________________
मूलाराधना
आश्वास
ये कल्पानामनंतानां समयाः सन्ति भो यते ।
जातो मृतः समस्तेषु शरीरी तेष्वनेकशः ॥ १८४७ ।। विजयोदया-तकालनदाकालसमयेसु उत्सर्पिण्यवसर्पिणीसक्षितयोः कालयोयें समयास्तेषु । जीयो अणंत सो चध जीयोऽ अनंतबारान् । जादो सवो य सम्बेमु जातो मृतश्च सर्वषु समयेपु । इमो तीबंम्मि कालंम्मि अयमतीते काल॥ इयमस्या गाथायाः-प्रपंचव्याख्या-उत्सर्पिण्याः प्रथमममये जातः कधिज्जीवः स्त्रायुपः परिसमाप्तौ मृतः,स एव पुनाती याच्या उत्सर्पिण्या द्वितीयसमये जानः स्वायुषः शयान्मृतः । स एव पुनस्तृतीयाथा उपियास्मृतीयसमये जातः । पवमनेन क्रमेण उत्सर्पिणी परिसमाप्ता तथावसर्पिणी । पर्व जन्मनरैतर्यमुक्तं । मरणस्पापि नरंतर्य तथैव ग्राहामवं तावत्कालपरिवर्तनं । उक्तं च
उपसप्पिणिअवसप्पिणिसमयावलिगासू गिरवसेसा ॥
जाटो मदो य बहुमो भमणण ? कालसंसोर !! १७७८ ॥ कालसंसारमाहमूलारा-कालसनाकालसमय सत्सपिण्यवसर्पिण्याः समथषु । अत्रापि प्रपंचेनय क्याम्या---
उत्सर्पिण्याः प्रथमसमये जातः कश्चिज्जीचः स्वायुधः परिसमाप्तौ मृतः । स एव पुनर्द्धितीयाया उत्सपिण्या द्वितीयसमये जासः स्वायुध:क्षयागृतः । स एव पुनस्तृतीयाया उत्सपियास्तृतीयसमये जातो मृतल स्वायुःक्षयात । एवमनेन कमेण उत्सर्पिणी परिसमाप्ता । तथा अवसर्पिणी च । एवं जगरन्त मुक्तम । तथैव मरणमपि ग्राह्यम् । एतावत्कालररिवर्तनम् । उक्तं च
उत्सपिणिश्रवसपिणि समयावलियासु गिरवसेसाम् ।।
जादो मदो द बहुसो भमण दु कालसंसारे । कालपरिवर्तनबा स्वरूप कहते हैं
अर्थ-यह जीव अतीत उत्सापणी अबसार्पणी कालके समयाम अनंतवार उत्पन्न हुआ है और मृत्युवश हुआ है. ऐसा कालपरिवर्तनका संक्षेप है. इसका विस्तार इस प्रकार हैपहिले उत्सार्पणीक समयमै कोइ जीव उत्पन्न हुआ आयुष्यक्षय होनेपर उसने मरण किया. वहीं जीत्र दूसरी उत्सार्पणी
६.
