________________
૩૭૬ ]
બુદ્ધ અને ગેાપાનું મિલન તેમ જ વનન
*
પુરહિત કન્યાનું એ વચન શુદ્ધોદનને જઈ સંભળાવ્યું, શુદ્ધોદને વિચાયું કે કુમાર કાંઈ આવા વચનમાત્રથી માની લે તેવા નથી; એટલે મારે કાંઈક વધારે ખાતરી કરાવનાર ભાગ લેવા જોઈ એ. આમ વિચારી તેણે નક્કી કર્યું કે મારે કીમતી ધાતુનાં સુંદર અને સ્પ્રે તેવાં પાત્રે અનાવરાવવાં. કુમાર ઉપસ્થિત બધી કન્યાઓને પાત્રે વહેંચે ને જેના ઉપર એની નજર ઠરે એ કન્યાને તે ચાહે છે એમ સમજી આગળનું ખુલ્લું ગેાવવું. શુદ્ધોદને વિચાર્યા પ્રમાણે પાત્રો તૈયાર કરાવી નગરમાં ઘેષણા કરાવી કે સભાસ્થાનમાં બધી કન્યાઓએ ઉપસ્થિત થવુ. તેમને કુમાર દન આપણૅ અને કીમતી પાત્રાની ભેટ પણ આપશે. શુદ્ધોદને ગુપ્ત રીતે વિશ્વાસુ માણસને રેકી એમ પણ સૂચવ્યું કે પાત્રા વહેંચતી વખતે કુમારની નજર કેના ઉપર રે છે, તે તમે મને જણાવજો. યેાજના પ્રમાણે સભામંડપમાં નગરકન્યાએ આવતી ગઈ અને સિદ્ધાનું દર્શન કરી, મળ્યું તે પાત્ર લઈ, તરત ચાલતી થઈ; પણ એકય એમાં એવી ન નીકળી કે જે સિદ્ધાર્થની શાભા કે તેજને ઝીલી થોડી વાર સાહસપૂર્વક તેની સામે ઊભી રહી શકે. છેવટે પેલી દડપાણિની ગાપા નામની કન્યા આવી અને સભામંડપમાં પરિવાર સાથે એક બાજુ ઊભી રહી તેમ જ નિમેષ નયને કુમારને જોતી રહી. જ્યારે તેને પાત્ર ન મળ્યું, ત્યારે હસતી હસતી કુમાર પાસે જઈ તે ખેલી કે, મે શું બગાડવું છે કે મને પાત્ર ન મળ્યું ? ' કુમારે કહ્યું કે, ‘હું તારું અપમાન નથી કરતો, પણ તું સૌથી પાછળ આવી અને પાત્રા તે પૂરાં થયાં. ' એમ કહી કુમારે પોતાની કીમતી વીંટી તેને આપી. ગેાપા એલી, · કુમાર ! હું તમારી વીંટીને લાયક છું.' કુમારે કરી કહ્યુ', ' તે પછી લે આ મારાં આભરણો.’ ગેાપા ખાલી, અમે કાંઈ કુમારને વ્યલક્રૃત–અલંકારહીન-કરવા નથી ઇચ્છતાં; ઊલટુ, અપે ા ભારને અલંકૃત કરીશું અર્થાત્ મારની કામદેવની આરાધના ધારને જીતીશું. આમ મધુર વ્યગ્યાક્તિ કરી તે કન્યા
'
6
દ્વારા જ ચાલતી થઈ.
د
Jain Education International
દર્શન અને ચિંતન
કન્યાનુ માથુ અને ઢડપાણના જવાબ
આ બધુ જોઈ પેલા ગુપ્ત પુરુષોએ રાજા પાસે યથાવત્ નિવેદન કર્યું કે, ' ધ્રુવ ! દંડપાણિની ગેપા નામની કન્યા ઉપર કુમારની આંખ રી છે; એટલું જ નહિ, પણ એ અન્ને વચ્ચે થાડી વાર વાતચીત પણ થઈ છે.’ આ ગી શબ્દોને પુરાહિતને મેકલી દડપાણિ પાસે કન્યાનુ માગું કર્યું;
સો
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org