SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 91
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ श्रीमजिनसेनाचार्यविरचितम् आदिपुराणम् प्रथमं पर्व श्रीमते सकलज्ञानसाम्राज्यपदीयुषे । धर्मचक्रभृते भत्रे नमः संसारभीमुषे ॥ १ ॥ जो अनन्तचतुष्टयरूप अन्तरङ्ग और अष्टप्रातिहार्यरूप बहिरङ्ग लक्ष्मीसे सहित हैं जिन्होंने समस्त पदार्थोंको जाननेवाले केवलज्ञानरूपी साम्राज्यका पद प्राप्त कर लिया है, जो धर्मचक्रके धारक हैं, लोकत्रयके अधिपति हैं और पंच परावर्तनरूप संसारका भय नष्ट करनेवाले हैं, ऐसे श्री अर्हन्तदेवको हमारा नमस्कार है। विशेष—इस श्लोकमें सब विशेषण ही विशेषण हैं विशेष्य नहीं है। इससे यह बात सिद्ध होती है कि उक्त विशेषण जिसमें पाये जायें वही वन्दनीय है। उक्त विशेषण अर्हन्त देवमें पाये जाते हैं अतः यहाँ उन्हींको नमस्कार किया गया है। अथवा 'श्रीमते' पद विशेष्यवाचक है। श्री ऋषभदेवके एक हजार आठ नामों में एक श्रीमत् नाम भी है जैसा कि आगे इसी ग्रन्थमें कहा जावेगा-'श्रीमान स्वयंभूर्वृषभः' आदि । अतः यहाँ कथानायक श्री भगवान् ऋषभदेवको नमस्कार किया गया है। टिप्पणकारने इस श्लोकका व्याख्यान विविध प्रकारसे १. श्रीमदादितीर्थकृते नमः। ॐनमो वक्रग्रीवाचार्याय श्रीकुन्दकुन्दस्वामिने । अथागण्यवरेण्यसकलपुण्यचक्रवर्तितीर्थकरपुण्यमहिमावष्टम्भसम्भूतपञ्चकल्याणाञ्चितसर्वभाषास्वभावदिव्यभाषाप्रवर्तकपरमाप्तश्रीमदादिब्रह्मादिश्रीवर्धमानान्ततीर्थकरपरमदेवरर्थतो निरूपितस्य चतुरमलबोधसप्तधिनिधिश्रीवृषभसेनाद्यगौतमान्तगणपरवन्दारकषभैः कविभिन्यतो प्रथितस्य भरतसगरसकलचक्रवर्तिप्रभूतिश्रेणिकमहामण्डलेश्वरपर्यन्तमहाक्षोणीश्वरस्ससुरासुराधोश्वररमन्दानन्दसन्दोहपुलकितकर्णकपोलभित्तिभिराकणितस्य महानुभावचरित्राश्रयस्य श्रुतस्कन्धप्रथममहाधिकारस्य प्रथमानुयोगमहासमुद्रस्य वेलामिव बृहद्ध्वानां प्रसृतार्थजलां ज्ञानविज्ञानसम्पन्नवज्यभीरुभिः पूर्वमूरिभिः कालानुरोधेन नानाप्रबन्धेन विरचितां तदनुकविपरमेश्वरेण प्रहृद्यगद्य कथारूपेण संकथितां त्रिषष्टिशलाकापुरुषचरितात्रयां परमार्थबृहत्कथा संगृह्य महापुराणाख्यमद्भुतार्थ ग्रन्थं चिकीर्षुजिनेन्द्ररुपलालितः श्रीमदमोघवर्षमहाराजमणिमुकुटबलभिविटङ्कसंचारितचारुचरणनखचन्द्रचन्द्रिको जिनसेनमुनीन्द्रो महाकवीन्द्रस्तमहापुराणप्रथमावयवभूतादिपुराणस्यादी तत्कथामहानायकस्य विश्वविद्यापरमेश्वरस्यादिब्रह्मण इतरदेवासम्भविनिरतिशयमाहात्म्यप्रतिपादनपरां पञ्चभिः पदैः पञ्चपरमेष्ठिप्रकाशिकां तत्तन्नमस्काररूपपरममङ्गलमयीं च प्रेक्षावतामानन्दकन्दलीमिमां नान्दीमुन्मुद्रयति श्रीमत इत्यादिना। अहं श्रीमते नमस्करोमीति क्रियाकारकसंबन्धः, असंबदयोस्तयोर्वाक्यार्थस्य प्रतिपादकत्वायोगात् । अत्र क क्रिययोस्त्वनभिहितयोः कथं संबन्ध इति चेत ? १. श्रीमत्सालुविम्मणिदेवेन्द्रभव्यपुण्डरीकम् ।
SR No.090010
Book TitleAdi Puran Part 1
Original Sutra AuthorJinsenacharya
AuthorPannalal Jain
PublisherBharatiya Gyanpith
Publication Year2004
Total Pages782
LanguageSanskrit, Hindi
ClassificationBook_Devnagari, Mythology, & Story
File Size27 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy