિતાને માટે બીજું એવા ભેદ નથી રાખતા. એક ચણાની સરખી એ ફ્ાડ કરીને જ આશ્રિતા સાથે વ્હેંચણીનું તત્ત્વ રાખે છે. ચેાથેા માણસ ગમે તેટલેા ઉંચ વર્ષને મનાતા હોય છતાં એને અધા જ વ્યવહાર દલિતવર્ગ સાથે સમાન છે, એ દલિતવર્ગને દબાવી કામ નથી કાઢી લેતા, પણ તેને તેના કામના બદલામાં પુરતું આપે છે. આ ચારે માણસા કાઈ નાનીમેટી રકમ જાહેર કે ખાનગી અલાયદી કાઢી સખાવત નથી કરતા. તેથી ઉલટું ખીજા ચાર માણસા આવી સખાવતા કરનારા છે, દુનિયામાં દાની તરીકે જાણીતા છે. પણ એમના પોતાના ખેડૂતા, મારા, આશ્રિત અને દક્ષિતા સાથે એવા વ્યવહાર છે કે જેમાં તેઓ તેમની સાથેની લેવડદેવડમાં અને તેટલું સામાનું ચૂમે છે. આ અને ચિત્રા તમારી સામે હાય તા તમે સખાવત નહિ કરનાર પેલા ચાર માણુસેને ખરે। અમારિ ધર્મ પાળનાર કહેશેા કે પાબ્લા ચાર જણને ? દુનિયાના શબ્દો ઉપર ન્યાયનું ધારણ ધણીવાર નથી હાતું. દુનિયા સ્થૂળ હાય
છે. તાત્કાલિક મોટા કૃત્યથી તે અંજાઈ જાય છે, અને ઝટપટ અભિપ્રાય ઉચ્ચારી દે છે. એક સાથે જાહેરમાં અમુક સખાવત કરનાર માણસના દાનની રકમથી અંજાઈ માણુસા કહી દે કે એ તા ભારે ધાર્મિક છે. પણ ધાર્મિકતાનું ખરું અને છેલ્લું ધેારણ તા એના જીવનવ્યવહારમાં હેાય છે. એટલે જોવું જોઈએ કે એવી મેટી સખાવત કરનાર પૈસા કઈ રીતે એકઠા કરે છે, અને એને પેતાના સાથીઓ તેમજ પેાતાના તાબેદાર સાથે આર્થિક વ્હેચણીમાં
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
