Page Text
________________
षष्ठोऽधिकारः
[ १५७
अस्य विस्तर व्याख्यानं बालावबोधाय संस्कृतभाषया वक्ष्ये:
चित्रावनि मित्वा स्थितस्य मेरोः कन्दतले व्यासः नवत्यधिकदशसहस्रयोजनानि योजनकादशभागीकृतानां दशभागाः, परिधिश्चकत्रिंशत्सहस्रनत्रशतदशोत्तरयोजनानि योजनकदशभागानां साधिको द्वौ भागौ। ततः क्रम हासेन पृथ्वोतलेऽस्य विस्तार: दशसहययोजनानि, परिधिश्चक त्रिंशत्सहस्रषट्शतकिञ्चिदूनत्रयोविंशतियोजनानि । ततः क्रमहान्या' तस्य पार्यो पञ्चशतयोजनान्यूचं गत्वा पञ्चशतयोजन विस्तृते नानापादपाद्याको सुन्दरं नन्दनायं वनं विद्यते । तत्र नन्दनबनसहित मेरोहिये विष्कम्भः नवसहस्रनवशतचतुःपञ्चाशद्योजनानि, योजनकादशभागानां षड्भागाः, परिधिश्चक विशत्सहस्रचतुःशतकोनाशीतियोजनानि । नन्दनवनादृते मेरोरभ्यन्तरे व्यासः अष्टसहस्रनवरातचतुःपंचाशयोजनानि योजनकादशभागानां षड्भागा, परिधिश्चाष्टाविंशतिसहस्रविशतषोडशयोजनानि, योजनकादशभागानां षड्भागाः, तलोस्य साद्विषष्टि सहयोजनान्यूर्व भाग मुम्वा तृतीयं सौमनसाख्यं वनं स्यात् । तेषां सार्ध द्विषष्टिसहस्रयोजनानां मध्येऽयं मेरुः एकादशसहस्रयोजन पर्यन्त समधार्ग ऋजुर्भवति । ततः महान्या साधैंक पञ्चाशत्सहस्रयोजनपर्यन्तमेष ह्रस्वोऽस्ति। तत्र पञ्चत्रातयोजनविस्ततं तदनं मुक्त्वाऽस्याभ्यन्तरे विष्कम्भः द्विसप्तत्यधिकद्वात्रिंशच्छतयोजनानि, योजनै कादशभामानामष्टी भागाः, परिधिश्व नवसहस्रनवशतचतुवतियोजनानि, पोजनकादशभागानां षट्भागाः । ततोऽस्म पत्रिंशत्सहनयोजनान्युमितिकम्य चतुवित्यग्रचतुःशतग्रोजनबिस्तारं चतुर्थं पाण्डुकवनं स्यात् ।
तेषां षड्विशत्सहस्रयोजनानां मध्येऽयं एकादशसहस्रयोजनपर्यन्तं हानिवृद्धिरहितः सर्वत्र सद्शोऽस्ति । ततः क्रमहान्या पञ्चविंशतिसहनयोजनान्तं ह्रस्यो भवति । तत्रास्य मस्तके वनाङ्किते विस्तृतिः सहस्रयोजनानि परिधिश्च किचिवग्न द्वि षष्ट्यधिक विशच्छतयोजनानि ! तस्य शिरोमध्यभागे चत्वारिशद्योजनोन्नता, मूले द्वादशयोजनव्यासा, मध्येऽष्ट योजनविस्तीर्ण मूनि चतुर्योजन विस्तृतावैडूर्य रत्तमयी उत्तरकुरुभोगभूमिजार्य बालान्तरेगा सौधर्म स्वर्गस्याद्यपटलस्थ: । मृजुविमानमस्पृशती चूलिकास्ति ।
__ मेरोः पूर्वापर दिग् भागयोः प्रत्येक द्राविशतिसहस्रयोजनायाम, दक्षिणोतरे सार्धद्विशतयोजन. विस्तृत नानापादाको रम्यं भूतले भद्रशालारूपं वनं स्पात् । तत्रास्य च सुदिक्षु नानाविभूतिकलिताचत्वारः श्री जिनालयाः सन्ति । तथा नन्दन सौमनसपाण्डुरुवनानाम् प्रत्येक चत्वारश्चैत्यालयाभवन्ति । अमीषां चैत्यालयानां ध्यासेनाने व्याख्यानं करिष्यामि ।
नन्दनवनेऽस्य शान्यां दिशिशतयोजनोच्छ्रितं, मूलेशतयोजन विस्तृत, मस्तके पञ्चाशद्योजन विष्कम्भं नानारत्नमयं बलभद्रनामक्ट स्यात् । तस्योपरि बिचित्रपाकारगोपुरवनादि भूषितानि पुराणि सन्ति । तेषु प्रभुय॑न्त रामरो बलभद्राख्यो वसति । तस्मिन्नन्दनेवने मशिसंज्ञचारणाहयगन्धर्वाख्य चित्रनामानि, पञ्चाशद्योजनोत्सेधानि, विशयोजनायामविष्कम्भानि, नानामरिणविचित्रितानि मेरोश्नतुर्दिक्ष चत्वारि भवनानि सन्ति । तेषु प्रत्येक रूपलावण्यादिभूषिताः सार्ध त्रिकोटिप्रमा दिवान्यावसन्ति ।
१. क्रमहान्यतस्य प्र. ज. न.। २. अष्टो भागा अ. ज. न. । ३. मुः विमान अ. अ. न.
| SR No. | 090473 |
| Book Title | Siddhantasara Dipak |
| Original Sutra Author | Bhattarak Sakalkirti |
| Author | Chetanprakash Patni |
| Publisher | Ladmal Jain |
| Publication Year | |
| Total Pages | 662 |
| Language | Hindi |
| Classification | Book_Devnagari, Philosophy, & Religion |
| File Size | 15 MB |