________________
[ ૮ ]
જૈન દર્શન મીમાંસા
જૈનાચાર્યોએ ગૂજરાતી ભાષામાં જૈન ગ્રંથૈાના માટેા ફાળેા ભવિષ્યની પ્રજાને આપેલા છે. સિદ્ધરાજ-કુમારપાળના વખતમાં થયેલા શ્રી હેમચંદ્રાચાર્ય મહારાજના અષ્ટાધ્યાયીમાં જુની ગુજરાતીની ગાથા વિદ્યમાન છે. સ. ૧૩૫૦ માં થઈ ગયેલા વઢવાણના શ્રી મેરુતુ ંગાચાર્ય રચેલા પ્રબંધ ચિન્તામણિમાં તેમ જ વિક્રમ સંવતના ૧૪મા શતકમાં રત્નસિંહસૂરિના એક શિષ્યે લખેલા ઉપદેશમાળા નામના ગ્રંથમાં આપેલી છીપાની ભાષા ઉપરથી પ્રાચીન ગુજરાતી ભાષાના ઉત્પાદક તરીકેનુ ગૌરવ જૈનદર્શન ધરાવે છે. પદ્મ પુરાણમાં જૈનદર્શનનું પુરાતનપણું પુષ્ટ કરનારી એક એવી કથા છે કે એક વખત દેવ અને દાનવેાનુ યુદ્ધ ચાલી રહ્યું હતું; તેમાં અસુરાની જીત થવા લાગી, તે જોઈ દેવેાના રાજા ઈંદ્રે અસુરાના ગુરુ શુક્રાચાર્યની તપશ્ચર્યાં ભ્રષ્ટ કરવા તેની પાસે એક અપ્સરા મોકલી. તેને જોઇ શુક્રાચાર્ય માહ પામ્યા. એ અવસર જોઇ દેવતાના ગુરુ બૃહસ્પતિએ શુક્રાચાર્યની મતિ વધારે ભ્રષ્ટ કરવા તેને જૈન ધર્મના ઉપદેશ આપ્યા. જે કે પૌરાણિક કથાકારાએ તે જૈનદર્શન તરફ તિરસ્કાર બુદ્ધિ ઉત્પન્ન કરવા માટે આ પ્રયાસ કર્યાં હશે. પરંતુ તે ઉપરથી જૈન દર્શનની પ્રાચીનતા ીક પુરવાર થાય છે. યર્જુવેદમાં જૈનના દેવ સંબધી અનેક સ્થળે ઉલ્લેખ છે, તે પૈકી ઘેાડુંક અવતરણ આપવાની લાલચ પૈકી શકાતી નથી. યવેદના ૨૫ મા અધ્યાયના ૧૯ મા મંત્રમાં લખ્યું છે કે
ॐ नमोऽर्हतो ऋषभो ॐ ऋषभं पवित्रं पुरुहत मदपरं यज्ञेषु नग्नं परमं माहसंस्तुतंपारं शत्रुंजयं ते पशुरिंद्रमाहुरिति स्वाहा ।
વળી ઋષભપ્રભુ અને અરિષ્ટનેમિની સ્તુતિ પણ તે જ ગ્રંથમાં જોવામાં આવે છે. ઋગ્વેદ જે હિંદના સૌથી પ્રાચીન ગ્રંથ ગણાય છે તેના વર્ગ ૧૬ અધ્યાય ના પ્રથમ અષ્ટકમાં જૈનેાના ખાવીશમા તીર્થંકર શ્રી અરિષ્ટનેમિનુ નામ દષ્ટિગોચર થાય છે.
પશુએના યજ્ઞયાગાદિમાં જ્યારે આ હતી, ત્યારે “અહિંસા પરમે! ધઃ 'ને
Jain Education International
જનતા વિશેષ અનુરક્ત થઈ મુખ્ય ફેલાવે કરી લગભગ
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
