SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 85
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ आपाण्डरगिरिप्रस्थादा च वैभारपर्वतात् । आशैलाद् गोरथादस्य विचेरुर्जयकुञ्जराः ॥ ४६ ॥ वङ्गाङ्गपुण्ड्रमगधान् "मलदान् काशिक्ौसलान् । सेनानीः परिबभ्राम जिगीषुर्जय साधनैः ॥४७॥ कालिन्दकालकूटौ च किरातविषयं तथा । मलदेशं च संप्रापन्म तादस्य चमूपतिः ॥ ४८ ॥ धुनीं सुमागधीं गङ्गां गोमतीं च कपीवतीम् । स्थास्फां' च नदीं तीर्त्वा मुरस्य चमूगजाः ॥४९॥ गम्भीरामतिगम्भीरां कालतोयां च कौशिकीम् । नदीं कालमहीं ताम्रामरुणां निचुरामपि ॥ ५० ॥ लौहि समुद्रं च कम्बुकं च महत्सरः । चमूमतङ्गजास्तस्य भेजुः प्राच्य वनोपगाः ॥ ५१ ॥ दक्षिणेन" नदं शोणमुत्तरेण च नर्मदाम् । बीजानदीमुभयतः परितो मेखलानदीम् ॥५२॥ विचेरुः स्वखुरोद्धतधूलीसंरुद्धदिखाः । "जविनोऽस्य स्फुरत्प्रोथा " जयसाधनवाचिनः ॥ ५३ ॥ औदुम्बरीच पनसां तमसां प्रमृशामपि । "पपुरस्य द्विपाः शुक्तिमतों च यमुनामपि ॥ ५४ ॥ चेदिपर्वतमुलङ्घय चेदिराष्ट्र' "विजिग्यिरे । पम्पा सरोऽम्भोऽतिगमा विभोरस्य तुरंगमाः ॥ ५५ ॥ तमृश्यमूकमाक्रम्य कोलाहलगिरिं श्रिताः । प्राङ्माल्य गिरिमासेदुर्जयिनोऽस्य जयद्विपाः ॥५६॥ नागप्रियाद्विमाक्रम्य "कुतपावज्ञया विभोः । सेनाचराः स्वसाञ्चक्रुर्गजांश्चेदिककूशजान् ॥ ५७॥ नदीं वृवत क्राम्खा वन्येभक्षत रोधसम्" । भेजुश्वित्रवतीमस्य चमूवीरास्तुरंगमैः ॥ ५८ ॥ 43 ६ ९ १० ६७ हिमवान् पर्वतके निचले भागसे लेकर वैभार तथा गोरथ पर्वत तक सब जगह भरत महाराजके विजयी हाथी घूम रहे थे || ४६ || सबको जीतनेकी इच्छा करनेवाला भरतका सेनापति अपनी विजयी सेनाके साथ-साथ बंग, अंग, पुण्ड्र, मगध, मालव, काशी और कोशल, देशों में सब जगह घूमा था ।।४७।। भरतकी सम्मति से वह सेनापति कालिन्द, कालकूट, भीलोंका देश, और मल्ल देशमें भी पहुँचा था ॥ ४८ ॥ उनकी सेनाके हाथी सुमागधी, गंगा, गोमती, कपीवती ओर रथास्फा नदीको तैरकर जहाँ-तहाँ घूम रहे थे ||४९ || पूर्व दिशाके पास-पास जानेवाले उनकी सेना हाथी अत्यन्त गहरी गम्भीरा, कालतोया, कौशिकी, कालमही, ताम्रा, अरुणा और निचुरा आदि नदियों तथा लोहित्य समुद्र और कंबुक नामके बड़े-बड़े सरोवरोंमें घूमे थे ॥ ५०५१ ॥ जिन्होंने अपने खुरोंसे उठी हुई धूलिसे समस्त दिशाएँ भर दी हैं, जो बड़े वेगशाली हैं और जिनके नथनें चंचल हो रहे हैं ऐसे महाराज भरतकी विजयी सेनाके घोड़े शोण नामके नदकी दक्षिण ओर, नर्मदा नदीकी उत्तर ओर, बीजा नदीके दोनों ओर और मेखला नदीके चारों ओर घूमे थे ।।५२ - ५३ ॥ भरतके हाथियोंने उदुम्बरी, पनसा, तमसा, प्रमृशा, शुक्तिमती और यमुना नदीका पान किया था ||५४ ॥ चक्रवर्तीके घोड़ोंने पम्पा सरोवर के जलको पार किया था तथा चेदि नामके पर्वतको उल्लंघन कर चेदि नामके देशको जीता था ।।५५।। सबको जीतनेवाले भरतके विजयी हाथी ऋष्यमूक पर्वतका उल्लंघन कर कोलाहल पर्वत तक जा पहुँचे थे और फिर माल्य पर्वतके पूर्व भागके समीप भी जा पहुँचे थे || ५६ ॥ भरतकी सेनाके लोगोंने देहली- जैसा समझ अवज्ञापूर्वक नागप्रिय पर्वतका उल्लंघन कर चेदि और ककूश 'देशमें उत्पन्न हुए हाथियोंको अपने अधीन कर लिया था ||५७ || उनकी सेनाके वीर पुरुष घोड़ों द्वारा वृत्रवती नदीको पार कर जिसके किनारे जंगली हाथियोंसे खूंदे गये हैं ऐसी चित्र १ चरन्ति स्म । २ मलयान् इ० अ० । मालयान् प० । मालवान् ल० द० । ३ आज्ञातः । ४ चक्रिणः । ५ रथस्यां अ० । रेवस्यां प०, ८० । रवस्थां द० । ६ अवतीर्य । ७ निधुरामपि ल० । ८ लौहित्यसमुद्रनाम१२ नासिका । १३ उदुम्बरीं स०, १५ चेदिदेशम् । १६ जयन्ति स्म । सरोवरम् । ९ पूर्व । १० शोणनदस्य दक्षिणस्यां दिशि । ११ वेगिनः । इ०, अ०, प०, द०, ल० । १४ 'ययुः' इत्यपि पाठः । यानमकुर्वन् । १७ पम्पासरोजलमतिक्रान्ताः । १८ देहली । १९ - सेरुजान् ल०, ८० वृत्तवतीं अ०, स० । २१ वनगजक्षुण्णतटाम् । । २० वेत्रवतीं इ० । छत्रवतीं प० ।
SR No.090011
Book TitleAdi Puran Part 2
Original Sutra AuthorJinsenacharya
AuthorPannalal Jain
PublisherBharatiya Gyanpith
Publication Year2011
Total Pages566
LanguageSanskrit, Hindi
ClassificationBook_Devnagari, Mythology, & Story
File Size21 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy