________________
मुनितोषिणी टीका प्रस्तावना
१५ सम्पादनेऽपि सर्वे पर्वमहोत्सवादितिथिषु ग्वण्ड वाद्यवृतपूग-ऽयूप-लपनश्रीप्रभृतीन् विशिष्टान् भोज्यपदार्थसंभारान् सम्पादयन्ति । यथा वा लोके लोका अनुदिनं भवनं संमार्जयन्तोऽपि दीपावल्यादिपर्वमु तत इनः कोणकादिगताऽज्ञातसकलावकरसंमार्जनेन सविशेषं गृहगतकचवरादिशुद्धिं विदधीति मुपमिद्धमेव, उक्तश्चात्र
"जह गेहं पइदिवस पि मोडियं, तहनि पक्ग्वगंधीमु ।
मोहिन्जइ सविसेमं. एवं इड यावि नायव्वं ।। १ ।।" घेवर, मालपुआ, लपसी आदि विशिष्ट पक्वान तैयार किये जाते हैं, अथवा जैसे लोग प्रतिदिन मकान की मफाई करते हैं तो भी दीपावली आदि त्योहारों पर अच्छी तरह कोने-आंतर तक झाड-वुहार कर सफाई करते हैं, वैसे ही दैवमिक और रात्रिक प्रतिक्रमण कर लेने पर भी अनाभोग-(अनजाने) लज्जा मन्दपरिणाम आदि कारगांसे या अज्ञान के कारण यदि पूरी शुद्धि न हो तो पाक्षिक आदि प्रतिक्रमणों में, लगे हुए उन-उन अतिचार-अनाचार का स्मरण करने से विरक्ति ( हिंसा आदि के त्याग ) की अधिक भावना होती है और भलीभांति पाप की शुद्धि हो जाती है। कहा भी है
"जह गेहं पइदिवसं पि मोहियं, नहवि पक्वमंधीसु । सोहिजड़ मविसेस, एवं इह यावि नायव्वं ॥ १ ॥" બનાવવામાં આવે છે તેમ છતાં પણ તહેવાર અને ઉત્સવના દિવસે ખીર મ. ૧. धुवा, १.५सी, भी55 वगेरे ५४१:न या२ ४२१.म. म.ये : मनवीन મનુષ્ય હમેશા પિતાના મકાનની સફાઈ રાખે છે તે પાગ ઢવ.ની વગેરે તહેવરે ઉપર વિશેષ પ્રકારે ખૂણે ખાંચેથી પણ સાફસુફી કરે છે, એવી જ રીતે દેવસિક અને રાત્રિક પ્રતિક્રમણ કરી લેતાં અજાણ પણે, શરમથી મંદ પારણામ આદિ કારણે.થી અથવા અજ્ઞાનથી જે પાપની પૂર્ણ થા ન હોય તે પાક્ષિક વગેરે પ્રતિક્રમમાં ભૂતકાળમાં લાગેલા અતિચાર અનાચાર (પાપ) ના સ્મરણ કરવાથી હિંસા વગેરેના ત્યાગની અધિક ભાવના જાગૃત થાય છે, અને સંપૂર્ણ પણે રૂડી રીતે પાપની શુદ્ધિ થાય છે. કહયું પણ છે–
"जह गई पड़दिवमंपि मोहियं, नहवि पग्वगंधीमु सोहिज्जइ मविमेमं, एवं इन यावि नायव्वं ।। १ ।।
