________________
XI भणितं । कि तेन भणितमित्याह-सव्वं बिलविशं गीझं, सवनर्से विडंबणा । सव्वे आभरणा भारा, सव्वे फामा
दुहावहा ||१|| इति भणिते सति राज्ञा प्रोक्तं-हे मंत्रिन् । रागरंगस्थाने कथं विषादवचः ? स्वयंबुद्धमंत्रिणा प्रोक्त-हे स्वामिन ! ज्ञानिनो मुखात्तवायुर्मासंकप्रमाणं मया श्रुतमस्ति । राजा तद्वचनं श्रुत्वा वैराग्येण चितां कत्तुं लग्नः । तदा स्वयंबुद्धमंत्री कथयति-स्वामिन् ! चितां मा कुरु । एकदिनप्रतिपालितापि दीक्षा मोक्षप्रदायिनी भवति । ततः स मासैकानशनं प्रतिपाल्य मृतः इति चतुर्थो भवः ॥४॥
तत ईशानदेवलोके ललितांगनामा देवो जातः । तत्र तस्य स्वयंप्रभा नाम्नी देवी वर्त्तते । तया सहातिप्रेमवान् स संतिष्ठते । अर्थकदायुषि पूणे सति सा स्वयंप्रभा देवी प्रच्युता । तत: पश्चात्स ललितांगनामा देवो बहु विरहदुःखं करतुं लग्नः, तदवसरे स्वयंबुद्धमंत्रिजीवो धर्म पालयित्वा ईशानदेवलोके सामान्येंद्रो जातः । स तं प्रतिबोधयितुं लग्न:, परं स्नेहवशात्स न प्रतिबुध्यति । ततोऽनंतरं स सामानिकः सुरो यदा ज्ञानेन बिलोकयति तदा धातकीखंडे पूर्वमहाविदेहे नंदिग्रामे नागिलनामा दरिद्री परिवसति, तस्य गृहे नागश्रीभार्या, तया षण्णां पुत्रीणामुपरि सप्तमी पुत्री प्रता । सा चाऽवल्लभत्वेन निर्नामिकेति नाम्ना ख्याति गता, वृद्धा जाता । अन्यदैकस्मिन् महोत्सवे धनवतां लोकानां पुत्र्यः शृंगारादिपरिवेष्टितास्तया दृष्टा: ! ताश्च सुखभक्षिकादींश्च भक्षयंती. हृष्ट्वा निर्नामिकया स्वमातुरग्रे शृंगारादिवस्तु मागितं । दुःखिनी माताबवीत्-रे गच्छ ! अंबरतिलकनामपर्वतोपरि चटित्वा झंपापातं कुरु ! इति ध्रुत्वा निर्नामिका दुःखिनी सती गहानिर्गत्य अंबरतिलकपर्वतोपरि चटित्वा