Bharatiya Sahitya ma Jain Vangamay nu Sthan

SR No.: 230186
Original Sutra Author: N/A
Author: R P Mehta
Publisher: Z_Jayantsensuri_Abhinandan_Granth_012046.pdf
Total Pages: 2
Language: Gujarati
Classification: Article & Literature
File Size: 2 MB

Page 2

एवं ચપૂકાવ્યો જૈન પુરાણ પર આશ્રિત છે. સોમદેવસૂરિ એ એનાથી જૈન વામને ભારતીય સાહિત્યમાં વિશિષ્ટ, ગૌરવાસ્પદ 'યશસ્તિલકચંપૂ (ઈ. 959 ) ની રચના કરી છે. આઠ આભાસોમાં તેમ જ માનનીય સ્થાન પ્રાપ્ત થયું છે. રાજા યશોધરની કથા ધરાવતું આ કાવ્ય સંસ્કૃત ચંપૂકાવ્યો માં. સવધિક પ્રસિદ્ધ છે ; તેવો શ્રી એન. કે. દેવરાજનો અભિપ્રાય છે.) સંદર્ભ ગ્રન્થ હરિશ્ચન્દ્ર ‘જીવન્દર ચંપૂ (ઈ. 11 મી સદી) માં 11 લંભમાં શાડિયા (પ્ર.) હીરાછાટ સિવાસ - પ્રવન્યો રાજકુમાર જીવલ્વરનું ચરિત્ર આપ્યું છે. ધાર્મિક ભાવનાઓની આમાં પૂરી રસિટી સી. - વ્યિાનુશાસન, 2 કવિત્વપૂર્ણ અભિવ્યક્તિ છે. मुनि विक्रमविजयजी-जैन कुमार संभव महाकाव्यम् જૈન પ્રબંધોની બે વિશિષ્ટતા શ્રી સુશીલકુમાર દે ગણાવે છે : शास्त्री दुर्गाशंकर केवलराम - प्रबन्ध चिन्तामणि રસપ્રદ વસ્તુ વિષય અને વાંચવી ગમે તેવી શૈલી આ પ્રબંધોમાં બે Dr. S. K. A history of Sanskrit Literature vol. 1, Keith A Berridale - A history of Sanskrit Literature મુખ્ય છેઃ મેરૂતુંગનું ' પ્રબંધચિન્તામણિ ' (ઈ 1305) અને Krishnaamachariar M. - History of Classical રાજશેખર સૂરિનું ' પ્રબન્ધ કોશ ' (ઈ. 1348). પહેલા વિષે શ્રી દુગશિંકર શાસ્ત્રીનો અને પછીના વિષે શ્રી હરસિદ્ધભાઈ દિવેટિયાનો. Sanskrit Literature અભિપ્રાય છે કે ગુજરાતના ઈતિહાસની સાધન સામગ્રીની દ્રષ્ટિએ વાર્થ (3) રામHIR - સંવૃતઃ સંન્કેશવાળ આનું મૂલ્ય છે. उपाध्याय (आचार्य ) बलदेव - संस्कृत साहित्य का इतिहास | સંસ્કૃત નાટકના વિકાસમાં જૈન સર્જકોનો ફાળો છે. યશશ્ચન્દ્ર ત્રિપાઠી (ET.) છવિનાથ चम्पू काव्य का आलोचनात्मक (ઈ. 1094 - 11.42) નું ' મુદ્રિત કુમુદચન્દ્ર પ્રકરણ : સિદ્ધરાજની. સભામાંની ઘટના સાથે સંકળાયેલું છે. આચાર્ય હેમચન્દ્રના શિષ્ય ऐतिहासिक अध्ययन દેવચન્દ્ર નું ' ચન્દ્રલેખાવિજય ' (ઈ. 1151) કુમારપાળના વિવાહ સાથે સંકળાયેલું છે. એમના બીજા શિષ્ય રામચન્દ્રનું (ઈ. 12 મી મહામહોપાધ્યાય વિના HTTY - નેમિનૂતમ્ સદીના ઉત્તરાર્ધ) નાટક ' સત્ય હરિશ્ચન્દ્ર ' છે. છ અંકના આ મુલાવર (કું.) વૈશવ રાવ - સંત મહાવદાળ હી રંપરા નાટકમાં પ્રસંગો - પરિસ્થિતિનું સુરેખ આલેખન અને ઝડપી મુછાઁવર (.) વિ. મ. - આવાઈ દેમવન્દ્ર કાવિગ છે. થરાદના રાજ્યપાલ યશપાલનું ‘મોહ રાજ્યપરાજ્ય’ शर्मा (डा.) श्याम - संस्कृत के ऐतिहासिक नाटक (ઈ. 1174) પાંચ અંકનું અધરૂપકાત્મક નાટક છે. વિષય શાસ્ત્રી (f) વૈ©ાશ વન્દ્ર - ૩પાસTધ્યયન કુમારપાળની જૈન દીક્ષા અને સુધારાનો છે. શ્રી અંબાલાલ પ્રેમચન્દ શાસ્ત્રી મુદ્ર હાઈ - यशस्तिल्कचम्पू, उत्तरखण्ड શાહની નોંધ યથાર્થ છે કે ગુજરાતના 12 મી સદીના સામાજિક જીવનની ઐતિહાસિક બાબતો માટે આનું મહત્ત્વ છે. જાલોરનાં કાપડિયા ( પ્રા.) હીરાલાલ રસિકદાસ - કાવ્યસંગ્રહ રામભદ્ર મુનિએ ‘પ્રબુદ્ધરૌહિણેય' (ઈ. 1184) ની રચના કરી છે. - ચતુર્વિશતિકા મહાવીરના પ્રભાવ નીચે ડાકુ રૌહિણેયના હૃદય પરિવર્તનની કથા - ચતુર્વિશતિજિનાનન્દ ધરાવતું છ અંકનું આ નાટક જૈનત્ત્વની ઉત્તમતાને કલાત્મક રીતે સ્તુતિ પ્રકટ કરે છે. ખંભાતના જયસિંહસૂરિએ પંચાકી નાટક 'હમ્મીરમદ - સ્તુતિચતુર્વિશતિ.કા. મદન’ (ઈ. ૧૨૩૦)ની રચના કરી છે. સમકાલીન વસ્તુ વિષય નાન્દી (ડ) તપસ્વી - સંસ્કૃત નાટકોનો પરિચય અને ઐતિહાસિક નિરૂપણના ઉપક્રમને કારણે નાટક વિશેષ મહત્ત્વનું પરિખ રસિકલાલ છો. - ગુજરાતનો રાજકીય અને છે ; તેવો શ્યામ શમનો મત છે. તે સ્વીકાર્ય છે. સાંસ્કૃતિક ઈતિહાસ, સોલંકી, કાલ. સંસ્કૃત સાહિત્યનાં વિવિધ સ્વરૂપો - મહાકાવ્ય, સ્તોત્રકાવ્ય, પ્રજાપતિ ( પ્રો. ડૉ.) મણિભાઈ ઈ. - સંસ્કૃત સ્તોત્ર કાવ્ય સંદેશકાવ્ય, ચંપકાવ્ય, પ્રબંધ અને નાટ્ય - માં જૈન સર્જકોએ સંઘવી ( અ.) સુખલાલ - સન્મતિપ્રકરણ. પોતાની રચનાઓ આપી છે. આ પ્રદાન એટલું મૂલ્યવાન છે કે મધુકર-મૌક્તિક કોઈ પણ જીવને કષ્ટ ન ઉપજો, દરેક સુખપૂર્વક જીવનને પસાર કરો, સમૃદ્ધ રહો. અશુદ્ધ અને અશુભ વિચાર, વચન અને વ્યવહારજન્ય પ્રવૃત્તિઓથી નિવૃત્તિ લઈ સમળથી વિમળ અને વિમળથી નિર્મળ બનો. સાધકના પોતાના શબ્દોમાં જ્યાં ભવ છે ત્યાં સમળ અર્થાતુ અશુદ્ધિ. વિમળનું સહજત્વ ભાવપ્રવૃદ્ધિ કરે અને નિર્મળને કહેવાય સ્વભાવ. જેની પાછળ નથી નીચનો ભેદ, અથવા નથી ઉંચનું આધિપત્ય ! સર્વત્ર સ્વતંત્રતા છે. - જૈનાચાર્ય શ્રીમદ્ જયન્તસેનસૂરિ ‘મધુકર” ના પાન, ડિનારા કરાતી વિભાગ Jain Education International जयन्तसेन सुखी सदा, रहता आज्ञावान / / ગાતાપાઠન ઘર્ષ છે, મા, બંન saru lary.org For Private & Personal Use Only