________________
બુદ્ધ અને કોપા
[ ૬૭૭ પણ દંડપાણિએ જવાબ આપે કે, “કુમાર તે ઘરમાં જ સુખે ઊછરેલા છે અને હું તે યુદ્ધ તેમ જ કળા કે શિ૯પમાં કુશળ હોય તેવાને જ કન્યા આપવાને છું. કુમાર કાંઈ યુદ્ધ, કળા કે શિલ્પમાં કુશળ નથી.”
શુદ્ધોદનની મૂંઝવણ
પુરહિતે દલપાણિને જવાબ રાજાને કહી સંભળાવ્યું. રાજા ઊંડા વિચારમાં પડ્યો કે મને અત્યારે અગાઉ બે વાર લોકેએ ચેતવ્યું હતું કે જે કુમાર રાજમહેલની બહાર ન નીકળતા હોય તે અમે તેમની સાથે રમતગમત કે અખાડા આદિના પ્રયોગમાં ભાગ લેવા આવીને શું કરવાના? ખરેખર, હવે એ સંકટ સામે આવ્યું છે. કુમારને ખબર પડી કે રાજા ખૂબ ચિંતાતુર છે. તેણે આવીને પૂછયું કે, “પિતાજી ! કહે કે ઉદાસ શા માટે છે ?” “તારે શું કામ છે એમ કહી રાજાએ ટાળવા માંડયું, પણ છેવટે કુમારના આગ્રહથી રાજાએ દંડપાણિની કન્યા આપવાને લગતી શરત વિશેની બધી હકીકત સ્પષ્ટ કહી. કુમારે તરત જ જવાબ આપ્યો કે, “શું મારી સાથે કોઈ બધા પ્રયોગમાં ઊતરે તે છે?” રાજાએ પૂછ્યું કે, “ તું વ્યાયામ, - યુદ્ધ, શિ૯૫ આદિના બધા પ્રયોગ કરી શકીશ?' કુમારે કહ્યું, “ અવશ્ય.
બધા વિશારદની હાજરીમાં બીજાઓની સાથે સ્પર્ધામાં અવશ્ય ઊતરીશ.” સિદ્ધાર્થને હરીફાઈમાં વિજય અને રોપા સાથે વિવાહ
રાજાએ પ્રસન્ન થઈ હોરે પિટાવ્યો કે “આજથી સાતમે દિવસે કુમાર બધી જાતના ખેલ, તમાશા અને કૌશલપ્રયોગમાં ગમે તે બીજા સાથે હરીફાઈમાં ઊતરશે, માટે જે જે એ બાબતમાં કુશળ હોય તે બધાએ ઉપસ્થિત થવું અને સ્પર્ધામાં ભાગ લેવો. ઘણાને અનુસરી મેદાનમાં પાંચ પાકવ કુમારે હરીફાઈમાં ભાગ લેવા આવ્યા. પિલી ગોપા પણ આવી અને તેણીએ એક જયપતાકા બોડી, અને જાહેર રીતે ઉચ્ચાર્યું કે જે તલવાર, ધનુષ વગેરેના યુદ્ધપ્રગમાં તેમ જ ઇતર કળા કૌશલના પ્રયોગમાં જીતશે તે આ પતાકાને અધિકારી છે. વિશ્વામિત્ર નામના લિપિત્તની સાક્ષીએ લિપિજ્ઞાનની હરીફાઈ થઈ તો છેવટે વિશ્વામિત્રે કહ્યું કે આ સિદ્ધાર્થ જેલ્લી લિપિઓ જાણે છે તેટલી તે હુંય નથી જાણત, માટે વિજય એને વરે છે. ત્યાર બાદ ગણિતની હરીફાઈ શરૂ થઈ. એમાં પણ કુમાર છો. અનુક્રમે બધી જ કળાઓમાં, કુસ્તીમાં અને ધનુર્વિદ્યા આદિ પ્રયોગમાં કુમાર સિદ્ધાર્થ જ છે. આ છતથી એક બાજુ તમામ પ્રેક્ષકે નાચી ઊઠયા ને કુમાર ઉપર પુષ્પવર્ષ
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org